Calvinistische katholieken
570 p. Prometheus, euro 30,00In het Vaticaan schudt men het hoofd. Zo kan het niet langer in Nederland. De rechte leer wordt niet gehandhaafd. De bisschop moet maar eens op het matje worden geroepen. Het beeld is vertrouwd. En hoe de verhoudingen tussen Rome en Nederland liggen, dat weten we natuurlijk wel: de Romeinse curie...
Schreeuwlelijk krijgt feestbundel
350 p. Balans, euro 30,00Hans Blom, de vierde directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, mag minder spraak- en geruchtmakend zijn dan de eerste, Loe de Jong, maar als historicus doet hij niet voor hem onder. Hij steekt hem in veelzijdigheid, analytisch vermogen, ambachtelijke bekwaamheden, oorspronkelijkheid en bestuurlijk talent zelfs naar de kroon. Al met...
Fantasten van velerlei pluimage
411 p. Boom, euro 19,50 ‘Het is een bijzonder kind, en dat is-ie.’ Deze uitspraak legt C. Johan Kieviet, de geestelijke vader van Dik Trom, diens natuurlijke vader in de mond telkens wanneer de kleine held weer eens een dekselse streek heeft uitgehaald. Mutatis mutandis zou vader Trom zich in dezelfde bewoordingen over ‘Leonie’ hebben...
Neervallende luizen
640 p. Ambo, euro 36,90Studenten en wetenschappers die inzicht wilden verkrijgen in de sovjetrepressie, en dan met name de dwangarbeidkampen in de Goelag, waren decennialang aangewezen op zeer fragmentarische bronnen. Pas eind jaren tachtig kwam hier enige verandering in, toen organisaties als Memorial, dat de herinnering aan slachtoffers van de terreur levend wil houden, op...
Kluns
In 1961 werd ik lid van de NJN, de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie. Niet dat ik nou zo dol was op die natuur – ook toen moest je er iets te drinken bij hebben, al was dat Exota -, maar de club bood afleiding in een hoogst saaie periode. In die jaren was de NJN...
Lifestyle & trends
Wie zou hem hebben uitgevonden? Een bakker die per ongeluk een klodder deeg in een pan olie liet vallen? Een lekkerbekkende middeleeuwer die aan het experimenteren ging met beslag, oliepan, krenten, sucade en appeltjes? We hebben geen flauw idee. Het oudste recept voor oliebollen B toentertijd nog oliekoecken geheten B stamt uit 1667, maar het...
De vooruitgang
Proefschriften, lezingen en studies kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. In Twee eeuwen varen en vechten 1550-1750. Het admiralengeslacht Evertsen geeft Doeke Roos een Zeeuws weerwoord op de ‘hollandocentrische benadering’ van de maritieme geschiedenis. De Zeeuwen zijn in de maritieme geschiedschrijving van de Republiek nogal eens in een kwaad daglicht gesteld, meent Doeke...
Stille getuigen
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het graf van Eltjo Siemens (1898-1929) in het Oost-Groningse dorp Finsterwolde. Een grote groep stakende landarbeiders verzamelde zich op de avond van dinsdag 28 mei 1929 voor hotel De Unie in Finsterwolde. Ze...
De stem van Doris Day
De ouder wordende historicus zit met een eigenaardig probleem. Hij herinnert zich een halve eeuw geschiedenis, maar wat hij zich herinnert, komt slechts zeer gedeeltelijk overeen met wat de academische geschiedschrijving van die halve eeuw heeft gemaakt. Aan de geschiedenis in de handboeken ontbreken twee aspecten die in de geleefde geschiedenis een zeer prominente rol...
Beeldgeheim
Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Arita Baaijens en Jan Brokken, schrijvers van reisboeken, doen een poging. ‘In mijn jeugd las ik boeken over koppensnellers in Papoea-Nieuw-Guinea,’ vertelt Arita Baaijens, ‘én over jonge bestuursambtenaren die met gevaar voor eigen leven de jungle in gingen om de oerwoudbewoners manieren bij te brengen. Het tafereel...
Mijn verhaal
In ‘Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Roelf Tillart (74) trok als 16-jarige tijdens de Hongerwinter van 1944-’45 naar Groningen om voedsel te zoeken. ‘Pas toen ik zelf kinderen kreeg, dacht ik: hoe hebben ze ons in godsnaam kunnen laten gaan? Maar destijds vond ik het heel normaal dat...
De kleine geschiedenis quiz
Hoe staat het met uw historische kennis? Elk jaar organiseert dit blad samen met de Volkskrant en Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. Bereid u voor op deze quiz en oefen mee. In 1845 werd Ierland, sinds 1801 met Engeland in de Union verbonden, getroffen door een catastrofe van ongehoorde ecologische dimensies. Een schimmelziekte, de...