Home De kleine geschiedenis quiz

De kleine geschiedenis quiz

Annemarie Houwink ten Cate

Journalist en vertaler

Gepubliceerd op: 24 november 2003

Update 7 april 2020

Hoe staat het met uw historische kennis? Elk jaar organiseert dit blad samen met de Volkskrant en Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. Bereid u voor op deze quiz en oefen mee.


In 1845 werd Ierland, sinds 1801 met Engeland in de Union verbonden, getroffen door een catastrofe van ongehoorde ecologische dimensies. Een schimmelziekte, de potato blight, veroorzaakt door de Phytophthera infestans, vernietigde de helft van de aardappeloogst. 

En juist de aardappel was het hoofdbestanddeel van het dagelijks menu voor tweevijfde van de bevolking, dat wil zeggen: voor 3 miljoen Ieren. Een volwassen man at negen tot elf pond aardappelen per dag, aangevuld met karnemelk en soms wat havermout. Brood, boter, suiker, melk en vlees waren ongekende heerlijkheden. 

Het beeld dat is overgeleverd van de hongersnood, die in de winter van 1846-'47 een hoogtepunt bereikte, wordt gekenmerkt door visioenen van uitgeputte mensen die op de kale akkers naar aardappelen zoeken, van wanhopigen die in de havens een schip probeerden te vinden dat hen uit Engeland kon wegvoeren - naar Amerika, Canada of Australië. 

Met de aanbesteding van openbare werken en het inrichten van werkhuizen, armenhuizen en soepkeukens werd geprobeerd de nood te lenigen. Maar om verschillende redenen werd er in de praktijk maar weinig bereikt: in Londen ontbrak het aan politieke wil en de heersende principes omtrent zelfverzorging werkten ook niet mee. Er kwam een 'dwangbuis van voorschriften' omtrent de handel; de maïs die werd geïmporteerd om de honger te bestrijden gaf wel voeding, maar geen maagvulling. En aan die volle maag was men juist gewend. 

In de kranten werden niet alleen de hulpprogramma's bekritiseerd, maar werd ook het karakter van de Ieren onder de loep genomen. In maart 1847 beschreef The Times de Ieren als 'een volk dat sinds onheuglijke tijden is geboren en getogen in hardnekkige traagheid, zorgeloosheid, wanorde en de daaruit resulterende nooddruft'. Maar wie kon nog werklust en uithoudingsvermogen van de uitgehongerde mannen, vrouwen en kinderen verwachten? 

De vraag is: hoeveel inwoners van Ierland emigreerden er in de jaren 1845-'51: 

A) 50.000
B) 500.000
C) 1 tot 1,5 miljoen
D) 4 miljoen. 

De oplossing uit nr. 9 was: B) Lodewijk XIV. Het leven aan het Franse hof tijdens het leven van de Zonnekoning (1638-1715), zoals zijn bijnaam luidde, werd in de vorm van memoires beschreven door Louis de Rouvray, hertog van Saint-Simon, kortweg Saint-Simon genaamd. Lodewijk XIV was de zoon van Lodewijk XIII. Omdat Lodewijk XIV zijn zoon en ook zijn kleinzoon overleefde, werd hij opgevolgd door zijn achterkleinzoon, Lodewijk XV. Diens kleinzoon en opvolger was Lodewijk XVI, die in 1793 onder de guillotine het leven liet. 

Winnaar van de vorige prijsvraag is Tieneke Verheijen uit Groningen. Weet u de oplossing van deze maand? Inzendingen graag vóór 22 december naar de redactie van Historisch Nieuwsblad, Postbus 256, 1110 AG Diemen, of [email protected]. Onder de juiste inzenders verloten wij Van de wieg tot volwassenheid. 500 jaar culturele geschiedenis van het westen door Jacques Barzun.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten