De strijd voor de vrijlating van Michail Stern
In 1974 veroordeelde een rechter in de Sovjet-Unie de Joodse arts Michail Stern tot acht jaar werkkamp. Zijn misdaad was dat hij zijn zoons niet had afgeremd in hun emigratieplannen. De rechtszaak tegen Stern leidde tot internationale protesten. Een reconstructie van de strijd voor Sterns vrijlating in Nederland. Een regionaal kantoor van de Russische Staatsveiligheid...
Jo van Heutsz (1851-1924): te praktisch om een racist te zijn
Hij werd gelauwerd en bejubeld als ‘pacificator van Atjeh’ en koningin Wilhelmina behoorde tot zijn grootste bewonderaars. Maar in de jaren zestig werd hij weggezet als fascist en moordenaar. Wie was Jo van Heutsz, die in ‘ons Indië’ de Ethische Politiek gestalte gaf? Op 9 april 1965 plaatsen twee provo’s uit het Drentse Coevorden, Alard...
Boeken top 10
Boeken Top 10 1.Fik Meijer Macht zonder grenzen. Rome en zijn imperium Athenaeum-Polak & Van Gennep, euro 19,95 2. Thomas L. Friedman De aarde is plat. Ontdekkingsreis door een geglobaliseerde wereld Nieuw Amsterdam, euro 27,95 3. Ulbe Bosma, Remco Raben en Wim Willems De geschiedenis van Indische Nederlanders Bert Bakker, euro 19,95 4. Hans Daalder...
Het rampjaar 1672
De wraaklust van Zonnekoning Lodewijk XIV bracht de Republiek in het rampjaar 1672 aan de rand van de afgrond. De verdediging stelde weinig voor en bovendien was het land intern hopeloos verdeeld. Pas toen Willem III tot stadhouder werd benoemd, keerde het tij. Op 23 maart 1672 werd in het Kanaal een Nederlandse handelsvloot aangehouden...
Zelfbeheersing
Mijn leraar geschiedenis, de heer Piet van den Oort (God hebbe zijn ziel), leerde ons steeds oorzaak en aanleiding van historische gebeurtenissen te onderscheiden. De aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog was het schot van Sarajevo; de oorzaak was veel dieper gelegen in de eeuwige confrontatie tussen Frankrijk en Duitsland, eerdere oorlogen, betwiste gebieden en andere...
Paranoia
Door een merkwaardig toeval moest ik mij binnen twee dagen verdiepen in twee sterk verwante samenzweringstheorieën. Ik moest een scriptie nakijken waarin werd betoogd dat Franklin Roosevelt van tevoren op de hoogte was van de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941, en ik kreeg een documentaire toegezonden waarin zonder enige aarzeling werd gesteld dat...
Wijkconservator voor Historisch Museum Rotterdam
Het Historisch Museum Rotterdam heeft als eerste museum in Nederland een wijkconservator aangesteld. Cultureel antropologe Margareth Wallée gaat in de grotendeels allochtone Afrikaanderwijk in Rotterdam-Zuid op zoek naar verhalen en spullen die de geschiedenis van de buurt vertellen. Als cultuurscout voor de Rotterdamse Kunststichting is Wallée al ruim zes jaar in verschillende wijken in Rotterdam...
De Vooruitgang
Wetenschapper Karl Haushofer ontwikkelde het concept Lebensraum en wordt daarom vaak beschouwd als de geestelijk vader van Hitlers gedachtegoed. Dat is niet terecht, meent Perry Pierik, die onlangs promoveerde op Karl Haushofer en het nationaal-socialisme. Haushofer was geen antisemiet en werd nooit lid van de nazi-partij. In de gevangenis Landsberg am Lech, waar Adolf Hitler...
Geschiedenis in de media
‘Is dit Willem van Oranje of prinses Máxima?’ Het is niet alleen een oefenvraag in het lespakket Naar Nederland, maar ook de kop waarmee Trouw op dinsdag 28 februari zijn artikel opende over het ‘basisexamen inburgering in het buitenland’. Het lespakket ‘Inburgeren in het buitenland’, dat door het ministerie van Justitie werd ontwikkeld, bevat een...
Suriname wil archieven terug uit Nederland
In Suriname kijkt men reikhalzend uit naar de oplevering van een nieuw archiefgebouw in 2008. De regering wil dan Surinaams archiefmateriaal dat nu in Nederland is opgeslagen, terugbrengen naar Suriname. ‘Een groot deel van ons archief ligt in Nederland,’ zegt minister van Binnenlandse Zaken Maurits Hassankhan, ‘bijna al het materiaal van voor 1845. Die archieven...
‘Revoluties volgden op een slechte oogst’
De Franse historicus Emmanuel Le Roy Ladurie is op 94-jarige leeftijd overleden. Hij deed als eerste historicus onderzoek naar de geschiedenis van klimaatverandering.
Het Oostblok kon niet op tegen de verleidingen van het consumentisme
Onveranderd hing over het Oostblok het waas van grauwe soberheid en schaarste. Whisky en Playboy waren onbereikbare begerenswaardigheden, symbolen van vrijheid en overvloed. De communistische wereld slaagde er niet in om massaal consumptiegoederen te produceren, en dat werd het systeem fataal. In maart 1985 ging ik in Warschau op bezoek bij Jacek Kuro½, een man...