Versplintering is heel gewoon
Maar liefst 89 partijen registreerden zich voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart van dit jaar. Een recordaantal, dat aanleiding is voor zorgen over politieke versplintering en polarisering. Maar een veelheid aan politieke partijen is typisch voor Nederland, stelt de Nijmeegse hoogleraar parlementaire geschiedenis Carla van Baalen. Op dit moment zitten er al vijftien fracties in...
Bestaat er een raarder leven dan het mijne? – Rudi Wester
Schrijver Jef Last zocht de spanning. Hij vocht tijdens de Spaanse Burgeroorlog, kreeg ruzie met de communisten en had een onstuimig liefdesleven. Dat leverde een boeiende biografie op. Bij een schrijver denken mensen vaak aan een bleekneuzig, aamborstig type dat zich in zijn met boeken volgestouwde werkkamer angstvallig afsluit voor het straatrumoer om zijn diepste...
Snouck – Wim van den Doel
Christiaan Snouck Hurgronje ging tot het uiterste voor zijn onderzoek naar de islam. Hij liet zich zelfs besnijden en nam deel aan de hadj. Maar hij waarschuwde ook voor de gevaren van deze religie. Wim van den Doel is niet de eerste biograaf van Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936), de ‘oriëntalist’ die de islamstudie in Nederland...
Erasmus: dwarsdenker. Een biografie – Sandra Langereis
De humanist Desiderius Erasmus geldt als een icoon van kritisch denken en verdraagzaamheid. Maar hij is altijd controversieel geweest. In haar prachtige biografie toont Sandra Langereis zijn verdiensten en gebreken. Toen vorig jaar de Canon van de Nederlandse geschiedenis werd ‘herijkt’, moesten onder meer Karel V, de Amsterdamse grachtengordel en Willem Drees plaatsmaken voor nieuwe...
Voorliefde voor het proletariaat
Schrijver Jef Last zocht de spanning. Hij vocht tijdens de Spaanse Burgeroorlog, kreeg ruzie met de communisten en had een onstuimig liefdesleven. Dat leverde een boeiende biografie op. Bij een schrijver denken mensen vaak aan een bleekneuzig, aamborstig type dat zich in zijn met boeken volgestouwde werkkamer angstvallig afsluit voor het straatrumoer om zijn diepste...
Doodgewone mannen – Christopher R. Browning
De leden van het Duitse politiebataljon 101 vermoordden in een jaar tijd 38.000 mensen. Ze waren geen felle nazi’s, maar deden hun ‘werk’. Waarom traden deze ‘doodgewone mannen’ op als beul? Daarover gaat de klassieker van Christopher Browning. De mannen van het reserve-politiebataljon 101 zullen het helemaal niet erg hebben gevonden dat ze te oud...
De tuinen van Buitenzorg – Jan Brokken
Jan Brokken schreef een fascinerend portret van zijn moeder. Als jonge vrouw raakte ze gegrepen door Nederlands-Indië. Ze beleefde er de mooiste en verschrikkelijkste jaren van haar leven. Olga, een meisje van 23 lentes oud, loopt in 1935 door de tuinen van Buitenzorg. Als dochter van een Russische immigrant en een Hollandse boerendochter groeide ze...
Veel trots, weinig kennis
Menig politicus heeft de mond vol van de Nederlandse identiteit. Maar wat houdt die eigenlijk in? Historisch Nieuwsblad besloot het de Nederlanders in 2018 zelf te vragen in een enquête. We vroegen de deelnemers wat zij verstaan onder de Nederlandse identiteit én we polsten hun kennis van de Nederlandse geschiedenis. Dat de Nederlandse identiteit bestaat,...
Rijksmuseum wil ook boze witte man trekken
De nieuwe tentoonstelling over slavernij in het Rijksmuseum zal misschien niet direct ‘boze witte mannen’ aanspreken. Toch gaat het museum actief beleid voeren om ook deze doelgroep te trekken. Dat zegt Valika Smeulders, hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum, in het Historisch Nieuwsblad van deze maand. ‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders,’ zegt Smeulders,...
‘Wij zijn het museum van alle Nederlanders’
Valika Smeulders is sinds 1 juli 2020 het nieuwe hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum. Terwijl ze de laatste hand legt aan de grote tentoonstelling over slavernij die half februari opengaat, spreken we met haar over de nieuwe richting van de geschiedenisafdeling. ‘We willen meer begrip kweken tussen mensen in Nederland en laten...
Britten riskeren oorlog om kabeljauw
In de jaren zestig en zeventig hadden IJsland en het Verenigd Koninkrijk een conflict over de grenzen van de viswateren rond IJsland. De gemoederen liepen hoog op. ‘Er hoeft op een Engels schip maar één slachtoffer te vallen en dan is het een echte oorlog.’ Hoe kon een ruzie tussen twee NAVO-lidstaten midden in de...
Vrouwen kunnen sneeuwschuiven
‘Ik dacht: typisch een Jood, hij laat zijn vrouw het zware werk doen.’ Hoogleraar Ernst Hanisch sprak de woorden uit en keek de collegezaal in, waar we volgens het programma zouden leren over moderne geschiedenis. Maar het ging die dag vooral over hoe vooroordelen goede geschiedschrijving in de weg zitten. Zijn punt was dat iedereen...