Brieven
Brieven Mariakaakjes 2 In de laatste twee afleveringen van Historisch Nieuwsblad kwam het bekende verhaal van het mariakaakje van Drees ter sprake, met kanttekeningen van kleinzoon Willem B. Drees (2007/5, artikel Wederopbouw van Bas Kromhout) en zoon Willem Drees jr. (2007/6, ingezonden brief van Igor Cornelissen). Misschien is het goed om het laatste woord aan...
Elke winstkans uitgebaat
Elke winstkans uitgebaat Weinig Nederlanders zullen weten dat een kanonneerboot van de Koninklijke Marine in 1914 een bijdrage heeft geleverd – of heeft willen leveren – aan het beteugelen van Mexicaanse woelingen, ontketend door de beroemde revolutionairen Francisco ‘Pancho’ Villa en Emiliano Zapata. Wat hadden een Nederlands oorlogsschip, vertegenwoordiger van een neutrale natie, daar te...
Provocatie
Het sociale van het nationaal-socialisme Socioloog en columnist J.A.A. van Doorn heeft een studie gepubliceerd waarin hij de Duitse sociaal-democratie en het nationaal-socialisme met elkaar vergelijkt. Hij komt tot de conclusie dat de NSDAP veel van het socialisme had overgenomen, en aanzienlijk succesvoller en populairder was dan de SPD. Van Doorn concipieerde zijn boek al...
Groots geleid leven
Een groots geleid leven Hoe groots en meeslepend was het leven van een achttiende-eeuwse jonker uit een Noord-Gronings terpdorpje? Volgens Sytze van der Veen is de biografie van Johan Willem Ripperda (1682-1737) in ieder geval meer dan 600 pagina’s waard. Ingewijden zullen zich niet verbazen over die monumentale omvang, want het levensverhaal van deze Ommelander edelman...
Zestig jaar in de doofpot
Zestig jaar in de doofpot Lange tijd lag het onderzoek naar de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog in België ver achter op Nederland. Pas twintig jaar na Jacques Pressers Ondergang begon de onbetwiste pionier Maxime Steinberg te publiceren. Maar zijn boeken bleven buiten vakkringen nagenoeg onopgemerkt. In 2000 verscheen een monumentale studie over de Jodenvervolging...
Crisis in de sociaal-democratie
Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. door Bas Kromhout De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en...
Mohandas Gandhi (1869-1948)
De Indiase volksheilige Mohandas Gandhi (1869-1948) is in het Westen vooral bekend om zijn filosofie van ‘vreedzaam verzet’ of satyagraha. Maar dat verzet had pas effect als er bloed vloeide. Mohandas Gandhi wordt op 2 oktober 1869 geboren in het prinsdom Porbander, in de huidige Indiase deelstaat Gujarat. Zijn vader Karamchand is de rechterhand van...
Frans-Pruisische Oorlog
De Frans-Pruisische Oorlog stelde Bismarck in staat om de Duitse landen samen te smeden tot de nieuwe Europese grootmacht. De oorlog verenigde echter ook het verdeelde Frankrijk, al moest dat land wel eerst door het bloedige dal van de ‘Commune’. door Bart Stol De succesvolste eindredacteur uit de geschiedenis is ongetwijfeld de Pruisische kanselier Otto...
Websites
De VPRO heeft Nederlandse film- en radiofragmenten van historische gebeurtenissen uit de twintigste eeuw online gezet. Aan de hand van een kaart van Nederland kan men plekken bezoeken waar ‘geschiedenis werd geschreven’. Daar zijn beelden te zien van bijvoorbeeld rock-‘n-roll-legende Herman Brood en de vertrekkende emigranten van de Holland-Amerikalijn. Bezoekers kunnen ook hun eigen herinneringen,...
Klei en zand
Vijfenzeventig jaar geleden, op 27 mei 1932, voer een kleine sloep door het laatste gat; daarna werd het door grijpers gedicht met klei en zand. De Afsluitdijk was klaar, in dit jubileumjaar aanleiding voor de tentoonstelling De Verbinding. 75 jaar Afsluitdijk in het Nieuw Land Erfgoedcentrum in Lelystad. Een foto van het moment is er...
Signalementen
Het is zomer. Zoals de traditie wil in deze aflevering van Recent verschenen alleen historische romans. Peter Delpeut Het vergeten seizoen 253 p. Augustus, € 18,90 1861, het oosten van het land. Een zwaar ziek meisje ontvangt om klokslag drie uur de stigmata van Christus. De gelovigen uit de buurt, armoedige dagloners, stromen toe. Pastoor...
Een dorp
Ook op de voorzijde van de vijfde band van de Geschiedenis van Amsterdam prijkt een plaatje van de Dam. Maar de luchtfoto die jarenlang in de aankondigingen te zien was, blijkt vervangen te zijn. Op het oorspronkelijke ontwerp stond een tamelijk recente kleurenfoto waarop het hele plein en een ruim deel van de omgeving te...