Zelfbeheersing
Mijn leraar geschiedenis, de heer Piet van den Oort (God hebbe zijn ziel), leerde ons steeds oorzaak en aanleiding van historische gebeurtenissen te onderscheiden. De aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog was het schot van Sarajevo; de oorzaak was veel dieper gelegen in de eeuwige confrontatie tussen Frankrijk en Duitsland, eerdere oorlogen, betwiste gebieden en andere...
Paranoia
Door een merkwaardig toeval moest ik mij binnen twee dagen verdiepen in twee sterk verwante samenzweringstheorieën. Ik moest een scriptie nakijken waarin werd betoogd dat Franklin Roosevelt van tevoren op de hoogte was van de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941, en ik kreeg een documentaire toegezonden waarin zonder enige aarzeling werd gesteld dat...
De schat van Lombok
Ik was een maand op Bali. Bali is een mooi eiland, met een rijke geschiedenis. Dat is een snel en makkelijk cliché, maar de toerist zal niet zo snel en makkelijk in die geschiedenis doordringen. Wat hij op het eerste gezicht ziet is veel traditie en minder de levend gehouden herinnering aan historische gebeurtenissen. Geschiedenis...
De macht van de president
Wellicht met uitzondering van een enkele autochtone bewoner van het Amazonewoud weet iedere wereldbewoner wie George W. Bush is. De Amerikaanse president is de bekendste politicus ter wereld en dat gold sedert het begin van het televisietijdperk ook voor al zijn voorgangers. Daarbij is het opvallend dat andere machtige en prominente Amerikaanse politici hun leven...
Rijksefteling
Het doelgroependenken doordrenkt de samenleving met een penetrante stank als van goedkope aftershave. Wie iets maakt voor de markt, of dat nu fotolijstjes of afwasteiltjes of haarextensies zijn, probeert afnemers te vinden. Vroeger ging dat als met een schot hagel: je ging met je spullen in een kraampje staan en je wachtte af tot er...
Waarom geheime diensten overbodig zijn
Eind vorig jaar opperde een Amerikaanse journalist dat het Knight Ridder-krantenconcern, dat al enige tijd tevergeefs naar een koper zoekt, wellicht verkocht zou kunnen worden aan de Central Intelligence Agency. Dit voorstel werd geïnspireerd door het feit dat de kranten van het Knight Ridder-concern aanzienlijk beter geïnformeerd bleken te zijn over de massavernietigingswapens van Saddam...
De Nederlandse idylle
Op een stormachtige vrijdag in november maakten we de oversteek naar Schiermonnikoog om een weekend uit te waaien. Op Schier bestaat nauwelijks gemotoriseerd verkeer. Een enkele eilandbewoner heeft ontheffing voor een auto, maar verder gaat alles per fiets of te voet. Dat trekt rustzoekers, vogelaars en hondenbezitters aan. De boot was volgepakt met kalme, warm...
Een museum als therapie
Tot voor kort bevond zich in een van de vleugels van het Rijksmuseum een soort historisch museum. Dat was rommelig en pretentieloos, maar juist daardoor bijzonder attractief. Er waren mooie scheepsmodellen te zien en een lachwekkend groot schilderij van de Slag bij Waterloo van de hand van Jan Willem Pieneman, midden negentiende eeuw nog directeur...
Mooie memoires
De grote vrouwenheld, uitvinder en ontsnappingskunstenaar Giacomo Casanova schreef aan het eind van zijn leven zijn memoires. De Franse Revolutie was net uitgebroken en stond op het punt om de tot dan toe bekende wereld, de wereld waarin Casanova had geleefd en gereisd, bemind en geleden, voorgoed te veranderen. Op dat moment bibliothecaris in het...
Oliebollen, kankeren en gezelligheid
Na een luxueus inburgeringsproces verklaarde prinses Maxima onlangs dat zij tot de conclusie was gekomen dat er niet zoiets is als ‘de’ Nederlandse identiteit. Ze had natuurlijk volkomen gelijk, maar dat kreeg ze niet. Heel neoconservatief en xenofoob Nederland ging onder leiding van Geert Wilders in de aanval. Hoezo geen Nederlandse identiteit, dat was politiek...
Sputnik en flopnik
Vijftig jaar geleden, om precies te zijn op 4 oktober 1957, begon de ruimtevaart. Op die dag lanceerden de Russen de Sputnik, een bol van gepolijst aluminium van ruim 83 kilo. De Sputnik had twee radiozendertjes aan boord die een kwetsbaar biep-biep-biep lieten horen, dat overal ter wereld met een eenvoudige radio viel te beluisteren....
Erger dan Staphorst
De recente kloppartijen op homo’s en afvalligen zijn naar we moeten aannemen moreel geïnspireerd. Met andere woorden: de daders doen het niet graag, zij voelen zich ertoe genoodzaakt. Iemand moet de tollenaars uit de tempel ranselen. Ja, bijna krijg je het gevoel dat ze zich opwerpen als martelaren voor het goede doel. Het is een...