Het tellen van Joden
Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldden de Duitse Joden zich bij de poorten van de kazernes. Ze wilden hun vaderlandsliefde bewijzen en hoopten dat ze eindelijk werden geaccepteerd als echte Duitsers. Ze kwamen bedrogen uit. In 1869 verbood de grondwet van de Duitse Bond inperking van burgerrechten op grond van religieuze overtuiging. Daarmee kregen de...
Mogen we een nieuwe Zwarte Dood?
In 1347 kwam de pest vanuit het oosten naar Europa. Een derde van de bevolking crepeerde, de Zwarte Dood was onverbiddelijk. Tot zover het verhaal dat veel mensen kennen. Maar waar je weinig over leest, is hoe de pest weer verdween. Zeker, de Venetianen bedachten het fenomeen quarantaine, maar belangrijker was dat het pestvirus muteerde....
De fatale flirt met de NSB van een boerenbeweging
In rustiger tijden ontwikkelde Landbouw en Maatschappij zich misschien tot een evenwichtige boerenpartij. In 1935 adviseerde de bond haar leden om op de NSB te stemmen. Het begin van het einde.
4 en 5 mei nog meer verbreed
De Dodenherdenking en Bevrijdingsdag staan de komende jaren in het teken van diversiteit en zelfkritiek. Tegelijkertijd blijft de Holocaust een aandachtspunt. Dat staat in het beleidsplan van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Het Comité beschouwt 4 en 5 mei als middel om de maatschappelijke cohesie te versterken. In het beleidsplan voor 2021-2025 staat dat veel Nederlanders zich op die dagen verbonden voelen, maar dit geldt niet voor iedereen: ‘Mensen met...
Oorlog stopte de pest
De verspreiding van de pestbacterie werd in 1346 tijdelijk tegengehouden door een conflict rond de Zwarte Zee. Dat stelt historica Hannah Barker, verbonden aan de universiteit van Arizona, in het tijdschrift Speculum. In 1346 was de pestbacterie via Centraal- Azië aangekomen op de Krim, die toen bij de Gouden Horde hoorde, het rijk van khan...
Wrakduiken in het Markermeer
Op acht plekken in het Markermeer zijn scheepswrakken gevonden, en op nog eens 24 locaties mogelijke resten van wrakken. Dat is het resultaat van jarenlang scanonderzoek door vrijwilligers, gevolgd door gedetailleerde opnames in opdracht van de Rijksdienst van het Cultureel Erfgoed. Duikers gaan dit voor- en najaar nader onderzoeken om wat voor wrakken het gaat....
Slijpen aan de geest. Vijftig jaar NRC Handelsblad – John Kroon
NRC Handelsblad profileert zich graag als een ‘kwaliteitskrant’. Maar in het jubileumboek van oud-redacteur John Kroon komen ook missers aan bod. De stilistische fijnproevers van GeenStijl duiden de krant soms aan als ‘NSB Handelsblad’ en komen dikwijls met het – niet erg logische – verwijt dat het hier gaat om het parochieblaadje van de ‘linkse...
Beter wordt het niet. Een reis door de Europese Unie en het Habsburgse Rijk – Caroline de Gruyter
De Europese Unie kan leren van de geschiedenis van het Habsburgse Rijk, betoogt NRC-columnist Caroline de Gruyter. Maar wat precies wordt niet duidelijk. In 2013 verhuist Caroline de Gruyter van Brussel naar Wenen. Ze zal er vier jaar blijven. De Gruyter komt in een stad terecht waarin alle parkeerplekken in haar straat worden bezet door...
Vrijheid. Een woelige geschiedenis – Annelien de Dijn
Wanneer ben je vrij? Als de staat je met rust laat? Of ook al als je een onafhankelijke geest hebt? Het antwoord op dit soort vragen is door de eeuwen heen steeds veranderd, met als keerpunt de Franse Revolutie. Zo blijkt uit het erudiete boek van Annelien de Dijn. ‘Vrijheid – ach, wat een woord!...
Fighters across Frontiers. Transnational Resistance in Europe, 1936-48 – Robert Gildea en Ismee Tames
Zoals alle vakgebieden is ook geschiedenis gevoelig voor de mode van de dag. Een van de modewoorden van dit moment is ‘transnationaal’. Ismee Tames en Robert Gildea kijken door deze bril naar het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Dat levert weinig nieuws op. De laatste jaren voorzien historici die aan universiteiten werken hun onderzoeksobjecten vaak...
Moederstad – Philip Dröge
Op zoek naar zijn familieverleden in Indonesië stuit Philip Dröge op rechtschapenen, opportunisten en moordenaars. En zelfs op inteelt. Het levert een fascinerend boek op. Misschien wel de wonderlijkste ontdekking van het genealogisch onderzoek dat schrijver Philip Dröge naar zijn voorfamilie deed, is de connectie met de bekende voetballer en trainer Giovanni van Bronckhorst....
‘Het stigma op armoede is nog steeds een actuele kwestie’
Door een nieuwe definitie van armoede vallen veel minder Nederlanders onder de armoedegrens. In 1818 wilde generaal Johannes van den Bosch een eind maken aan alle armoede in Nederland.