Clash der conservatieven
Het bondgenootschap tussen Europa en de VS zal in de toekomst nog meer onder druk komen te staan. Dit zegt Ronald Havenaar in zijn oratie als bijzonder hoogleraar transatlantische betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam. Oorzaak hiervan is dat er twee soorten conservatisme zijn die niet met elkaar verenigbaar zijn. De beide soorten conservatisme winnen...
Antisemitische priesters
In de jaren vijftig en zestig was nog sprake van heftig antisemitisme in de preken van Nederlandse priesters. Dit zegt Marcel Poorthuis in een themanummer over katholicisme en antisemitisme van Trajecta. Tijdschrift voor de geschiedenis van het katholiek leven in de Nederlanden (2006/1 2). Volgens Poorthuis waren de preken niet maatschappelijk georiënteerd en bevatten ze...
De Vooruitgang
De Tweede Engels-Nederlandse Oorlog (1665 1667) is vooral bekend geworden door Michiel de Ruyters beroemde tocht naar Chatham. Historici beschrijven dit conflict traditioneel als een zeeoorlog tussen Engeland en de Republiek. Die verklaring is onvolledig, meent Gijs Rommelse: de oorlog beïnvloedde de Europese politieke constellatie voor de komende decennia. Na jaren van oplopende spanning breekt...
Hoe het westen de Koude Oorlog won
In februari 1950 vond in Moskou een bijzondere bijeenkomst plaats. Josef Stalin, Mao Zedong, Ho Chi Minh en Kim Il-Sung ontmoetten elkaar om de toekomst van de wereld te bespreken, en ze hadden alle reden om vrolijk te zijn. Toegegeven, in de Verenigde Staten waren net de creditcard en de kleurentelevisie uitgevonden, begonnen de soapserie...
Burgemeesters in oorlogstijd
Burgemeesters in oorlogstijd van de historicus Peter Romijn is, ook in vredestijd, fascinerende literatuur. In 520 pagina’s (en na tien jaar onderzoek) worden tot in de kleinste details de dilemma’s beschreven waarvoor burgemeesters ten tijde van de Duitse bezetting gesteld werden. Moet een burgemeester, zoals de meeste deden, vanuit zijn specifieke verantwoordelijkheid zo lang mogelijk...
Gezien
TENTOONSTELLING Duitsland tussen Kever en Trabant door Antoine Verbij/ Berlijn Meer dan twintig jaar heeft een nationale commissie gesoebat over de vraag hoe een Duits Historisch Museum eruit zou moeten zien. Het initiatief kwam van de toenmalige bondskanselier Helmut Kohl, die niet kon bevroeden dat ‘Duits’ enkele jaren later iets heel anders zou betekenen dan...
Nauwelijks nog wervingskracht
Zaterdag 13 mei jongstleden was een zonovergoten dag. In Utrecht flaneerden mensen langs het standbeeld van Willibrord, de kerkvader van Nederland, op het Janskerkhof. In de Janskerk was van die zonnige sfeer echter weinig te merken. Daar waren meer dan honderd kerkhistorici verzameld, die zich bogen over twee recente handboeken over godsdienstgeschiedenis in Nederland: het...
Portugese joden
In de Tweede Wereldoorlog trachtten Portugese Joden door hun Portugese afkomst te benadrukken een plaats op Portugezen- en emigratielijsten te bemachtigen om zo deportatie te voorkomen. Dit stelt archiefmedewerkster Lydia Hagoort in Het Beth Haim in Ouderkerk aan de Amstel, een geschiedenis van Beth Haim, de begraafplaats van de Portugese Joden in Amsterdam. Door middel...
Artsen wisten geen raad met cholera
In het door cholera geteisterde Leiden van de negentiende eeuw wisten geneesheren zich geen raad met deze onbekende ziekte. Burgers en overheid verloren het vertrouwen in de dokters, hoewel die hun uiterste best deden. De artsen, geërgerd door de felle kritiek, weigerden nog langer niet-luisterende patiënten te helpen. Deze ontwrichte relatie tussen arts en patiënt...
Gezien
TENTOONSTELLING door Marieke Prins Sokken breien voor de Japanners ‘Kom maar niet met je verhalen, hier was het allemaal veel erger!’ kreeg een jonge vrouw uit Indië te horen, toen ze na de bevrijding in Nederland aankwam. Indisch oorlogsleed was tweederangs oorlogsleed. De nieuwe permanente tentoonstelling over Nederlands-Indië tussen 1940 en 1949 in het Verzetsmuseum...
De wereld schoot te hulp na de aardbeving van San Francisco
De hulpverlening was snel ter plaatse na de grote aardbeving van 1906 in San Francisco. En zelfs uit het buitenland kwam steun. Het leger deed soms meer kwaad dan goed, maar de aanpak van de ramp door het Rode Kruis is sindsdien een internationaal aanvaard model. Geen inwoner van San Francisco was op woensdag 18...
Ideologie van het communisme niet failliet
Turkse islamisten gebruiken dezelfde methodes om hun aanhang te vergroten als communisten. Dat zei Eric van Ree tijdens een discussieavond in het oude CPN-bolwerk Felix Meritis. door Marchien Kuijken ‘Iedereen die nu moet kiezen of hij in 1933 als rijk persoon naar de Sovjet-Unie gaat of als jood naar Duitsland in 1943, kiest het eerste,’...