Jolande Withuis
Voor historici en voor sociologen zoals ik, die het van woorden en niet van cijfers moeten hebben, is schrijven het belangrijkste instrumentarium. En ik zeg niets nieuws als ik vaststel dat het met het academisch schrijven vaak treurig is gesteld. Zelfs onderzoek dat in potentie mooi is – dat over een belangwekkend onderwerp gaat waarover...
Maarten van Rossem
Kort nadat ik had gehoord dat Harry Mulisch zich wel Amsterdammer voelde, maar zeker geen Nederlander, las ik dat historicus Tony Judt zich New Yorker voelde, maar zich volstrekt niet met de Verenigde Staten kon identificeren. Mulisch en Judt zagen de moderne metropool als hun vanzelfsprekende thuishaven en hielden zich zo verre van de nationalistische...
Eeuwenlang logen man en vrouw tegen de rechter om te kunnen scheiden
In 1971 kreeg Nederland als een van de eerste landen een liberale echtscheidingswet. Echtparen die uit elkaar wilden, konden voortaan ‘duurzame ontwrichting’ bepleiten. Dat betekende het einde van ‘de grote leugen’, waarbij een van de partners om juridische redenen overspel veinsde. De wet voorzag in een grote behoefte: binnen tien jaar verdubbelde het aantal echtscheidingen....
Willem I: koning dankzij Van Hogendorp
Na de val van Napoleon kwam in Nederland een Oranje op de troon. Prins Willem dankte zijn verheffing tot koning aan de inspanningen van Gijsbert Karel van Hogendorp. Maar ook aan een internationaal machtsspel: andere staten zagen ten noorden van Frankrijk graag een stevig vorstendom als buffer. Toen erfprins Willem Frederik van Oranje, de latere...
De Stelling
Anton van Hooff:‘De overheid heeft wel een belangrijke taak op cultuurgebied. In de antieke democratie werd het bevorderen van “het goede leven” van de burger beschouwd als een van de taken van de polis. Dat was niet toevallig ook de mening van de invloedrijke Atheense staatsman Pericles (ca. 495-429 v.Chr.). Die zag het als een...
‘Particulier spoor niet beter dan NS’
Al jaren is er kritiek op de Nederlandse Spoorwegen en ProRail, die te weinig zouden doen om de problemen op te lossen. Volgens A.J. (Guus) Veenendaal, oud-bedrijfshistoricus van NS, laat de geschiedenis zien dat spoorwegen en privaat ondernemerschap slecht samengaan. ‘De eerste spoorwegonderneming in Nederland, de in 1837 opgerichte Hollandse IJzeren Spoorweg-Maatschappij, was volledig particulier....
Kroniekenroof ongedaan gemaakt
Kostbare Koreaanse kronieken uit de zeventiende en achttiende eeuw zullen binnenkort terugkeren naar het land van herkomst. Ze werden meer dan honderd jaar bewaard in Frankrijk. President Sarkozy heeft met de regering in Seoul een langlopende leenovereenkomst gesloten. De kronieken werden in 1866 door Franse soldaten gestolen. Halverwege de negentiende eeuw begonnen missionarissen uit Frankrijk...
Wat zou Roosevelt doen tegen WikiLeaks?
Amerika is ‘een land waar een goede openbaar aanklager een boterham voor de rechter kan slepen’ als hij dat wil. Waarom brengt de regering van Barack Obama WikiLeaks-kopman Julian Assange dan niet voor de rechter, nu hij geheime diplomatieke stukken over onder meer de Afghanistan-oorlog op internet heeft gezet? De columnist van wie bovenstaande verzuchting...
Moskou wil boek Katyn sluiten
De betrekkingen tussen Rusland en Polen maken een opmerkelijke bloeiperiode door als gevolg van Russische inschikkelijkheid inzake de kwestie-Katyn. Premier Vladimir Poetin herdacht in april samen met zijn Poolse collega Donald Tusk de slachtoffers van de massamoord op duizenden krijgsgevangen Poolse officieren in 1940 door Stalins geheime dienst. De vliegramp van drie dagen later bij...
‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’
De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen. Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in...
Goede vrienden
Vaak wordt aangenomen dat de trans-Atlantische verhouding tussen de Amerikanen en de Franse president Charles de Gaulle (1959-1969) niet goed was. De Gaulles onafhankelijke beleid paste niet in de Amerikaanse plannen. Uit Sebastian Reyns Atlantis Lost blijkt echter dat de relatie tussen De Gaulle en de Amerikanen genuanceerder in elkaar zat. De Gaulle was goed...
Ramptoerisme
Nederlanders zijn altijd gek geweest op reizen. In de zeventiende eeuw werden vanuit Holland zogenoemde ‘divertissante somertogjes’ georganiseerd. Noorderlingen brachten graag een bezoek aan de Zuidelijke Nederlanden en in het bijzonder aan Antwerpen, dat sinds de inname door de Spanjaarden in 1585 en de daaropvolgende sluiting van de Schelde door de Republiek een stad vol...