Home ‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

Henk Boom

Journalist en schrijver

Gepubliceerd op: 26 januari 2011

Update 7 april 2020

De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen.

Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in een televisieserie over het leven van deze paus, die afkomstig was uit Valencia. Hirschbiegel maakte naam met de film Der Untergang, over de laatste dagen van Hitler. Hij is van mening dat het imago van paus Alexander VI nog steeds gebukt gaat onder de negatieve propaganda die destijds door de familie Sforza uit Milaan de wereld in werd gezonden.

Toch wordt aan deze Rodrigo Boja, die de Heilige Stoel bezette van 1492 tot zijn plotselinge dood in 1503 (vermoedelijk een gevolg van vergiftiging), menige wandaad toegeschreven. De ‘roze balletten’ in de Sixtijnse Kapel, de acht kinderen die hij verwekte en de schandalen die zijn dochter Lucrezia en zijn zoon César veroorzaakten zijn de laatste decennia breed uitgemeten in biografieën, historische romans, films en zelfs een opera.

In Spanje is Rodrigo Borja nooit gezien als een schandvlek in de nationale geschiedenis. Doorgaans wordt hij in één adem genoemd met zijn oom Calixtus III (1378-1458), die ook paus was. De vele schandalen waar Rodrigo bij betrokken zou zijn, worden in Spanje afgedaan als mythevorming en ‘zwarte legendes’.

De Spanjaarden krijgen gelijk van Hirschbiegel, die zich baseert op grondige research en nieuw gevonden documenten. Hij meent dat Rodrigo ‘niet zo’n slechterik is geweest als altijd is aangenomen. Hij streefde naar een grondige hervorming van de kerk en benoemde familieleden op belangrijke posten, zodat hij mensen om zich heen had die hij kon vertrouwen.’

De meeste opnamen voor de uit twaalf delen bestaande serie vinden plaats in de Barrandov-studio’s in Praag. Daar zijn de voornaamste vertrekken van het Vaticaan nagebouwd. Met een begroting van 25 miljoen euro wordt het een van de duurste televisieseries van Europese bodem. De première vindt plaats in de herfst van 2011.

Hirschbiegels serie is niet te verwarren met The Borgias van de Britse regisseur Neil Jordan, dat eveneens dit jaar wordt uitgezonden. Die serie blijft dichter bij het klassieke verhaal vol moord, seks en corruptie. De Nederlandse Lotte Verbeek speelt daarin Rodrigo’s maîtresse Giulia.

Nieuwste berichten

De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
Loginmenu afsluiten