Home ‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

Henk Boom

Journalist en schrijver

Gepubliceerd op: 26 januari 2011

Update 7 april 2020

De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen.

Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in een televisieserie over het leven van deze paus, die afkomstig was uit Valencia. Hirschbiegel maakte naam met de film Der Untergang, over de laatste dagen van Hitler. Hij is van mening dat het imago van paus Alexander VI nog steeds gebukt gaat onder de negatieve propaganda die destijds door de familie Sforza uit Milaan de wereld in werd gezonden.

Toch wordt aan deze Rodrigo Boja, die de Heilige Stoel bezette van 1492 tot zijn plotselinge dood in 1503 (vermoedelijk een gevolg van vergiftiging), menige wandaad toegeschreven. De ‘roze balletten’ in de Sixtijnse Kapel, de acht kinderen die hij verwekte en de schandalen die zijn dochter Lucrezia en zijn zoon César veroorzaakten zijn de laatste decennia breed uitgemeten in biografieën, historische romans, films en zelfs een opera.

In Spanje is Rodrigo Borja nooit gezien als een schandvlek in de nationale geschiedenis. Doorgaans wordt hij in één adem genoemd met zijn oom Calixtus III (1378-1458), die ook paus was. De vele schandalen waar Rodrigo bij betrokken zou zijn, worden in Spanje afgedaan als mythevorming en ‘zwarte legendes’.

De Spanjaarden krijgen gelijk van Hirschbiegel, die zich baseert op grondige research en nieuw gevonden documenten. Hij meent dat Rodrigo ‘niet zo’n slechterik is geweest als altijd is aangenomen. Hij streefde naar een grondige hervorming van de kerk en benoemde familieleden op belangrijke posten, zodat hij mensen om zich heen had die hij kon vertrouwen.’

De meeste opnamen voor de uit twaalf delen bestaande serie vinden plaats in de Barrandov-studio’s in Praag. Daar zijn de voornaamste vertrekken van het Vaticaan nagebouwd. Met een begroting van 25 miljoen euro wordt het een van de duurste televisieseries van Europese bodem. De première vindt plaats in de herfst van 2011.

Hirschbiegels serie is niet te verwarren met The Borgias van de Britse regisseur Neil Jordan, dat eveneens dit jaar wordt uitgezonden. Die serie blijft dichter bij het klassieke verhaal vol moord, seks en corruptie. De Nederlandse Lotte Verbeek speelt daarin Rodrigo’s maîtresse Giulia.

Nieuwste berichten

Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Onderzoek

Werkloze wevers emigreerden naar Toscane

De Lage Landen waren in de vijftiende eeuw het beloofde land voor veel migranten. Maar er waren ook honderden inwoners die zich genoodzaakt zagen hun geluk in het buitenland te zoeken, schrijven historici in vaktijdschrift BMGN. Vrijheden en economische kansen in de laatmiddeleeuwse Lage Landen hadden een aanzuigende werking op migranten van buiten. Volgens de...

Lees meer
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Interview

‘Oekraïne maakt het verleden politiek’

De Oekraïense regering gebruikt in het verzet tegen de Russische indringers de geschiedenis als wapen. De officiële versie van het verleden is nationalistisch en laat weinig ruimte voor afwijkende interpretaties en debat. Daarover maakt de Oekraïense historicus Georgiy Kasianov zich zorgen. ‘Het is moeilijk om iets kritisch te schrijven.’ In zijn thuisland Oekraïne is hij...

Lees meer
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Artikel

Akbar de Grote: tolerante keizer in India

Alexander, Catharina en Frederik. Alle drie heetten ze De Grote. Maar de grootste der groten was Akbar. De zestiende-eeuwse Mogolkeizer was een briljant strateeg, bevorderde kunst en cultuur, en stond als moslim op de bres voor vrijheid van religie. De sterren waren legendarisch leider Jalaluddin Muhammad Akbar van het begin af aan goedgezind. Hij kwam...

Lees meer
Loginmenu afsluiten