Home ‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’

  • Gepubliceerd op: 26 jan 2011
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Henk Boom

De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen.



Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in een televisieserie over het leven van deze paus, die afkomstig was uit Valencia. Hirschbiegel maakte naam met de film Der Untergang, over de laatste dagen van Hitler. Hij is van mening dat het imago van paus Alexander VI nog steeds gebukt gaat onder de negatieve propaganda die destijds door de familie Sforza uit Milaan de wereld in werd gezonden.

Toch wordt aan deze Rodrigo Boja, die de Heilige Stoel bezette van 1492 tot zijn plotselinge dood in 1503 (vermoedelijk een gevolg van vergiftiging), menige wandaad toegeschreven. De ‘roze balletten’ in de Sixtijnse Kapel, de acht kinderen die hij verwekte en de schandalen die zijn dochter Lucrezia en zijn zoon César veroorzaakten zijn de laatste decennia breed uitgemeten in biografieën, historische romans, films en zelfs een opera.

In Spanje is Rodrigo Borja nooit gezien als een schandvlek in de nationale geschiedenis. Doorgaans wordt hij in één adem genoemd met zijn oom Calixtus III (1378-1458), die ook paus was. De vele schandalen waar Rodrigo bij betrokken zou zijn, worden in Spanje afgedaan als mythevorming en ‘zwarte legendes’.

De Spanjaarden krijgen gelijk van Hirschbiegel, die zich baseert op grondige research en nieuw gevonden documenten. Hij meent dat Rodrigo ‘niet zo’n slechterik is geweest als altijd is aangenomen. Hij streefde naar een grondige hervorming van de kerk en benoemde familieleden op belangrijke posten, zodat hij mensen om zich heen had die hij kon vertrouwen.’

De meeste opnamen voor de uit twaalf delen bestaande serie vinden plaats in de Barrandov-studio’s in Praag. Daar zijn de voornaamste vertrekken van het Vaticaan nagebouwd. Met een begroting van 25 miljoen euro wordt het een van de duurste televisieseries van Europese bodem. De première vindt plaats in de herfst van 2011.

Hirschbiegels serie is niet te verwarren met The Borgias van de Britse regisseur Neil Jordan, dat eveneens dit jaar wordt uitgezonden. Die serie blijft dichter bij het klassieke verhaal vol moord, seks en corruptie. De Nederlandse Lotte Verbeek speelt daarin Rodrigo’s maîtresse Giulia.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Een visser op een Romeinse mozaïek uit de tweede eeuw.
Een visser op een Romeinse mozaïek uit de tweede eeuw.
Recensie

Fik Meijer schrijft een liefdesverklaring aan de Middellandse Zee

Nog één keer maakt oudhistoricus Fik Meijer een reis naar de Middellandse Zee. In zijn jongste boek kijkt hij terug op een leven dat in het teken stond van de klassieke Oudheid. Melancholisch, in de rouw, vindt hij zo ook troost. ‘De zee! De zee!’ (‘Thalassa! Thalassa!’) riepen Griekse huurlingen toen ze in 400 v.Chr....

Lees meer
De moai’s op Rapa Nui (Paaseiland).
De moai’s op Rapa Nui (Paaseiland).
Nieuws

Ratten verwoestten de bossen op Paaseiland 

Een explosieve rattenpopulatie was de grootste factor voor het verdwijnen van de bomen op Paaseiland. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van archeoloog Carl Lipo en antropoloog Terry Hunt aan de universiteiten van Arizona en Binghamton.  Jarenlang werden vooral de eilandbewoners scheef aangekeken op de ontbossing. Zij zouden de boomstammen hebben gebruikt om hun beroemde beelden...

Lees meer
Beatrice de Graaf portret
Beatrice de Graaf portret
Column

De twee lagen van de Oostenrijkse ziel

Laatst was ik voor archief- en werkbezoek in Wenen. Daar kreeg ik een Oostenrijkse lekkernij, een Krapfen, geserveerd. Een soort Berliner bol: van buiten wit gepoederd of roze geglazuurd en van binnen een donkerrode of bruine zoete vulling. Daarom is de Krapfen ook al sinds 1945 hét symbool voor de Oostenrijkse ziel – de grote...

Lees meer
VOC-schip
VOC-schip
Interview

De VOC bestrafte homoseksualiteit aan boord met verbanning of de doodstraf

Historicus Desley de Graaf onderzocht homoseksualiteit op VOC-schepen en de strafrechtelijke vervolging daarvan. ‘De VOC maakte haar hele bestaan een probleem van de “afwijkende” seksuele identiteit van sommige van haar werklui.’  Met zijn onderzoek The Men in One Hammock won De Graaf de IHLIA Scriptieprijs, een tweejaarlijkse onderscheiding die wordt uitgereikt voor het beste queer-historische onderzoek. Hij analyseerde meer dan honderd sodomiezaken die tussen 1625 en 1787 in Batavia voor de rechtbank werden gebracht. ...

Lees meer
Loginmenu afsluiten