Amerika is ‘een land waar een goede openbaar aanklager een boterham voor de rechter kan slepen’ als hij dat wil. Waarom brengt de regering van Barack Obama WikiLeaks-kopman Julian Assange dan niet voor de rechter, nu hij geheime diplomatieke stukken over onder meer de Afghanistan-oorlog op internet heeft gezet?
De columnist van wie bovenstaande verzuchting afkomstig is, is een van de vele rechtse stemmen in Amerika die de Democratische president Obama slapheid verwijten. Diens voorgangers zouden wel van wanten hebben geweten, zelfs wanneer zij Democraten waren. ‘Waarom slaan we Assange niet met de Spionagewet uit 1917 om de oren?’ klinkt het. Deze wet werd onder de Democratische president Woodrow Wilson ingevoerd, kort nadat de Amerikanen zich in de Eerste Wereldoorlog hadden gemengd. De wet maakt het mogelijk mensen die de troepen ‘hinderen’ de doodstraf te geven en binnenlandse oorlogscritici op te sluiten.
Meer nog bewonderen enkele rechtse commentatoren de creativiteit van de Democratische president Franklin Delano Roosevelt. Die trad in 1942 bikkelhard op toen nazi-Duitsland met onderzeeboten acht saboteurs afzette op stranden aan de oostkust. Deze ‘Operatie Pastorius’ mislukte: twee van de saboteurs, die eerder in de Verenigde Staten hadden gewoond, meldden zich vrijwillig bij de FBI en bekenden alles. De overige zes bleken – toen ze opgepakt werden – vooral bezig te zijn met andere dingen dan sabotage, zoals hoerenbezoek en gokken.
Toch wilde Roosevelt beslist een voorbeeld stellen. Hij riep een geheim militair tribunaal bijeen, een rechtbank zonder jury of de mogelijkheid om in beroep te gaan, dat over alle acht de doodstraf uitsprak. Twee kregen er strafvermindering, maar zes saboteurs werden razendsnel geëxecuteerd.
Voor rechts Amerika zijn de Spionagewet en het Pastorius-proces geen donkere pagina’s uit het nationale verleden. Ze hebben geen tijd voor discussies over vrije meningsuiting of klokkenluiders. Amerika is in oorlog. Assange is een ‘hightech terrorist’, riep de Republikeinse senator Mitch McConnell. ‘Als Assange geen wet heeft overtreden, dan moet de wet worden aangepast.’ Dat de WikiLeaks-baas zich niet in de Verenigde Staten bevindt, doet er weinig toe. Hij moet ‘de lange arm van de Amerikaanse justitie voelen’, liefst op z’n Roosevelts.
