Willem III: De grote bruggenbouwer
Willem III groeide op in een misvormd en ziekelijk lichaam, dat zijn staatkundige overbodigheid nog eens leek te benadrukken. Toch redde hij zijn vaderland uit de kaken van de onverzadigbare Zonnekoning, wist hij de Engelse troon te bemachtigen en de wankele Europese verhoudingen te stabiliseren. Londen, 18 december 1688. De regen gutst neer. Voor het...
30 kilometer patrouilleren per dag
Midden in een nieuwbouwwijk in Arnhem ligt een merkwaardige metalen plaat op de grond. De plaat markeert de locatie waar ooit een Romeinse wachttoren stond. Nederland vormde een grensgebied van het Romeinse Rijk. Onder de grote rivieren was Romeins gebied, erboven leefden de Germanen. Hoe zag ons land eruit in de Romeinse tijd? En wat...
Vuursteenmijnen en Vikingbedden
Hoor je daar sneeuw knerpen onder behendige jagersvoeten? In het halfdonker verschijnt een vuurplaats. Daarnaast liggen dierenbotjes, een verkoold appeltje, een dito hazelnoot. Taaie mannen, vrouwen en kindertjes zaten ooit rond deze stenen, die toen gloeiden. Nu turen bezoekers in opperste concentratie naar voorwerpen en teksten. Dit deel van de expositie gaat over het gure...
Maarten van Rossem
Op 25 januari jongstleden overleed de Amerikaanse socioloog Daniel Bell. Bell werd op 10 mei 1919 geboren als Daniel Bolotsky, zoon van Joodse immigranten uit Oost-Europa. Hij werd al op zijn dertiende lid van de Young People’s Socialist League en maakte in 1932 op straat propaganda voor de totaal kansloze socialistische kandidaat voor het presidentschap,...
Jolande Withuis
Bijstandsmoeders sneeuw laten ruimen – het lijkt nogal voor de hand liggend, gezien de overlast en gebroken ledematen die sneeuw en gladheid met name bejaarden en invaliden bezorgen. Het is een curieuze tegenstrijdigheid dat vrouwen wel binnenshuis de allersmerigste rommel mogen opruimen, maar dat het taboe is dat zij iets dergelijks buitenshuis zouden doen, ten...
De afstandelijke versus invoelende aanpak
Ze vertegenwoordigen twee uitersten in het literatuuronderzoek rond 1900: de degelijke neerlandicus Jan te Winkel en de bevlogen letterkundige W.G..C. Byvanck. De eerste had het dorre imago van de afstandelijke, neutrale wetenschapper die vooral graag classificeerde. Hij produceerde eindeloze reeksen lijstjes, bijvoorbeeld van ‘Nederlandsche Vischnamen’ of van ‘Tooneelstukken vertoond op de Amsterdamsche Schouwburg tusschen 1815...
Lezersforum: ‘Een goede biografie is een feest’
De lezers van Historisch Nieuwsblad zijn de hausse aan Nederlandse biografieën nog niet zat. Van de 182 mensen die deze maand hebben gereageerd is 74 procent het oneens met de stelling ‘In Nederland worden te veel biografieën geschreven’. Slechts 11 procent is het hiermee eens. ‘Een goede biografie is een feest om te lezen,’ vindt...
Film: Signalementen
Hollands Spoor door het verledenSource 1 Media, € 24,99 ‘Met inspanning van alle krachten zal het ons gelukken om van de Nederlandse Spoorwegen een bedrijf mooier, sneller en comfortabeler dan voorheen te maken.’ Horen we de directeur van de NS spijt betuigen over de haperende treinen in de afgelopen winter? Nee, het citaat komt uit...
Film: Schoongepoetste Windsors
Lastig, een stotterende koning, want het volk houdt van meeslepende retoriek. Een met zijn stem worstelende koning roept ongemakkelijke gevoelens op. Ziehier het probleem van koningszoon Albert, die nooit de ambitie had om de Engelse troon te bestijgen. Hij moest er in 1936 als George VI toch aan geloven, omdat zijn broer Edward (Edward VIII...
De overheid, dat zijn wij
Over de huidige gelijkstelling van democratie met het parlement zouden de oude Atheners verbijsterd zijn geweest. Zij waren veel directer bij het bestuur betrokken: op een gewone Atheense werkdag was één op de zes burgers in politieke functie. Toch kan het Atheense systeem wel degelijk worden beschouwd als voorloper van de moderne democratie. Welke moderne...
Schaduwvrouw met een voorliefde voor breien
De Franse geschiedenis kent tal van dramatische momenten, en de exodus van juni 1940 kan hiertoe zeker worden gerekend. De verrassend snelle Duitse opmars door Noord-Frankrijk joeg naar schatting 8 miljoen Fransen uit hun huizen, de straat op richting zuiden. Hele streken, steden en dorpen raakten ontvolkt. Eindeloze colonnes vluchtelingen ontwrichtten de infrastructuur. In het...
Revolutie onder de zustertjes
In 1967 ging een groep augustinessen uit Heemstede op bezoek in Lourdes. Voor de ingang van de Rozenkransbasiliek lieten ze zich op de foto zetten: allemaal in donker habijt met een hoekige witte kap en een kruisje op de borst. Een jaar later ging er weer een groep van dezelfde congregatie. Ook nu lieten de...