Presidenten doen er niet toe
Het is gebruikelijk de recente Amerikaanse geschiedenis te structureren aan de hand van de verschillende presidenten en hun ambtstermijnen. Dit is een voor de hand liggende en simpele methode om enige orde te brengen in de historische chaos. Een historicus kan dan mooi beginnen met een biografische schets en de vaak opwindende verkiezingscampagne. Deze historiografische...
Jolande Withuis
Mocht u denken, zoals velen met u, dat wij op 4 mei op de Dam exclusief de doden van de Tweede Wereldoorlog herdenken, dan is dat een vergissing. De herdenking bij het monument dat inderdaad voor hún nagedachtenis werd opgericht, is een ware hutspotherdenking gewor-den. In 1961 werden de gevallenen in Indonesië en Korea binnengesmokkeld;...
Eerst de geografie, dan pas geschiedenis
Vergelijkende beschavingsgeschiedenissen zijn zelden waardevrij. Of je nou de oudste in zijn soort neemt, de Bijbel, of een van de jongere, bijvoorbeeld Botsende beschavingen van Samuel Huntington: altijd is er één civilisatie die model staat; en bijna altijd worden dit soort boekwerken geschreven door gelovigen in de eigen beschaving of de eigen godheid. Herodotus schreef...
Cruijffiaanse antwoorden op historische ‘kernvragen’
H.W. von der DunkDe glimlachende sfinx. Kernvragen in de geschiedenis443 p. Bert Bakker, € 24,95In november 1995 sierde het portret van Von der Dunk het omslag van Historisch Nieuwsblad, met als onderschrift: ‘The Godfather.’ Uit een door het maandblad verricht onderzoek naar de vijftig ‘machtigste’ historici was Von der Dunk, die toen reeds vijf jaar...
Op stap met een dienstmeid
De wereld draait om vrouwen. Tenminste, als mannen er de dienst uitmaken. Dat is wat Eric Palmen in zijn boek over vijf mannen uit vier generaties Van Schoonhoven ons voorhoudt. Auteur en uitgever proberen de belangstellende koper zo lang mogelijk in het ongewisse te laten over de plaats van handeling, maar dit verhaal speelt zich...
Zelfs de mussen moesten dood
In 1995 publiceerde de Franse historicus François Furet een overzichtsgeschiedenis van het communisme in de twintigste eeuw onder de sprekende titel Het verleden van een illusie. Onder veel meer besteedde Furet daarin uitgebreid aandacht aan de roemruchte destalinisatierede die Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov uitsprak op 23 februari 1956. Furet beschrijft de grote gevolgen die de aanval...
Briljante politicus, corrupte opportunist
Een kleurrijker personage dan David Lloyd George, de beruchte liberale politicus die Groot-Brittannië als premier tijdens de Eerste Wereldoorlog naar de overwinning leidde, zal een biograaf niet gauw tegenkomen. Lloyd George staat bekend als een briljant politicus, een flamboyante en charismatische, maar zeer sarcastische en onbehouwen redenaar, een bijna pathologische rokkenjager en een nietsontziende en...
Film: ‘Adolf Hitler was een geweldige kerel’
‘Waarom die onmensen aan het woord laten?’ Armando en Hans Sleutelaar kregen in 1967 een storm van kritiek over zich heen over hun boek De ss’ers. Nederlandse vrijwilligers in de Tweede Wereldoorlog. Daarin spraken acht Nederlandse Waffen-SS’ers vrijuit over de redenen van hun aanmelding bij het paramilitaire elitekorps. Ook blikten zij terug op de ervaringen...
Website: Duitse parachutisten in de huiskamer
Het zal niet lang meer duren tot de generatie die de Tweede Wereldoorlog bewust heeft meegemaakt is overleden. Toch is er geen sprake van een vergeten oorlog, bleek vorig jaar uit onderzoek. Integendeel, op middelbare scholen is de periode ’40-’45 met afstand het populairste onderwerp tijdens de geschiedenisles. Internet is een van de beproefde middelen...
Allemaal een Chinees aan de hand
Theedrinken was essentieel voor de relatie tussen Nederlanders en Chinezen. Yin en Jan, een Chinese en een Nederlander, leggen dat uit voor kinderen op de tentoonstelling Yin en Jan in het Rotterdamse Maritiem Museum. Als je hun symbolen met een metalen staafje aanraakt, maken ze samen een praatje. Naast theedrinken draaide het om ‘handen schudden’,...
Boeken: Signalementen
Extreem weer! Een canon van weergaloze winters & zinderende zomers, hagel & hozen, stormen & watersnoden Jan Buisman 576 p. Van Wijnen, € 49,50 De historisch geograaf Jan Buisman is bekend geworden met zijn serie ‘Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen’. Daarvan zijn inmiddels vijf delen verschenen. Buisman is aanbeland in...
Film: Signalementen
Icíar Bollaín También la lluvia Vanaf 12 mei in de filmtheaters Het Spaanse historisch geïnspireerde drama También la Lluvia trekt een parallel tussen verleden en heden. Een filmploeg maakt in Bolivia een historische speelfilm over de tegenstelling tussen de ontdekkingsreiziger Columbus en de priester Bartolomé de las Casas. Tegenover Columbus’ meedogenloze behandeling van de indianen...