Doe-het-zelfdemocratie
Toen ik het fraaie boek van Anton van Hooff over ‘de eerste democratie’ – het antieke Athene van de vijfde en vierde eeuw voor Christus dus – in handen kreeg, was ik net begonnen in een ander werk: The Origins of Political Order. From Prehuman Times to the French Revolution van Francis Fukuyama. Zoals de...
Migratieboek met een boodschap
Dit is binnen korte tijd het tweede boek over migratie en integratie dat zichzelf aanprijst als ‘nuchter’. Nadat in 2010 de Amerika-specialist Frans Verhagen Hoezo mislukt? De nuchtere feiten over integratie in Nederland uitbracht, presenteren thans de historici Leo Lucassen en Jan Lucassen hun Winnaars en verliezers. Een nuchtere balans van vijfhonderd jaar immigratie. Die...
Niet meer bang zijn om adem te halen
Hoewel de Verenigde Staten zich graag afficheren als veilige haven voor immigranten en als ‘smeltkroes’, waar iedereen binnen een mum van tijd een ‘echte Amerikaan’ wordt, is de werkelijkheid anders. Zo’n 6 miljoen zwarte Amerikanen ontvluchtten een eeuw geleden het racistische zuiden van de VS. En ook voor degenen in het Amerikaanse noorden en westen...
Jolande Withuis
‘Zouden communisten ook naar de hemel gaan?/ Ik weet het niet; ik vrees van wel./ Als dat zo is, begint dus onze hel/ Daar in de hemel weer van voren af aan.’ Dit gedichtje werd midden jaren vijftig geschreven door Parool-journalist Simon Carmiggelt (1913-1987). In een andere poëtische uiting noemde hij intellectuelen die de ‘Derde...
Onderwijsvernieuwer Kees Boeke
Vanuit de principiële overtuiging geen schoolgeld te willen betalen startte anarchist en pacifist Kees Boeke in de jaren twintig van de vorige eeuw zijn eigen school. De Werkplaats Kindergemeenschap, begonnen in de huiskamer, groeide uit tot een centrum van onderwijsvernieuwing, waar Juliana haar drie dochters naar school liet gaan. Dat Kees Boeke en zijn vrouw...
Maarten van Rossem
Historisch Nieuwsblad besteedt om begrijpelijke redenen uitgebreid aandacht aan het jaar 1961. Daarbij blijft echter één onderwerp onderbelicht: de Amerikaanse interventie in Vietnam. Weliswaar begon die niet in 1961, maar tot de beslissende escalatie werd wel in dat jaar besloten. Vanaf 1950 financierden de Amerikanen een groot deel van de koloniale oorlog die de Fransen...
De Stelling: ‘De betekenis van paus Johannes Paulus II wordt overschat’
Anton van Hooff:‘Johannes Paulus II was een typisch Poolse katholiek: naïef gelovig, nationalistisch, conservatief en een nogal kleffe Maria-fan. Daarom spreekt hij mij persoonlijk niet aan. Maar in de Europese geschiedenis heeft hij juist vanwege deze vreselijke eigenschappen een belangrijke rol kunnen spelen. Ik zou hem daarom willen vergelijken met Churchill. Dat was ook zo’n...
Lessen uit het verleden: Neptune-vliegtuigen boven het Binnenhof
Defensiepersoneel voert momenteel actie tegen de bezuinigingen op de krijgsmacht. Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm heeft echter verzekerd dat Nederlandse militairen een democratisch besluit altijd zullen respecteren. Protestacties bij defensie liggen gevoeliger dan in andere sectoren, zegt Jan Hoffenaar, hoofd Onderzoek aan het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) in Den Haag. ‘Op 17...
Musical door leger van de buis geweerd
De musical Tan Malaka mag van het Indonesische leger niet op televisie worden vertoond. De musical is geschreven door de bekende journalist Goenawan Mohamad en tekstschrijver Tony Prabowo, en vertelt het levensverhaal van de in 1896 in West-Sumatra geboren Datuk Ibrahim gelar Sutan Malaka. De communistische leider is een van de meest mythische figuren in...
China’s eeuwige omwentelingen
Officieel heeft China een ononderbroken geschiedenis van wel vijfduizend jaar. Sommigen spreken liever van ‘continue cultuur’ en van drieduizend jaar; anderen roepen al dat het achtduizend jaar is. De continuïteit van China zit ’m in ieder geval in de gelijkenis en regelmaat van zijn revoluties. Zo probeerde honderd jaar voor Mao’s Grote Sprong in 1958...
Dreun voor afscheidingsbeweging Québec
Het Bloc Québécois, dat de afscheiding van Québec nastreeft, heeft tijdens de federale verkiezingen van 2 mei jongstleden onverwachts een verpletterende nederlaag geleden. De aankondiging van de verkiezingen – de vierde in acht jaar tijd – zorgde in Canada voor weinig enthousiasme. Velen zagen de zoveelste gang naar de stembus als een nutteloze en dure...
Russen willen niet weten van 1939
Gennadi Sjpalikov was vier jaar toen Hitlers legers op 22 juni 1941 de Sovjet-Unie binnenvielen. Toch slaagde de latere cineast er beter dan wie ook in de onbekommerde atmosfeer van voor de inval te vertolken met zijn liedje ‘Rio-Rita’: ‘Rio-Rita, gaat de foxtrot in het rond. We dansten op het pleintje. Het was 1941.’ Operatie...