FILM: Een politieke straatvechter
In Steven Spielberg wonen twee zielen. De ene laat hem spektakelfilms als Jaws en een stripverfilming over Kuifje maken, de andere treedt op als geschiedenisleraar, met als hoogtepunt Schindler’s List. Omdat de twee zielen niet te verenigen zijn, wisselen ze elkaar af. De afgelopen twee jaar speelde Spielberg vals, want hij maakte twee historische...
WEBSITE: Prins Bernhards crash
Elke eerste werkdag van het jaar is het naar buitenlands voorbeeld ‘Openbaarheidsdag’ bij het Nationaal Archief (www.nationaalarchief.nl, zoek op openbaarheidsdag). De overheidsarchieven die worden overgebracht naar het NA zijn voor circa 95 procent direct openbaar. De Archiefwet schrijft voor dat de andere 5 procent na een bepaalde periode voor het publiek beschikbaar moeten...
TENTOONSTELLING: De verwarrende Gouden Eeuw
Deze winter valt de Gouden Eeuw niet te omzeilen. Gelijktijdig met de televisieserie van de NTR heeft het Amsterdam Museum (sinds 2011 is het woord ‘historisch’ uit de naam geschrapt) een tentoonstelling over de Gouden Eeuw. Het museum is gehuisvest in het voormalige Burgerweeshuis, waar sinds de zestiende eeuw wezen werden opgevangen. Om de verschillende...
Anti-communistische contrapropaganda
Zoek voor de grap eens op het trefwoord ‘Interdoc’ in het krantenarchief. Resultaat: nul artikelen over dit Europese spionagenetwerk uit de Koude Oorlog. Deze maand verscheen het eerste boek ooit over het geheime netwerk Interdoc, dat van 1963 tot 1986 probeerde de publieke opinie te vormen en manipuleren. In Interdoc, een geheim netwerk in de...
De andere schoolstrijd
In 1863 introduceerde Johan Rudolph Thorbecke een nieuw schooltype: de hogere burgerschool. De hbs was meteen een succes en vormde een geduchte concurrent voor het gymnasium. Het exactevakkenpakket van de hbs sloot beter aan bij de eisen van de moderne tijd. Alleen door zich aan te passen wist het gymnasium te overleven. Als zoon van...
Wilhelmina en de neutraliteit
Jonkheer Bonifacius Cornelis de Jonge is er beduusd van. Als de minister van Oorlog in de middag van 16 mei 1918 wegrijdt bij het koninklijke buitenverblijf De Ruygenhoek in Scheveningen, beseft hij dat hij zojuist een enorme nederlaag heeft geleden. Een uur lang heeft hij tegen een muur staan praten. En die muur heet koningin...
IN BEELD: De legende van Camelot
‘De fakkel is doorgegeven aan een nieuwe generatie.’ Het is 20 januari 1961 en de 43-jarige John F. Kennedy houdt zijn inaugurele rede als president van de Verenigde Staten. Zijn basis onder de bevolking is smal: slechts 49,7 procent van de kiezers heeft op hem gestemd, tegenover 49,5 procent op zijn tegenstander Richard Nixon. Toch...
LEZERSFORUM: ‘De Boeren hebben recht op hun roots’
De Beatrixstraat en de Koningin Wilhelmina Avenue in de Zuid-Afrikaanse hoofdstad Pretoria hebben van het ANC-bestuur nieuwe namen gekregen. Verwoerdburg is omgedoopt in Centurion, Pietersburg heet nu Polokwane. Ook staat het Afrikaans als wetenschaps- en cultuurtaal onder druk. Daarom luidde de stelling van deze maand: ‘Het is zonde dat de Nederlandse sporen in Zuid-Afrika...
INTERVIEW: ‘Gisbert Cuper zat op een grote berg kennis’
De Deventer geleerde Gisbert Cuper verzamelde rond 1700 gretig informatie van over de hele wereld. Maar het was moeilijk om die informatie op waarde te schatten, ontdekte Harold Cook toen hij Cupers papieren doorspitte. Bij de kust van zuidelijk Afrika zwemmen zoogdieren van een voet of twaalf lang, met een hoofd...
ONDERZOEK: Altijd geld van goede kwaliteit
Buitenlandse economen en kooplieden keken in de zeventiende eeuw vaak met afgunst naar de Republiek der Verenigde Nederlanden, waar de economie een ongekende bloei doormaakte. Ze schreven dat succes vaak toe aan twee dingen: de sluwe en gewetenloze listen van de Hollandse kooplieden én het bestaan van de Amsterdamse Wisselbank. De...
Spanningen in Hatay
De winkelier in de kustplaats Samandag is helder. Als hij moet kiezen, dan vecht hij voor Assad – voor Syrië. Niet voor Turkije, waar hij woont. En hij is geen uitzondering in de grensprovincie Hatay. Veel Arabische alevieten daar steunen het regime van Assad in Damascus. Zij zien de talloze vluchtelingen uit de Syrische...
LESSEN: ‘Kiezersbedrog hoort er gewoon bij’
Minister-president Mark Rutte wordt kiezersbedrog verweten. De VVD kondigde voor de verkiezingen van 12 september vorig jaar aan de belastingen te verlagen, de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen intact te laten en geen euro meer te spenderen aan het failliete Griekenland. Na de gewonnen verkiezingen heeft Rutte deze punten laten vallen en dat wordt hem door...