Home Spanningen in Hatay

Spanningen in Hatay

Jessica Maas

Gepubliceerd op: 17 december 2012

Update 7 april 2020

De winkelier in de kustplaats Samandag is helder. Als hij moet kiezen, dan vecht hij voor Assad – voor Syrië. Niet voor Turkije, waar hij woont. En hij is geen uitzondering in de grensprovincie Hatay. Veel Arabische alevieten daar steunen het regime van Assad in Damascus. Zij zien de talloze vluchtelingen uit de Syrische burgeroorlog liever gaan dan komen. De spanningen lopen op in dit multiculturele deel van Turkije, waar Arabische alevieten, soennieten, christenen, Koerden en een handjevol Armeniërs en Joden samenleven.

Gezien de geschiedenis van Hatay is de verdeeldheid niet vreemd. Sinds 1920 viel het onder Frans mandaat. In september 1936 kondigde Frankrijk aan dat Syrië zelfstandig werd en dat Hatay, dat toen de Sancak van Alexandrette heette, bij Syrië zou horen. Hoewel de Turken in de provincie in de minderheid waren, kwam Ankara in verzet. President Mustafa Kemal Atatürk beschouwde Hatay als het historische thuisland van de Turken en zag bovendien het strategische belang van de havenstad Alexandretta, het huidige Iskenderun.

Het probleem-Hatay was geboren. Frankrijk bracht de zaak voor de Volkenbond, die in januari 1937 een delegatie naar Alexandretta stuurde.

In de Sancak van Alexandrette liepen de spanningen op tussen de Turkse aanhangers van Atatürk en de Arabieren. Ankara deed er intussen alles aan om de Turkse invloed in de regio te vergroten. Met succes. Na het rapport van de waarnemers ter plaatse besloot de Volkenbond dat Hatay een autonome status zou krijgen, hoewel Syrië het gebied internationaal zou vertegenwoordigen.

Een andere internationale commissie schreef de nieuwe grondwet voor Hatay, waarna de kiezers zich moesten registeren. Dat verliep verre van vreedzaam. Er was sprake van gewelddadige intimidatie, omkoperij en onderdrukking van alles wat ‘anti-Turks’ was.

Uiteindelijk behaalden de Turken een meerderheid in het nieuwe parlement, dat meteen op 2 december 1938 de onafhankelijke Republiek Hatay uitriep. Het kleine staatje was een kort leven beschoren. Een jaar later werd het de nieuwste provincie van Turkije. Dit tot grote schrik van Syrië, dat de Turkse annexatie nooit heeft erkend en op landkaarten Hatay nog vaak in Syrië plaatst.

In de periode van 1938 tot 1940 verliet ongeveer 80 procent van de christelijke bevolking de provincie – vaak onder druk van het Turkse leger. De Fransen, die Ankara te vriend wilden houden met het oog op de Italiaanse en Duitse dreiging, keken de andere kant op.

Nieuwste berichten

Speculeren over Emily Brontë
Speculeren over Emily Brontë
Recensie

Speculeren over Emily Brontë

Deborah Lutz schreef een biografie over de Brontë-zuster van wie het minst bewaard is gebleven. Daardoor blijven veel vragen onbeantwoord. Wellicht is over geen enkele familie in de letteren zoveel geschreven als die van de Brontës. De levens van Charlotte, Emily, Anne en Branwell spreken tot de verbeelding. Je moet dan ook van goeden huize...

Lees meer
Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Artikel

Twee middeleeuwse nonnen komen in opstand 

In 589 liep de opstand in een Frankisch vrouwenklooster uit op moord en doodslag. Tijdgenoot Gregorius van Tours sprak in zijn Historiën – de enige bron die over de nonnenopstand bestaat – van een schandaal waarin de duivel de hand had. Wat zat er werkelijk achter deze rebellie?  Omstreeks het midden van de zesde eeuw...

Lees meer
Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog
Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog
Recensie

Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog

Soms waren ze bondgenoten. Maar hun rivaliteit leidde uiteindelijk tot een verwoestende oorlog tussen Griekenlands dominante poleis. Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je...

Lees meer
Motor bij Kneppelfreed
Motor bij Kneppelfreed
Artikel

Op ‘knuppelvrijdag’ eisten de Friezen hun taal op

Op 16 november 1951 raakten boze Friezen in Leeuwarden slaags met de politie. Kneppelfreed, zoals deze confrontatie bekend kwam te staan, gaf een belangrijke impuls aan de emancipatie van de Friese taal. Aanleiding was een rechtszaak over een verkeersboete van zeven gulden. Eind oktober 1951 zorgde Fries statenlid en journalist Tsjebbe de Jong voor ophef...

Lees meer
Loginmenu afsluiten