Fel debat over monument voor slachtoffers stalinisme
‘Het belangrijkste aan een monument is de discussie vooraf,’ zegt de beheerder van het Stasi-archief. Hij doelt op het twintig jaar durende debat dat voorafging aan de onthulling in 2005 van de Berlijnse gedenkplaats voor de Europese Joden die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Dat monument kwam er en de discussie verstomde. In de...
‘Voorkom Irak-scenario in Korea’
De Korea-oorlog, die sinds de wapenstilstand van 1953 voor onbepaalde tijd is opgeschort, dreigt weer op te vlammen. Opnieuw komt de dreiging uit het noorden. Maar daar houden de overeenkomsten met het conflict van 1950-1953 op, zegt de Leidse hoogleraar Koreaanse studies Remco Breuker. ‘Noord-Korea stond er in 1950 veel beter voor. Nu is het...
STELLING: ‘De overheid moet een keynesiaans beleid gaan voeren’
Anton van Hooff: ‘Mijn antwoord is een driewerf ja! Wat aanvankelijk slechts een tijdelijke inzinking leek, blijkt nu een diepe recessie te zijn. De Europese norm voor het begrotingstekort van maximaal 3 procent is in deze context een rigide heilige koe, te vergelijken met de Gouden Standaard van Colijn. In de huidige...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Sinds een paar jaar dwaal ik rond in de tweede helft van de negentiende eeuw, op zoek naar een man met zo ongeveer de bekendste naam en het minst bekende leven uit de Nederlandse geschiedenis, te weten Gerard Heineken, stichter van de gelijknamige brouwerij en grootvader van Freddy Heineken. Een fijn...
COLUMN: Martin Sommer
Een maand of wat geleden wijdde Arnon Grunberg een ‘Voetnoot’ aan mij. Dat was natuurlijk een hele eer. Voor wie het niet weet: Arnon Grunberg schrijft dagelijks in 120 woorden een beschouwing op de voorpagina van de Volkskrant. Over de ‘Voetnoot’ lopen de meningen uiteen. Ikzelf ben liefhebber. Grunberg geeft cachet aan een krant die...
COLUMN: Maarten van Rossem
Nederland is al enige tijd in zak en as. De onroerend goedsector is geïmplodeerd. De consumenten houden de hand op de portemonnee. Deskundigen menen zeker te weten dat ons nog een decennium van zeer geringe of zelfs nulgroei te wachten staat. Na de sanering van de verzorgingsstaat moeten we ons nu volgens de vicevoorzitter...
Vooruitgang bestaat
Toen Gerard Knuvelder tussen 1970 en 1976 de definitieve versie van zijn befaamde vierdelige Handboek tot de Geschiedenis der Nederlandse Letterkunde schreef, was naar verluidt net de verbeelding aan de macht gekomen. Nu we vier decennia verder de opvolger onder ogen krijgen, blijken vooral de feiten gewonnen te hebben. Telkens weer...
Radicaler dan Spinoza
In 1692 waarschuwde de predikant Jacobus Koelman in zijn boek Het vergift van de cartesiaanse philosophie grondig ontdekt dat de Republiek wemelde van de atheïsten, libertijnen en andere spotters, die de verderfelijke invloed hadden ondergaan van Descartes, Spinoza en Adriaan Koerbagh (1633-1669). Het zou tot aan het einde van de...
Niet bang voor oorlog
Het was natuurlijk heel lang taboe, de zogenoemde ‘grotemannengeschiedenis’, maar om sommige historische personen kun je niet heen. Figuren als Julius Caesar, Napoleon en Adolf Hitler waren niet alleen het ‘product’ van hun tijd, maar drukten er ook een onuitwisbare stempel op. Hoewel niemand de betekenis van economische, sociale en culturele structuren en ontwikkelingen wil...
SIGNALEMENTEN
In Darkness Agnieszka Holland Vanaf 2 mei in de bioscoop Het is een bizar overlevingsverhaal. In het voorjaar van 1943 vlucht een groep Joden in de Poolse stad Lvov bij een Duitse razzia het stadsriool in. Als rioolarbeider en kleine crimineel Leopold Socha hen ontdekt, ziet hij een mooie kans...
FILM
Geen monster, maar een miezerig mannetje Hannah Arendt en het Eichmann-proces ‘Het kwaad wordt verondersteld demonisch te zijn, een incarnatie van satan. Maar bij Eichmann kun je geen spoor vinden van satanische grootsheid.’ Aldus de Duits-Amerikaanse filosofe en politiek theoretica Hannah Arendt (1906-1975) in Margarethe von Trotta’s speelfilm Hannah Arendt. De Duitse regisseuse, die...
WEBSITE
Middeleeuwse oorkondes ontcijferd Archief Tilburg ontsluit Brabantse charters Het Regionaal Archief Tilburg (RAT) beheert een grote verzameling charters – oorkondes – van de Middeleeuwen tot de achttiende eeuw. Het zijn handgeschreven documenten op perkament, vaak met een zegel eraan vast. De moeilijk leesbare stukken worden door het RAT op elegante wijze toegankelijk gemaakt...