Wilhemina preekt de revolutie
Op 6 december 1942 verklaarde koningin Wilhelmina dat na de oorlog in het Koninkrijk geen plaats was ‘voor verschil van behandeling op grond van ras of landsaard’. Haar woorden waren onbedoeld revolutionair. Zondag 13 december 1942 is de sfeer onder de bezoekers van een politieke bijeenkomst in het theater Bellevue te Paramaribo opmerkelijk uitgelaten. De...
‘Een dam tegen de waan van de dag’
STELLING ‘De Eerste Kamer is als instituut niet meer van deze tijd’ OPMERKELIJK ‘Er moet toch íémand zijn verstand gebruiken?’ – L. Jansen ‘Juist nu er geregeerd wordt bij de waan van de dag, is de Eerste Kamer meer dan ooit nodig,’ vindt J. van Eck....
Een andere vorm van democratie
Wanneer geprobeerd wordt het Nederlandse politiek bestel te typeren, vallen vaak de woorden ‘consensus’ en ‘poldermodel’. In tegenstelling tot andere landen zou politiek hier niet in het teken staan van felle conflicten tussen ‘vriend’ en ‘vijand’, maar lijkt alles gericht te zijn op overleg en de wens ‘eruit te komen’. ...
Kapotte koeling in Nationaal Archief
In april 2010 opende toenmalig president Ronald Venetiaan het gloednieuwe gebouw van het Nationaal Archief, met trots. Die trots mocht er zijn, schreef ik destijds, want het gebouw ‘voldoet aan de internationale eisen. Met een temperatuur tussen de 18 en 22 graden Celsius en een luchtvochtigheid tussen de 45 en 55 procent beschikt het...
‘Er waart meer dan één spook door Egypte’
De Arabische Lente is vaak vergeleken met de revolutie van 1848 in Europa. Ook toen verspreidde het vuur van de democratisering zich van het ene land naar het andere. En ook toen was de uitkomst niet louter positief – historici spreken soms van de ‘mislukte’ revolutie van 1848. Maar Jeroen van Zanten, docent Nederlandse...
‘Terecht noemde Willem-Alexander het Plakkaat van Verlatinghe ‘de geboorteacte van Nederland’’
Stelling september: 'Terecht noemde Willem-Alexander het Plakkaat van Verlatinghe ‘de geboorteacte van Nederland’' Anton van Hooff: ‘Ja, dat vind ik volkomen terecht. Het is immers de Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring. De Founding Fathers erkenden dit al toen ze dit document twee eeuwen later gebruikten als inspiratiebron voor de...
COLUMN: Annejet van der Zijl
In ieder mens zit een boek, zeggen ze, en daar ben ik het mee eens (al zitten er, toegegeven, behoorlijk saaie tussen). Maar wat minstens zo waar is: aan elke biografie kleven talloze andere verhalen, die je als schrijver moet laten voor wat ze zijn omdat je je nu eenmaal dient te beperken tot je...
COLUMN: Martin Sommer
Wie wil weten hoe vergane glorie eruitziet, moet Seven Pillars of Wisdom van T.E. Lawrence nog eens ter hand nemen. Een heerlijk jongensboek, over de Britse hulp bij de Arabische opstand tegen het Ottomaanse Rijk in de Eerste Wereldoorlog. De auteur gaf het zelf in 1926 uit. En terwijl Lawrence zich in de jaren daarna...
Leve de politiek!
Iedereen heeft een hekel aan de politiek. Zelfs politici zeggen vaak een hekel aan hun beroep te hebben. Ze zouden liever iets anders doen, maar offeren zich op in het algemeen belang. In vrijwel alles dat over de politiek gezegd en geschreven wordt, klinkt afkeer en kritiek door. Het meest spraakmakende fenomeen van de...
BOEKEN: Speelplaats Nederland
En toch was in 1966 ook de gemiddelde Nederlander, oftewel de gewone man of vrouw uit het ‘klootjesvolk’, onder de indruk van het levensgevoel dat het liedje ‘Sammy’ opriep. Dat schrijft historicus Han van der Horst ergens halverwege zijn nieuwste boek, een populaire studie over Nederland tussen 1950 en 2000. Het is een even...
BOEKEN: Indrukwekkende lijst met de laatste trends
Ook de geschiedschrijving kent haar trends. Onderwerpen en benaderingen die een tijdlang erg in de mode waren ‘kunnen’ op zeker moment niet meer, en van tijd tot tijd vragen historici aandacht voor onderwerpen die heel lang genegeerd werden. Zo ging politieke geschiedenis lange tijd over de ontwikkeling van het staatsbestel, over politieke ideeën en...
SIGNALEMENTEN
Amsterdam. Geschiedenis van de meest vrijzinnige stad ter wereldRussell Shorto386 p. Ambo, € 24,95 Je moet wel een heel chagrijnige Amsterdammer zijn, wil je dit boek niet geweldig vinden. Er worden ons als bewoners van de hoofdstad een heleboel veren in de kont gestoken. De Amerikaanse journalist Russel Shorto – hij schrijft voor de New...