‘Een militair kreeg geen kind, hij verwekte een kind’
Nederlandse soldaten in Indië hebben naar schatting drie- tot achtduizend kinderen verwekt bij lokale vrouwen. Annegriet Wietsma, filmmaker en schrijver, en militair historicus Stef Scagliola, schreven hierover Liefde in tijden van oorlog. Onze jongens en hun verzwegen kinderen in de Oost. Wietsma: ‘De Nederlandse krijgsmacht heeft geen rekening gehouden met seksuele verlangens. Dat was flink...
De overblijfselen van de nucleaire dreiging uit de Koude Oorlog
Naargeestige loodsen, diepe schachten en vervallen Sovjetpropaganda. Veel meer rest er niet van de plekken waar drie decennia lang een verlammende dreiging van uitging: de lanceerlocaties van de Russische nucleaire raketten. Bekijk het beeldessay hieronder. Dit artikel is exclusief voor abonnees Begrijp het heden, begin bij het verleden:...
Schilders in negentiende eeuwse kunstkolonie Oosterbeek
In de negentiende eeuw groeide het schilderachtige Oosterbeek uit tot een kunstenaarskolonie. Al snel werd de plaats ook ontdekt door renteniers, die er grote villa’s bouwden. De kunstenaars moesten niets van hen hebben: ‘Beschaving heeft Natuur verdrongen.’ Vraag iemand een kunstenaarsdorp in Nederland te noemen en de kans is groot...
IN BEELD: politionele acties
Het kostte Nederland na het vertrek van de Japanners moeite om Indonesië op te geven. Met zogeheten ‘politionele acties’ probeerde de regering te voorkomen dat de kolonie onafhankelijk werd. Maar daarmee vergrootte zij de chaos juist. Bovendien leidden de acties tot internationale verontwaardiging. Op 22 september 1946 vond in Amsterdam...
LESSEN: Dwangarbeid DDR
Onlangs werd bekend dat de HEMA gaat onderzoeken of er in de jaren zeventig en tachtig zaken zijn gedaan met bedrijven uit de DDR die gebruik maakten van dwangarbeid door Oost-Duitse politiek gevangenen. In het recent verschenen boek Knastware für den Klassenfeind, dat is gebaseerd op onderzoek in de Stasi-archieven, blijkt dat ook Wehkamp, Philips,...
STELLING: Bulgaren en Roemenen nieuw multicultureel drama
‘De komst van Bulgaren en Roemenen is het begin van een nieuw multicultureel drama’ Anton van Hooff: ‘Nee, dat geloof ik niet. Bulgaren en Roemenen mogen dan misschien aan de rand van de Europese beschaving wonen, het zijn wel Europeanen. Anders dan bij de Turkse en Marokkaanse gastarbeiders uit de...
COLUMN: Martin Sommer
Paul Scheffer is het beste wat wij hebben aan eigenwijze denkkracht en politiek schrijverschap. Zodoende snelde ik naar de winkel toen zijn nieuwe boek uitkwam, over het leven van zijn Joods-Amsterdamse grootvader Herman Wolf (1893-1942), leraar, filosoof, humanist. Net als zijn kleinzoon vroeg het huis uit en eigengereid, tevens precies als Paul Scheffer een...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Schrijven is als reizen. ‘You never know what you gonna get,’ om met Tom Hanks in Forrest Gump te spreken. Je weet niet wat of wie je onderweg zult tegenkomen, je weet niet of je je bestemming ooit zult bereiken, je weet zelfs niet eens of je het zult overleven. En al denk je...
BOEKEN: H.L. Wesseling, Van toen en nu
Onlangs verscheen in De Groene Amsterdammer een groot interview met Henk Wesseling. Toen het ging over het nationalistische perspectief dat heel lang kenmerkend was geweest voor veel geschiedschrijving, noemde hij de namen van enkele grote negentiende-eeuwse historici uit die traditie: ‘Ranke, Michelin en ga zo maar door…’ De twee redacteuren,...
BOEKEN: Simon Schama, De geschiedenis van de Joden. Deel 1
Om woorden zit Simon Schama nooit verlegen. Het verbaast dan ook niet dat het begeleidende boek bij zijn vijfdelige BBC-serie over de geschiedenis van de Joden uitgroeide tot twee delen, waarvan het eerste nu voor ons ligt. Schama presenteert zich als een betrokken lid van de Joodse gemeenschap. Jood zijn betekent voor hem woorden...
BOEKEN: Liefde in tijden van oorlog
Dat historisch onderzoek kan leiden tot gepieker over de essentie van liefde, bewijst Liefde in tijden van oorlog van Annegriet Wietsma en Stef Scagliola. Zij doen verslag van wat er is gebeurd met kinderen die door Nederlandse soldaten in Indonesië verwekt zijn. ‘Oorlogsliefdekinderen’ noemen de auteurs hen. De ‘enige duizenden’ gemengd-bloedige nakomelingen van blanke...
BOEKEN: Kate Williams, Joséphine
Vanaf 1680 bloeide de rododendron in Nederland. Dat de Britse historica Kate Williams in haar biografie van Joséphine de Tascher beweert dat Napoleons vrouw en keizerin Joséphine de rododendron in Europa geïntroduceerd heeft, is een vergeeflijke overdrijving in dit wervelende boek. Joséphine werd in 1763 op het eiland Martinique geboren...