Het Congres van Wenen: begin van een nieuwe wereldorde

Volgend jaar is het twee eeuwen geleden dat het Congres van Wenen werd gehouden. Het belang van het Congres was ongekend, ook voor ons land. De Jonge Akademie en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen organiseren daarom van 5 tot en met 7 november het symposium ‘Vienna 1815: The making of a European security culture’....

Democratie stelt grenzen aan inlichtingenwerk

Historisch Nieuwsblad organiseert op 24 oktober de Collegedag Geheime diensten en spionage. Vier historici zullen de deelnemers inwijden in het ontstaan en de werking van geheime diensten, waarbij parallellen met het heden niet ontbreken. De discussie over de grenzen aan het inlichtingenwerk is natuurlijk hoogst actueel. ‘Inlichtingendiensten moeten in hun operaties voortdurend de balans zoeken...

Indonesiërs in Nederlandse kampen

Tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog arresteerden de Nederlanders duizenden revolutionaire strijders en burgers. Vaak was niet eens duidelijk waarvan deze Indonesiërs werden verdacht. Voor de zekerheid werden ze toch opgesloten. De bekendste schrijver van Indonesië, Pramoedya Ananta Toer, werd tijdens de eerste politionele actie in juli 1947 in Batavia gearresteerd door Nederlandse mariniers. Pramoedya, die voor...

Romeinse clientela

Romeinse volksmenners bedachten zo veel mogelijk ‘leuke dingen’ voor hun eigen clientela. Want hoe meer mensen van hen afhankelijk waren, hoe groter hun macht. Uiteindelijk hielpen ze daarmee de prille democratie om zeep.     De klant is koning, zo willen winkeliers ons doen geloven. Ze spreken hun koperspubliek aan als...

Een briefwisseling met Himmler

Wat antwoordt een massamoordenaar als zijn vrouw hem vraagt hoe zijn dag was? Dat valt te lezen in de brieven van SS-baas Heinrich Himmler en zijn vrouw Marga. De brieven zijn bijna schokkend alledaags. ‘Geniet maar van jullie bezoek aan Dachau en doe iedereen van mij de groeten.’ De brieven van nazitopman Heinrich Himmler aan...

Beatrice de Graaf over spionage

Het onderwerp is zo actueel dat Beatrice de Graaf verwacht dat ze tot op het laatste moment de tekst van haar lezing zal bijstellen. De Graaf is op 24 oktober een van de sprekers tijdens de collegedag over geheime diensten en spionage, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad. Als hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de...

LESSEN: ‘Bijstand decentraliseren? Dat is een eeuwige discussie’

Gemeenten worden per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen, en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Een deel van deze taken hebben ze nu al, een deel nemen ze over van de rijksoverheid. Er wordt getwijfeld of de gemeenten wel klaar zijn voor hun nieuwe takenpakket, maar volgens hoogleraar, voormalig PvdA-senator en...

STELLING: Boycot van Rusland

Anton van Hooff: ‘De Romeinse satiricus Iuvenalis schreef in de eerste eeuw dat het Romeinse volk dat zich ooit bezighield met het imperium en legioenen zich nog maar om twee dingen druk maakte: brood en circusspelen (panem et circenses). Iuvenalis bekritiseerde de inzet van sportevenementen als substituut voor de werkelijkheid door de Romeinse...

COLUMN: Martin Sommer – Nederlands racisme

‘Vriend en Vijand’ – de Maand van de Geschiedenis had dit jaar geen beter thema kunnen kiezen. Dan doel ik uiteraard op Zwarte Piet. Want wat is hij nu: een kindervriend voorzien van pepernoten of een voormalige slaaf die ons inpepert dat die Surinamers met hun dikke lippen nog altijd dommerdjes zijn?   ...

COLUMN: Annejet van der Zijl – Stuivertje wisselen

Het haalde zelfs het journaal: er zou zich roofkunst bevinden in de collectie van Paleis Het Loo. Sterker nog: ‘Juliana kocht roofservies’, zoals De Telegraaf kopte. Bij nadere beschouwing bleek het allemaal minder spectaculair. Het ging om zes ontbijtbordjes, die ooit – decennia voor Juliana ze kocht – ‘mogelijk’ deel hadden uitgemaakt van een collectie...

BOEKEN: Quelle histoire. Un récit de filiation & La France arabo-orientale

BOEKEN: ‘Het Wenen van Hitler’ van Brigitte Hamann

Wat maakte Hitler tot Hitler? Dat houdt historici al decennia bezig. Beroemde biografen als Kershaw en Fest kwamen er niet helemaal uit. Natuurlijk was er de wisselwerking tussen hem en het verongelijkte Duitse volk, waren er de droom en machtshonger van de politiek actieve Hitler. Maar waar kwam zijn ideologie van verachting en verheerlijking vandaan?...