Maarten van Rossem

Maarten van Rossem

Historici zijn, afgezien van enkele zonderlinge uitzonderingen, rustige en verstandige mensen, die hun zekerheden koesteren. Juist daarom zijn zij historici geworden. Het verleden is voltooid, er is geen kans dat het plotseling op onaangename wijze verandert. Het is weliswaar poly-interpretabel, maar het is uitgesloten dat Hitler alsnog de Tweede Wereldoorlog wint. Het verleden is kneedbaar,...

Maarten van Rossem

Volgens de neoliberale ideologie, die nu al meer dan drie decennia het maatschappelijk debat domineert, is een omvangrijke, sociaal bewuste en zorgende overheid uit den boze. Dat is de vermaledijde nanny state, die de burgers berooft van eigen initiatief en hen in slaap sust. Er dient daarom actief te worden gestreefd naar een kleine, slagvaardige...

Maarten van Rossem

Op 21 juli van dit jaar kwam er met de landing van Space Shuttle Atlantis een einde aan het Shuttle-programma. De geschiedenis van dat project kan zonder enige terughoudendheid worden beschreven als de geschiedenis van een mislukking. De Space Shuttle werd in de jaren zeventig ontworpen als een toestel dat de ruimtevaart goedkoper zou maken...

De verzuiling wordt overschat

Veel historici beklemtonen de continuïteit tussen de periode voor en na de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Crisis, oorlog en wederopbouw speelden zich namelijk af in een sterk verzuilde natie. Maar een sociaal-economische periodisering ligt veel meer voor de hand. Dan blijkt de breuk eerder te liggen bij de oorlog, en bij de invoering van de...

Maarten van Rossem

Op 2 mei 2011 werd Osama bin Laden op de bovenste verdieping van een ruime villa in Abbotabad in Noord-Pakistan doodgeschoten door Amerikaanse commando’s. Ik weet niet wat Osama dacht op het panische moment dat hij begreep dat de Amerikanen hem ten slotte toch te pakken hadden gekregen. Indien hij echter dezelfde sensatie onderging die...

Maarten van Rossem

Historisch Nieuwsblad besteedt om begrijpelijke redenen uitgebreid aandacht aan het jaar 1961. Daarbij blijft echter één onderwerp onderbelicht: de Amerikaanse interventie in Vietnam. Weliswaar begon die niet in 1961, maar tot de beslissende escalatie werd wel in dat jaar besloten. Vanaf 1950 financierden de Amerikanen een groot deel van de koloniale oorlog die de Fransen...

Presidenten doen er niet toe

Het is gebruikelijk de recente Amerikaanse geschiedenis te structureren aan de hand van de verschillende presidenten en hun ambtstermijnen. Dit is een voor de hand liggende en simpele methode om enige orde te brengen in de historische chaos. Een historicus kan dan mooi beginnen met een biografische schets en de vaak opwindende verkiezingscampagne. Deze historiografische...

Maarten van Rossem

Op 6 februari was het precies honderd jaar geleden dat Ronald Reagan werd geboren. Voor velen een goede gelegenheid zijn historische reputatie nog eens aan een nader onderzoek te onderwerpen. Reagan kan tevreden zijn. Zelfs zijn voormalige tegenstanders zien hem nu als een belangrijke, ‘game changing’ president. Onder Amerikaanse conservatieven wordt hij zelfs beschouwd als...

Maarten van Rossem

Op 25 januari jongstleden overleed de Amerikaanse socioloog Daniel Bell. Bell werd op 10 mei 1919 geboren als Daniel Bolotsky, zoon van Joodse immigranten uit Oost-Europa. Hij werd al op zijn dertiende lid van de Young People’s Socialist League en maakte in 1932 op straat propaganda voor de totaal kansloze socialistische kandidaat voor het presidentschap,...

Maarten van Rossem

Kort nadat ik had gehoord dat Harry Mulisch zich wel Amsterdammer voelde, maar zeker geen Nederlander, las ik dat historicus Tony Judt zich New Yorker voelde, maar zich volstrekt niet met de Verenigde Staten kon identificeren. Mulisch en Judt zagen de moderne metropool als hun vanzelfsprekende thuishaven en hielden zich zo verre van de nationalistische...

Maarten van Rossem

De afgelopen kwarteeuw zijn de Verenigde Staten aan Nederland en andere West-Europese staten aanhoudend ten voorbeeld gesteld. Daar was men daadwerkelijk bezig naar de regels van het neoliberalisme een nieuwe, dynamische toekomst te organiseren. Zo moesten wij het ook doen om een einde te maken aan onze maatschappelijke aderverkalking. Ten dele hebben we dat inderdaad...

Maarten van Rossem

Wetenschappelijk onderzoek heeft overtuigend aangetoond dat de historische betekenis van onverwachte, sensationele gebeurtenissen schromelijk wordt overschat. Dat ligt eigenlijk nogal voor de hand. Wij hebben immers altijd de neiging het hier en nu van immense betekenis te vinden, en de eigen tijd te beschouwen als ‘crisistijd’ of ‘overgangstijd’. Een aansprekend voorbeeld van deze neiging was...