Bas Kromhout

‘Glorietijd journalistiek duurde maar 25 jaar’

Welvaart jaren zeventig zorgde voor exploderende oplages De krant wordt dunner en oppervlakkiger, klagen mensen die er verstand van hebben. Steeds vaker schrijven journalisten stukjes van elkaar over in plaats van zelf op onderzoek uit te gaan. Maar was het vroeger echt allemaal beter? Volgens Hans Renders, hoogleraar geschiedenis en theorie van de biografie en...

Lezersforum: ‘Politici hebben een kort geheugen’

‘Wie zijn geschiedenis niet kent, is gedoemd haar te herhalen.’ Met dit citaat van schrijver-filosoof George Santayana (1863-1952) betuigt E.R. van Dooren haar instemming met de stelling van deze maand, die luidt: ‘Onze politici zouden meer historisch besef moeten hebben.’ Maar liefst 80 procent is het hiermee eens. ‘Willen de dames en heren politici...

Lezersforum: ‘De Molukkers zijn verraden’

Zelden was er zoveel overeenstemming onder de deelnemers aan het lezersforum. Maar liefst 82 procent is het eens met de stelling: ‘Nederland liet de Molukkers na de Indonesische onafhankelijkheid steeds in de steek.’ Slechts 10 procent onderschrijft dit niet. Het ‘verraad’ van de Nederlandse regering aan haar trouwe Molukse onderdanen begon volgens veel...

Lessen uit het verleden: Nationale politie drie keer eerder mislukt

Een Nationale Politie is de hartenwens van demissionair minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten. Zijn wetsvoorstel is al goedgekeurd door de Tweede Kamer; nu is de senaat aan zet. Gaat ook die akkoord, dan slaagt de minister waar velen de afgelopen eeuwen faalden. Lector politiegeschiedenis aan de Politieacademie Guus Meershoek vertelt hoe het...

Van-de-pot-gerukte ideeën

Het staat een beetje achteloos in het midden van dit proefschrift: actrice Mary Dresselhuys (1907-2004) meldde zich op 18 februari 1942 bij de Kultuurkamer. Daarmee deed zij volgens auteur Benien van Berkel wat nagenoeg iedereen deed die in Nederland als kunstenaar de kost verdiende. Slechts enkele tientallen prominenten maakten een statement door geen gehoor te...

Lessen uit het verleden: Nauwkeurig bombarderen onmogelijk

Volgens militair historicus Christ Klep is het risico op ongelukken bij bombardementen groot. Na honderd jaar militaire luchtvaart is ‘schoon’ bombarderen nog altijd een illusie, zegt hij. ‘Het luchtwapen heeft sinds zijn ontstaan een imago van reinheid en technologische finesse. Terwijl de infanterist ploetert op de grond, vliegen de “ridders van de lucht” hoog boven...

Aantjes-affaire ging niet om ’twee lettertjes’

Op 6 november 1978 onthulde historicus Loe de Jong dat de CDA-fractievoorzitter Willem Aantjes tijdens de Tweede Wereldoorlog lid was geweest van de SS. Een dag later trad Aantjes af. De achterban was woedend op de historicus, die een geliefd politicus ten val had gebracht door ‘de oorlog’ erbij te slepen. De Jong gaf in...

‘We hebben het nicht gewusst’

Als er 102.000 medeburgers worden vermoord en bijna niemand verzet zich, dan moet dat wel te wijten zijn aan onverschilligheid bij de rest van de bevolking. Die redenering vormt de basis van wat Bart van der Boom, docent moderne Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit Leiden, ‘de mythe van de schuldige omstander’ noemt. In zijn boek...

De radicalisering van SS-Voorman Feldmeijer

Hij was de foutste Nederlander tijdens de Tweede Wereldoorlog: Henk Feldmeijer. De Duitse bezetter benoemde hem tot Voorman van de Nederlandse SS. In de winter van 1942-1943 maakte hij als soldaat de Duitse nederlaag bij Stalingrad mee. Vanaf dat moment leek hem alles geoorloofd om de oorlog te winnen. Posters in de stad kondigden het...

Lessen uit het verleden: ‘Wederopbouw deed woningbouwverenigingen kraken’

Er komt een parlementaire enquête naar het functioneren van woningbouwcorporaties. Aanleiding zijn de perikelen bij Vestia, dat veel geld heeft verloren aan financiële derivaten. Cultuurpsycholoog en publicist Jos van der Lans, schrijver van Het rode geluk. Een geschiedenis van de Algemene Woningbouw Vereniging (2008), pleit voor een herwaardering van de uitgangspunten van de voormalige...

‘Ook in de Republiek stond Oranje aan het roer’

‘Nederland is in oorsprong een republiek. Willem I werd door een kunstje koning.’ N. Oostindier onderschrijft de stelling van deze maand: ‘Nederland zou net als in de Gouden Eeuw een republiek moeten zijn.’ Hij is in de minderheid. Van de 124 deelnemers aan het forum is 44 procent het eens en 52 procent oneens...

‘Thorbecke was tegen kledingverbod’

Het kabinet-Rutte heeft een boerkaverbod aangekondigd. Volgens de Raad van State valt het dragen van gelaatsbedekkende kleding echter onder de vrijheid van godsdienst. In Nederland zijn bepaalde religieuze uitingen op straat al eerder verboden geweest, vertelt Peter Jan Margry, onderzoeker aan het Meertens Instituut en schrijver van de dissertatie Teedere Quaesties. Religieuze Rituelen in...