Alle artikelen
De afgelopen decennia hebben Nederlanders samen opvallend hoge persoonlijke schulden opgedaan. In het historisch-wetenschappelijke tijdschrift TSEG dragen de economen Arthur van Riel en Casper G. de Vries nieuwe verklaringen aan.
De groei van de gemiddelde schuldenlast van Nederlanders heeft deels de internationale trend gevolgd, die samenhangt met onder meer de liberalisering van financiële markten. Maar ook vergeleken met andere ontwikkelde economieën ligt de schuldenlast hier erg hoog. Sommige oorzaken van die hoge schulden zijn de afgelopen jaren veel besproken, zoals de hypotheekrenteaftrek, die het gunstig maakt om veel te lenen voor een huis.
Maar er speelt meer, zo laten Van Riel en De Vries zien.
Ze wijzen op decennia aan fusies van banken, waarna heel grote bedrijven zijn overgebleven. Die hebben een voordeel ten opzichte van kleintjes. Een bank moet namelijk altijd geld in reserve hebben, zodat klanten betalingen kunnen doen aan iemand bij een andere bank. Maar hoe groter de bank, hoe groter de kans dat betalingen binnen het bedrijf blijven, dus hoe kleiner de benodigde reserves. Daardoor kunnen grote banken naar verhouding meer uitlenen.
Daarnaast is er het Nederlandse pensioenstelsel, dat werkenden dwingt een groot deel van hun geld vast te leggen. Daardoor hebben ze weinig reserves om bijvoorbeeld in een huis te stoppen, en dus lenen ze daarvoor. En in moeilijke tijden lenen ze extra, opnieuw vanwege hun lage reserves en hoge lasten door hun hypotheek. Voor de landelijke economie is al dat lenen ongunstig, want hoge schulden maken kwetsbaar voor crises. Bovendien groeit de ongelijkheid in economieën met veel schulden.
Openingsafbeelding: Reclame voor een goedkope hypotheek, 2005. Foto: ANP.
Pensioenstelsel droeg indirect bij aan schulden
De afgelopen decennia hebben Nederlanders samen opvallend hoge persoonlijke schulden opgedaan. In het historisch-wetenschappelijke tijdschrift TSEG dragen de economen Arthur van Riel en Casper G. de Vries nieuwe verklaringen aan.
Op de doorbraak van de PvdA volgde een breuk
PvdA en GroenLinks spraken op een bijeenkomst de wens uit om hun samenwerking de komende jaren te verdiepen. De eerste jaren van de PvdA verliepen uiterst moeizaam.
‘Historische steden zijn regelrechte tijdmachines’
Onderzoeker Marleen de Vries vertelt over haar historische sensatie: ‘Op de Accademia-brug heb ik exact hetzelfde uitzicht als Casanova.’
Hooligans had je al in de Oudheid: wagenrennen leidde tot chaos in Constantinopel
In zesde-eeuws Constantinopel waren nogal wat inwoners in de ban van wagenrennen. Ze gingen naar elke wedstrijd, juichten voor hun team en konden het bloed van de tegenstanders wel drinken. Maar op dinsdag 13 januari 532 gebeurde er iets onverwachts: hooligans verenigden zich en trokken op tegen keizer Justinianus. In 532 stond in Constantinopel een...
Martin Bossenbroek wint Libris Geschiedenis Prijs 2023
Martin Bossenbroek ontvangt de Libris Geschiedenis Prijs 2023 voor zijn boek De Zanzibardriehoek. Een slavernijgeschiedenis 1860-1900.
‘Propaganda leidt tot oorlogsmoeheid’
De Vietnamoorlog was een propagandastrijd. ‘Hanoi vergeleek het met de strijd tussen David en Goliath, een frame dat Hamas nu ook gebruikt.’
‘De moderne vleeskip bestaat pas 75 jaar’
In De ontplofte kip vertelt historicus Dirk-Jan Verdonk de geschiedenis van de vleeskip. Dankzij reclamecampagnes en miljardensubsidies explodeerde de kipconsumptie na de Tweede Wereldoorlog. Nog nooit at de wereld zo veel kippenvlees als nu. ‘Maar daar moeten we mee stoppen.’
Jagen op nepgeschiedenis
Jo Hedwig Teeuwisse ontkracht als 'Fake History Hunter' hardnekkige historische mythes. ‘Onderzoek doen naar nepgeschiedenis is echt detectivewerk.’
De grenzen van burgerlijke ongehoorzaamheid
Volgens Beatrice de Graaf is burgerlijke ongehoorzaamheid een groot goed. 'Met dit machtsmiddel – want dat is het – moeten burgers heel voorzichtig omgaan.'
KNAW: laat iedereen meepraten over omstreden monumenten
Om gedoe over monumenten te voorkomen, moeten gemeenten volgens een commissie van de KNAW in gesprek gaan met alle belanghebbenden.
Scorsese houdt Amerika spiegel voor
In 'Killers of the Flower Moon' toont regisseur Scorsese hoe witte Amerikanen in de jaren twintig leden van de inheemse Osage-stam in Oklahoma vermoordden.
Rode Kruis werd al snel een omstreden symbool
Sinds de oprichting van het Rode Kruis in 1863 zijn landen eensgezind over de bescherming van ziekenhuizen en medici in tijden van oorlog. Maar over het embleem dat hulpverleners moeten dragen, werd vanaf het begin geruzied. Het Ottomaanse Rijk verving het rode kruis in 1876 door een rode halve maan omdat het logo ‘beledigend was...
