Alle artikelen
Discussies over Israël en de Palestijnen hebben in Nederland steevast een explosief karakter. Historicus Peter Malcontent noemde de relatie van ons land met Israël ooit een open zenuw. Inmiddels vraagt hij zich af of het een splijtzwam in de polder is geworden, vertelt hij in de Historische BoekenCast.
Of luister deze aflevering op Spotify.
(Beeld via Wikimedia/Rijksvoorlichtingdienst)
Is Israël een Nederlandse splijtzwam geworden?
Discussies over Israël en de Palestijnen hebben in Nederland steevast een explosief karakter. Historicus Peter Malcontent noemde de relatie van ons land met Israël ooit een open zenuw. Inmiddels vraagt hij zich af of het een splijtzwam in de polder is geworden, vertelt hij in de Historische BoekenCast. Of luister deze aflevering op Spotify. (Beeld via Wikimedia/Rijksvoorlichtingdienst)
Duizenden Nederlanders belandden in de hel van Mauthausen
Bijna 2000 Nederlanders belandden tijdens de Tweede Wereldoorlog in concentratiekamp Mauthausen. De meesten overleefden dat niet. ‘Laat varen alle hoop, gij die hier binnentreedt.’ Zo luidt het opschrift boven de poort van de hel in Dantes meesterwerk La Divina Commedia. De eerste vier woorden vormen de titel van Gerben Posts boek over Nederlandse gevangenen in...
‘De middeleeuwers hebben al onze problemen al eens meegemaakt’
Wie een krant openslaat, leest over tal van crises: van het veranderende klimaat tot zorgen over de kwaliteit van het onderwijs en de opkomst van nepnieuws. In Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken schrijft Cécile de Morrée samen met twaalf andere wetenschappers aanbevelingen voor deze moderne uitdagingen, geïnspireerd op inzichten uit de Middeleeuwen. Wat bedoelt u...
Criminelen belandden in strafkamp aan de andere kant van de oceaan
Europese mogendheden zetten misdadigers eeuwenlang op de boot naar hun overzeese gebieden. Die moesten er hard werken in strafkolonies. De hoop was dat ze door de barre omstandigheden hun leven beterden. Het moest een wetenschappelijke missie lijken. In werkelijkheid had de veertig maanden durende tocht van het korvet Principessa Clotilde naar Azië een heel ander doel. De Italiaanse kapitein Carlo Alberto Racchia had van zijn regering de opdracht gekregen om...
‘Zestiende-eeuwers zagen executies niet als entertainment’
Isabel Casteels werd ontroerd door het gedrag van toeschouwers bij een executie. ‘Ze baden voor het zielenheil van de terdoodveroordeelde.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker, het is datgene wat je blijft verwonderen, waardoor je als historicus je best doet om je in het verleden te verplaatsen. Dat geldt althans voor mij. Ik heb me niet voor niets gespecialiseerd in de vroegmoderne tijd. Juist omdat deze periode voor ons vreemd aanvoelt,...
Bescherm handelsvloot weer zoals in de Tweede Wereldoorlog, zegt onderzoeker
De marine en de koopvaardij moeten weer leren in konvooi te varen, net als tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat zegt historicus en marineofficier Matthijs Ooms, die promotieonderzoek deed naar maritieme handelsbescherming in de twintigste eeuw. ‘Het escorteren van koopvaardijschepen in konvooien werd als methode ontwikkeld in de Eerste Wereldoorlog en geperfectioneerd in de Tweede,’ vertelt Ooms. Terwijl Nederland bezet was,...
De wieg van het Westen stond niet alleen in Rome en Athene
Ontstond ‘de westerse beschaving’ rond de Middellandse Zee? Nee hoor, zo betoogt Josephine Quinn. In de Oudheid was vooral sprake van netwerken tussen Azië, Afrika en Europa, die elkaar onderling beïnvloedden. Er heeft nooit een afgebakende voorloper van de westerse cultuur bestaan. Vaak worden Athene en Rome aangewezen als de belangrijkste locaties waar de westerse...
Chinese toeristen krijgen een nepversie van Europa voorgeschoteld
Ik loop door München, dat kan niet anders. Kletskoek, kijk die balkonnetjes, het is Parijs. Wacht even, toch York of een andere historische Engelse stad, zulke gevels heb je niet in Frankrijk. Nee, ik ben niet krankzinnig geworden, de namen van al deze steden flitsten door mijn hoofd toen ik recent door het Vinpearl Resort...
Erfprins Willem Frederik wilde de orde herstellen, maar zijn militaire avontuur mislukte
In 1799 versloegen Franse en Bataafse troepen bij Alkmaar een Brits-Russische invasiemacht. Joost Rosendaal geeft een levendige beschrijving van dit militaire avontuur en de pogingen van orangisten de oude orde te herstellen. Nadat stadhouder Willem V begin 1795 met zijn familie naar Engeland was gevlucht en met steun van Franse troepen de Bataafse Republiek ontstond,...
Extreem-rechtse partijen bleven na de oorlog lang rommelen in de marge
Tot ver in de jaren zestig hielden Nederlandse oud-nazi’s zich vooral in het geheim bezig met onderlinge hulp en eerherstel. Daarna traden rechts-extremisten steeds openlijker naar buiten. Ze pleitten voor een ‘blank en veilig’ Nederland. In de nacht van 20 op 21 augustus 1983 werd de 15-jarige Antilliaanse Kerwin Duinmeijer in Amsterdam met een knipmes doodgestoken. De dader was de 16-jarige skinhead Nico Bodemeijer. De reden: Kerwins huidskleur. ‘Jij moet terug naar je...
De invoering van de dienstplicht: jongemannen moesten naar het front
Militaire dienst was tijdens de Koude Oorlog vooral een vervelende onderbreking van een studie of carrière. Maar in vroeger tijden moesten tienduizenden dienstplichtige Nederlanders echt hun leven wagen aan het front. Vóór het bestaan van een algemene dienstplicht waren oorlogvoerende regeringen en landheren vooral afhankelijk van betaalde beroepssoldaten. Na een verloren slag konden ze niet...
Amerikaanse piraten maakten de Rode Zee onveilig en werden schatrijk
Eind zeventiende eeuw was een carrière als piraat in steden als New York en Boston breed geaccepteerd. De Britse regering liet dat toe – tot haar eigen handelsbelangen in het gedrang kwamen. Maar tegen die tijd hadden piraten al hun stempel op de samenleving gedrukt. In oktober 1694 verscheen in de ruw geplaveide straten van New York, dat toen nog amper 4000 zielen herbergde, een...