Alle artikelen
Tegenwoordig schijnt AI ook culinaire recensies te schrijven. En wat blijkt? AI beoordeelt niet de smaak, maar het uiterlijk van de gerechten. Dat geeft precies de omslag van de afgelopen veertig jaar weer; de prioriteiten zijn op een onbegrijpelijke manier veranderd.
Eigenlijk begon het al mis te gaan toen diskjockeys helden werden. Toen mannen – meestal waren het mannen – die niets bijzonders konden toch heel beroemd werden. Dat zag je in de kiem op schoolfeesten, waar jongens die niet durfden te dansen de plaatjes draaiden. Ze ontleenden daar op dat moment een zekere status aan, maar op maandagochtend waren ze weer de puistenkoppen met wie niemand verkering wilde. Je had natuurlijk ook professionele dj’s die in hun programma’s een toffe sfeer wisten te scheppen. Toch stelde dat evenmin iets voor. Ze ontleenden hun faam vooral aan hun contacten met de werkelijke helden, de popsterren. Want die konden iets waarvoor je talent moest hebben: zingen en muziek maken.
Maar vanaf de jaren tachtig gingen dj’s ook zelf componeren. Misschien is dat een te groot woord: ze zetten met de computer wat kekke ritmes en stukjes uit andermans nummers bij elkaar. Muziek die lekker in het gehoor lag, precies afgestemd op een doelgroep. Als je ervan hield goed dansbaar, maar zonder bezieling. Muziek gemaakt zonder bloed, zweet en tranen. Maar het publiek ging overstag en de dj’s werden sterren.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
En niet lang daarna zag je ze overal. Types die handig waren met computers verdrongen de eigenlijke artiesten. Ze begonnen Google, Spotify en Netflix en kregen zo de mensen die echt iets konden in hun greep. Die moesten gaan werken volgens hun algoritmes, anders kwamen ze niet meer aan de bak.
Inmiddels hebben de techjongens de creatieven niet meer nodig. Zoekmachines geven niet meer alleen overzichten van websites waar je iets over een bepaald onderwerp kunt vinden, maar ze schrijven nu ook zelf teksten. Puntsgewijs genoteerde flarden informatie, gebaseerd op gestolen gegevens. Nog even en dat wordt de nieuwe standaard, die het grote publiek gewoon zal accepteren. Een mooie tekst is dan een tekst zoals Google die schrijft. Net zo bloedeloos als de composities van de dj’s.
De nerds die vroeger niet durfden te dansen hebben verschrikkelijk wraak genomen. Ze zijn nu miljardairs met trophy wives, die door plastisch chirurgen net zo lang zijn bewerkt tot ze eruit zijn gaan zien als stripfiguren. Zelfs de schijn van natuurlijke schoonheid doet er niet meer toe.
Natuurlijk zijn er nog hoeken op internet en in de samenleving waar wordt gestreefd naar oorspronkelijkheid. Maar na veertig jaar heeft de digitale wereld haar normen onwrikbaar aan de echte weten op te leggen. AI verzekert ons dat schoensmeer eetbaar is omdat het er lekker uitziet.
Openingsfoto: Rob Out en Adje Bouman van Radio Veronica in 1972. Foto via ANP/Ton Schutz.
Het ging mis toen diskjockeys zelf begonnen te componeren
Tegenwoordig schijnt AI ook culinaire recensies te schrijven. En wat blijkt? AI beoordeelt niet de smaak, maar het uiterlijk van de gerechten. Dat geeft precies de omslag van de afgelopen veertig jaar weer; de prioriteiten zijn op een onbegrijpelijke manier veranderd. Eigenlijk begon het al mis te gaan toen diskjockeys helden werden. Toen mannen –...
Cicero rouwde om zijn dochter: ‘Alle troost gaat ten onder in de pijn’
Zijn dochter Tullia was hem ‘dierbaarder dan zijn eigen leven’, schreef de Romeinse redenaar en politicus Marcus Tullius Cicero. Na haar dood in 45 v.Chr. bezweek hij bijna aan zijn verdriet. Toch vond hij een uitweg. Pal aan de westkust van Italië, op zo’n vijftig kilometer van Rome, stond het landhuis van een man die...
Israël financierde Hamas: de vijanden hadden elkaar nodig
Israël en Hamas hebben niet altijd tegenover elkaar gestaan. Integendeel: Israël heeft de militant-islamitische groepering tot zeer recent financieel ondersteund. Ook stond het jarenlang toe dat koffers vol Qatarees geld naar Gaza werden doorgesluisd. Waarom? Het ‘Joods-Arabische conflict’ is, verwarrend genoeg, geen simpel conflict tussen ‘Joden’ en ‘Arabieren’. Tussen de Jordaan en de Middellandse Zee...
Het romantische leven van Franz Junghuhn
Negentiende-eeuwse onderzoekers wilden de natuur beter begrijpen en leren respecteren. Een van hen was de Pruisisch-Nederlandse ontdekkingsreiziger en avonturier Franz Junghuhn. Twee jaar geleden maakte historicus Ulbe Bosma furore met een veelgeprezen boek over de geschiedenis van suiker. Dit keer schreef hij de biografie van Franz Junghuhn (1809-1864). De negentiende eeuw lijkt misschien een saai,...
Broers vechten om het hertogdom Gelre
Jarenlang vochten de broers Reinald en Eduard om de macht in het hertogdom Gelre. Daarmee maakten ze niet alleen elkaars leven tot een hel, maar ook dat van iedereen die op hun land leefde. Er was sprake van ‘burger-moorden, dood-slaen, hangen, drenken en andere boosheden meer’. Gelderland was een bloedbad, in 1354. Veluwse boeren trokken...
Gevulde eieren met suiker en kaneel: zeventiende-eeuwse recepten bevatten verbazende combinaties
Voor de bouw van de Markthal in Rotterdam onderzochten archeologen de bodem en vonden er kookpotten, keukengerei en etensresten. Op deze plek werd dus ook vroeger al veel gegeten. Naar aanleiding van de vondsten is er nu een kookboek over de historische Rotterdamse cuisine. Het is volgens auteur Manon Henzen meer dan een receptenboek: ‘Historische...
Pronken met onze families doen we al eeuwen
Gezellig, gelovig of rijk. Met een familieportret laten gezinnen aan de buitenwereld zien wie ze zijn. En dat ze hun leven goed voor elkaar hebben. Wie in de zeventiende eeuw een Amsterdams grachtenhuis binnenliep, kon in de ontvangstkamer worden verwelkomd door een groot schilderij van de bewoners. Bijvoorbeeld van een strenge vader in donkere mantel...
Duitsers op het dievenpad in schelmenfilm Zwei zu eins
Over het leven in de DDR bestaan veel grimmige films, maar Zwei zu eins bewijst dat je er ook een schelmenkomedie over kunt maken. De film speelt zich af in de zomer van 1990 in het Oost-Duitse Halberstadt. De aanstaande Duitse eenwording gaat in het stadje gepaard met massaontslagen en failliete fabrieken. Drie gedesillusioneerde werkloze...
Broedermoord en ruzie over de erfenis: familiedrama’s zijn van alle tijden
De zomereditie van Historisch Nieuwsblad is gevuld met artikelen over familie. Volgens eindredacteur Mirjam Janssen is het een prachtig thema omdat veel geschiedenis daar nu eenmaal begint. ‘Iemands status en opvoeding, en de mogelijkheden die hij of zij krijgt in het leven hangen voor een groot deel af van de familie. We laten zien hoe families...
Chris van der Heijden verzwijgt antisemitische uitlatingen van zijn vader
Zijn NSB-vader was geen antisemiet, beweert Chris van der Heijden in de biografie over zijn ouders. Hij verzwijgt echter een aantal antisemitische publicaties van zijn vader, zo concludeert historicus en journalist Peter Olsthoorn na eigen bronnenonderzoek. Afgelopen voorjaar verscheen Over de rand laait vuur. Mijn ouders en de oorlog van historicus Chris van der Heijden....
Polarisatie ondermijnt bij voorbaat het debat
Niet polarisatie over de inhoud, maar over de vorm is een gevaar voor onze democratie, waarschuwt Beatrice de Graaf. 'Als je bij de eigen groep hoort, dan is alles bij voorbaat geoorloofd en waar. En de leden van de andere groep? Die hebben het bij voorbaat fout. En zíjn ook fout. Met hun gehele aard en wezen.'
Netanyahu slaat de plank mis door zich te vergelijken met Perzische koning
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu vergelijkt zichzelf met een Perzische koning: hij wil de Iraniërs redden zoals Cyrus de Grote in 538 v. Chr. de Joden uit ballingschap bevrijdde. Raakt hij daarmee een gevoelige snaar in Iran? Historici vertellen over de trots waarmee Iraniërs naar het Perzische verleden kijken. ‘Maar die verre geschiedenis wordt ook...
