Alle artikelen
Dirigeren in een mannenwereld
Maar vijf van de 150 topdirigenten ter wereld zijn vrouw. En in de top-20 is zelfs niet één vrouw te vinden. Er is dus weinig vooruitgang geboekt sinds de Nederlandse Antonia Brico in de jaren twintig van de vorige eeuw op dit gesloten bastion beukte. De speelfilm De dirigent is een hommage aan het onwaarschijnlijk grote doorzettingsvermogen van deze vrouw in de patriarchale muziekwereld. Des te bewonderenswaardiger, omdat de in 1902 in Rotterdam geboren Brico meer barrières had te overwinnen. Vanwege grote armoede stond haar ongehuwde moeder Brico na haar eerste levensjaar af aan adoptieouders. Op zoek naar een beter leven emigreerde dit stel vier jaar later met haar naar Amerika. Daar ontpopte Brico zich tot een groot pianotalent. Dat valt in de film bij haar stiefmoeder, die uit Assepoester lijkt weggelopen, niet in goede aarde, want wat verbeeldt haar stiefdochter zich wel? Dirigent worden? Hahaha. Dat Brico alle hindernissen overwint en in 1930 als eerste vrouw de Berliner Philharmoniker dirigeert is een ongelofelijke prestatie. Er volgen meer orkesten, maar een laatste barrière kan ze niet slechten: tot haar grote frustratie krijgt ze nergens een vaste aanstelling.
Maria Peters, die De dirigent schreef en regisseerde, bewees eerder met Kruimeltje, Pietje Bell en Sonny Boy dat ze van stevig aangezet historisch melodrama houdt. In De dirigent is dat niet anders. Zo is het verschil tussen de assertieve Brico als een jonge vrouw, die weggelopen lijkt uit onze tijd, en haar bekrompen omgeving, wel erg groot. Ook heeft Peters voor het melodramatische effect wat zaken verzonnen, zoals een liefdesgeschiedenis van Brico. Maar haar boodschap komt over: weg met seksistische vooroordelen.
Jos van der Burg is filmrecensent bij Het Parool en de Filmkrant.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film: De dirigent
Dirigeren in een mannenwereld Maar vijf van de 150 topdirigenten ter wereld zijn vrouw. En in de top-20 is zelfs niet één vrouw te vinden. Er is dus weinig vooruitgang geboekt sinds de Nederlandse Antonia Brico in de jaren twintig van de vorige eeuw op dit gesloten bastion beukte. De speelfilm De dirigent...
‘Hitler meent wat hij schrijft’
We moeten Adolf Hitler serieuzer nemen als ideoloog. Dat zegt historicus Willem Melching, die de inleidingen schreef bij de nieuwe Nederlandse vertaling van Mein Kampf.
‘Andere Tijden is het zwaarst getroffen’
‘Teleurgesteld’ is te zwak uitgedrukt. Hans Goedkoop heeft zwaar de pest in, nu de NPO officieel bekend heeft gemaakt dat Andere Tijden, het tv-programma dat hij presenteert, de helft minder uitzendingen mag maken. Goedkoop wist al in juni dat de bezuinigingsmaatregel boven de markt hing. Hij plaatste op sociale media een oproep om...
‘Koningin Victoria gedroeg zich als een voorloper van de Europese Unie’
Hoe kon koningin Victoria op grote schaal haar macht verspreiden over Europa? Die vraag hield de Britse historicus, schrijver en BBC-producent Deborah Cadbury bezig. Met haar documentaires won ze internationale prijzen, waaronder een Emmy Award. Aan de hand van brieven uit het Royal Archive zocht Cadbury uit hoe koningin Victoria, door zich als huwelijksmakelaar op te stellen, haar kleinkinderen op...
‘Farao Achnaton veroorzaakte een ware beeldenstorm’
Na de dynastie van farao Achnaton (ca. 1388 – 1351 v. Chr.) barstte er een ware beeldenstorm los, aldus egyptoloog dr. Jaap van Dijk. Had deze farao het te bont gemaakt? Op de Collegedag Het Egyptische godenrijk, die op 5 november plaatsvindt in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, verzorgt Van Dijk een lezing over farao...
Testestransplantaties
Na de Eerste Wereldoorlog vonden voornamelijk Duitse onderzoekers dat er wel erg veel vrouwelijke mannen en homoseksuelen rondliepen. Daarom behandelden ze hen met geslachtshormonen. Wellicht hadden de feminiene mannen moeite om zich aan te passen aan het stedelijke geïndustrialiseerde leven, redeneerden artsen en wetenschappers. Of misschien waren ze een gevolg van decadentie in...
Wat klopt er van de Edda?
Een Noorse mythe over Ragnarok, het einde van de wereld, doet sterk denken aan een moeilijke, koude tijd halverwege de zesde eeuw. Heeft de mythe, verteld in onder meer de Edda, een historische basis? De zon wordt zwart, de sterren verdwijnen uit de hemel en dan volgt er een Grote Winter. Deze beschrijving van het...
‘Nationale identiteit gaat een grotere rol spelen’
Welke verhalen moeten geschiedenisdocenten vertellen? Die vraag is weer actueel nu de Canon van Nederland – een overzicht voor het onderwijs – wordt herzien. Frits van Oostrom en Hubert Slings, in 2006 voorzitter en secretaris van de Canoncommissie, blikken terug. ‘Ik denk dat wij redelijk uit de klauwen van de politiek zijn gebleven.’ Recent onderzoek...
Frankrijk dankt zijn atoombom aan De Gaulle, die niet afhankelijk wilde zijn van de VS
Frankrijk gold in de jaren vijftig als de zieke man van Europa. Dat veranderde toen generaal Charles de Gaulle in 1958 de macht overnam. Met zijn bij vlagen megalomane politiek wist hij Frankrijk weer op de kaart te zetten. ‘Frankrijk kan Frankrijk niet zijn zonder grandeur.’ Het is een van de bekendste zinnen uit de...
Zo reageerde Nederland op het Verdrag van München
Donald Trump wil dat Oekraïne bezet grondgebied opgeeft om snel tot een vredesakkoord te komen. Critici vergelijken die knieval met het Verdrag van München van 1938.
Betwiste zaadbeestjes
Met zijn microscoop opende Antoni van Leeuwenhoek een nieuwe wereld vol kleine beestjes. Zijn ontdekkingen leverden hem veel bewondering op, maar ook de jaloezie van zijn jongere collega Nicolaas Hartsoeker. Wie van hen zag de kikkervisjes in sperma het eerst? Een twintiger staat in de deuropening van een huis aan de Delftse Hippolytusbuurt, met een...
De ontwikkeling van de eerste atoombommen
Het aantal operationele kernwapens is vorig jaar voor het eerst sinds de Koude Oorlog weer toegenomen. In 1938 bracht de ontdekking van kernsplitsing onbegrensd optimisme én pessimisme teweeg. Kerntechnologie zou een stralende toekomst brengen. Of de apocalyps via atoombommen.
