Iconische films gaven vertekend beeld Jodentransporten
Dirk Mulder, oud-directeur van Herinneringskamp Westerbork, schrijft in een nieuw boek dat het gangbare beeld van Jodentransporten vanuit Nederland in de Tweede Wereldoorlog moet worden bijgesteld: Joden werden meestal in personentreinen vervoerd, niet in goederenwagons. Maar die informatie is niet nieuw, zegt NIOD-onderzoeker Laurien Vastenhout. Zij hoopt dat Mulders boek de aanzet vormt voor breder...
Rachmad Kusumobroto: een drievoudige verzetsheld
De Indonesische Rachmad Kusumobroto streed zijn hele leven tegen onrecht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielp hij Joodse kinderen onderduiken. Ook zette hij zich in voor de jonge Republiek Indonesië van Soekarno. Dat leidde ertoe dat hij jarenlang werd opgesloten. Toch raakte hij nooit verbitterd. ‘Wij komen uit Amsterdam,’ zei journalist Catherine Keyl tegen de mannen...
Antony Beevor over het Ardennenoffensief
Operatie Market Garden werd onder leiding van de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery een mislukking. Een paar maanden later speelde Montgomery ook een omstreden rol bij de slag in de Ardennen.
Finse maarschalk Mannerheim hield Russen op afstand
Tijdens de Finse verkiezingen staan de spanningen met Rusland centraal. Onder leiding van Gustaf Mannerheim ontworstelden de Finnen zich in de vorige eeuw aan Moskou.
Verzetsheldin Henriëtte Pimentel
Haar hele leven had Henriëtte Pimentel zich al ingezet voor kinderen. Toen ze in 1942 de kans kreeg Joodse kinderen te redden, aarzelde ze geen moment. Samen met verzetsmensen bedacht ze een systeem om kinderen weg te smokkelen uit de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg. Zeshonderd kinderen ontkwamen zo aan deportatie. Als op vrijdagavond 23...
Kan iedereen oorlogsmisdadiger worden?
Wat beweegt mensen om deel te nemen aan massageweld en oorlogsmisdadiger te worden? Het wetenschappelijk onderzoek naar dit vraagstuk staat midden in de belangstelling. Hoogleraar Strafrecht en criminologie van de internationale misdrijven Alette Smeulers en hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies Uğur Ümit Üngör vertellen over de stand van het onderzoek en over de controverses binnen het...
De tragische misrekening van de Joodse Raad
Bart van der Boom deed onderzoek naar De Joodse Raad. 'De Raad maakte een verkeerde inschatting van de voor- en nadelen van verzet.'
Collaboreerden Oekraïners massaal tijdens de oorlog?
Vandaag viert Rusland de ‘Dag van de Overwinning’ op nazi-Duitsland. Het Kremlin probeert de Grote Vaderlandse Oorlog exclusief voor zichzelf te claimen en Oekraïne in de rol van fascistische vijand te duwen. Veel Russen geloven het verhaal van Poetin, omdat Oekraïense nationalisten tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerden met de Duitse bezetter. Wat het Kremlin echter niet vertelt, is dat nog veel meer Oekraïners tegen het fascisme vochten.
De oogverblindende en gruwelijke atlas van Pernkopf
De beroemdste anatomische atlas ter wereld bevat 800 tekeningen van uitzonderlijke kwaliteit. Dat is te danken aan de grote hoeveelheid verse preparaten die de Weense professor Pernkopf kon gebruiken, dankzij de nazi’s. Zij stelden de lijken van honderden slachtoffers ter beschikking van de wetenschap. Toen de Oostenrijkse anatoom Eduard Pernkopf in de jaren dertig onderwijs...
Het Tribunaal van Tokyo zou het ‘Japanse Neurenberg’ zijn, maar werd een mislukking
Japanse oorlogsmisdadigers stonden vanaf 1946 terecht voor het Tribunaal van Tokyo. De Neurenberger Processen golden daarbij als voorbeeld. Maar het tribunaal verliep veel moeizamer. Een van de grootste critici was de Nederlander Bert Röling, die zelf tot de rechters behoorde. ‘The trial was a mistake,’ bekende hij later. Op 15 augustus 1945 kondigde de Japanse...
De Georgische opstand op Texel
In de nacht van 5 op 6 april 1945 begon de Opstand van de Georgiërs op Texel. Onder de Duitse soldaten die op het eiland gevestigd waren bevonden zich veel Georgiërs. Met het eind van de Tweede Wereldoorlog in zicht waren zij bang dat als ze niet tegen de Duitsers in verzet kwamen, zij in de Sovjet-Unie gezien werden als landverraders. Ze besloten in opstand te komen. De bloedige strijd die volgde kostte ruim 1.000 mensen het leven.
Wappies van het Derde Rijk: occulte obsessies van de nazi’s
Tegenwoordig zouden ze ‘wappies’ worden genoemd: de kopstukken van het Hitler-regime die geloofden in aardstralen en magische runen.