Kookboeken in de 18e eeuw
In de 18e eeuw waren de ogen van de Nederlandse adel gericht op Frankrijk. Wat daar gebeurde, gedragen, gedacht en gegeten werd, werd hier geïmiteerd. Die Franse invloeden zien we ook terug in de cuisine bourgeoise, oftewel de burgerkeuken die in de loop van de 18e eeuw ontstond. De gegoede burgerij keek op zijn beurt...
De VOC mentaliteit
De slimme Hollandse kooplieden uit de Gouden Eeuw spraken tot de verbeelding van latere generaties. Die hebben vaak geprobeerd hen te evenaren, met wisselend resultaat. We hadden ooit een minister-president die wilde dat Nederland zich de ‘VOC-mentaliteit’ weer eigen zou maken. Nederlanders moesten meer over de landsgrenzen heen kijken, zo bedoelde hij te zeggen, en...
Paus tegen wil en dank
Paus emeritus Benedictus XVI is overleden. Op 9 januari 1522 werd de Nederlander Adrianus van Utrecht tot paus gekozen. Niemand was gelukkig met zijn uitverkiezing. Hijzelf al helemaal niet.
Jort Kelder over zijn held Johan de Witt
Presentator en journalist Jort Kelder roemt raadpensionaris Johan de Witt (1625-1672) om zijn brille en bluf. De Witt komt in beeld in de nieuwe tv-serie over grote zee- en veldslagen Ten strijde. Het programma wordt gepresenteerd door Kelder en Pieter Jan Hagens. Waarom noemt u Johan de Witt als historische held? ‘Ik...
Indië: excessen of structureel geweld?
Wat gebeurde er écht tijdens de politionele acties in de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd? Deze ‘zwarte bladzijdes’ van de Nederlandse geschiedenis houden zeventig jaar na dato de gemoederen nog altijd bezig. Dat bleek uit de grote belangstelling bij de eerste aflevering van de lezingenserie ‘Helden & Schurken’ in het Verzetsmuseum. Op woensdag 18 januari ging journalist...
Hatsjepsoet: de vrouwelijke farao
3500 jaar geleden besteeg koningin Hatsjepsoet de troon van Egypte. Ze brak met alle conventies door als farao te regeren, in de gedaante van een man. Haar eigenzinnigheid kwam haar duur te staan: Hatsjepsoet werd gewist uit de geschiedenis. Prinses Hatsjepsoet had het geluk dat ze de dochter was van de machtigste man uit de...
Maarten Luther in vier scènes
In 1517 keerde de onbekende monnik Maarten Luther zich tegen de opvattingen over boete en genade van de katholieke kerk. Dat was het begin van een geloofscrisis die de kerk voorgoed zou splijten. De 95 stellingen Op het eerste gezicht lijkt het geen wereldschokkende gebeurtenis: een 34-jarige monnik, een onbekende hoogleraar aan de weinig...
Fik Meijer prikt mythe over Petrus door
De apostel Petrus verbleef nooit in Rome. Hij was dus ook niet de eerste paus en kan niet in Rome begraven liggen. Dat schrijft emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis Fik Meijer in Petrus. Leerling, leraar, mythe. Zijn conclusie komt de Katholieke Kerk niet goed uit. Eerder schreef u boeken over Jezus en Paulus. Waarom publiceert u...
Hoe Karl Marx uitgroeide tot denker van de communisten
In het oude huis van Charles Darwin wordt een exemplaar van ‘Das Kapital’ tentoongesteld dat hij van Karl Marx cadeau kreeg. De ideeën van het marxisme berusten deels op de evolutietheorie.
Voorpublicatie: Gestapo. Mythe en realiteit van Hitlers geheime politie
Adolf Hitler vond dat iedereen die niet tot de raszuivere ‘nationale gemeenschap’ behoorde moest verdwijnen. Daarom begon de Gestapo met de meedogenloze vervolging van grote groepen gewone mensen, die om verschillende redenen ‘sociale buitenstaanders’ waren. In de beginjaren van Hitlers bewind was het belangrijkste doel van de Gestapo – de staatspolitie – het uit de...
Stem des volks
Volt en Christenunie willen het aantal kamerzetels uitbreiden naar 250. Eind negentiende eeuw telde de Tweede Kamer nog 100 leden. In die tijd ontstonden de eerste politieke partijen.
COLUMN Annegreet van Bergen over praatpalen
Automobilisten met pech kunnen sinds de jaren zestig via praatpalen contact zoeken met de wegenwacht. Erg handig, zeker in vergelijking met het alarmsysteem ervoor. Maar inmiddels zijn de palen overbodig, zo constateert Annegreet van Bergen. De mobiele telefoon heeft ons leven in allerlei opzichten veranderd. Wanneer bijvoorbeeld een man in een film uit de vorige...