‘Activisme is uit de tijd’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Deze keer: ‘Activisme is uit de tijd’. Martin Sommer: ‘Ik zie juist overal activisme en opstand. “De opstand der burgers”, zoals H.J. Schoo de Fortuyn-opstand omschreef, heeft zich inmiddels over heel Europa verspreid. Of het nu gaat om Italië,...
Waanwijze lasterbende – Geertje Dekkers
Sommige mensen hebben zo’n lage dunk van wetenschappers dat ze hun kinderen niet laten inenten of stug blijven volhouden dat het klimaat helemaal niet verandert. En dat terwijl nog niet zo lang geleden velen enorm opkeken tegen wetenschappers, die zich louter zouden inzetten voor het algemeen belang. Beide visies zijn nogal kortzichtig, omdat ze geen...
‘The King and the Catholics’ – Antonia Fraser
Het mooiste vuurwerk in Engeland is niet tijdens oudejaarsnacht te zien, maar op de avond van 5 november. Dan herdenken de eilandbewoners op feestelijke wijze het verijdelen, in 1605, van een buskruitaanslag op het parlement door een groep katholieken onder leiding van Guy Fawkes. Hoewel het feest weinig religieuze betekenis meer heeft, roept het de afkeer...
‘De tijd in kleur’ – Dan Jones & Marina Amaral
Een van de eerste foto’s uit dit boek toont Koningin Victoria, zittend op een eenvoudige stoel. Met strak naar achteren gekamd haar kijkt ze zowel hautain als wat apathisch voor zich uit. De foto is fascinerend, ook omdat hij in kleur is. Samen met 199 andere beelden is het portret opgenomen in De...
De hartenjager – René van Stipriaan
Was Gerbrandt Adriaenszoon Bredero (1585-1618) ‘eenen tweede Shakespeare’, zoals dichter Willem de Clercq in 1824 beweerde? Dat is een sympathieke theorette, temeer omdat Bredero behoorlijk onconventioneel was vergeleken met zijn meer classicistische tijdgenoten. Zijn biograaf René van Stipriaan onderzoekt dit tot onze verbeelding sprekende marketingplaatje: de losbol Bredero als de William Shakespeare van de Lage...
Film: De dirigent
Dirigeren in een mannenwereld Maar vijf van de 150 topdirigenten ter wereld zijn vrouw. En in de top-20 is zelfs niet één vrouw te vinden. Er is dus weinig vooruitgang geboekt sinds de Nederlandse Antonia Brico in de jaren twintig van de vorige eeuw op dit gesloten bastion beukte. De speelfilm De dirigent...
‘Andere Tijden is het zwaarst getroffen’
‘Teleurgesteld’ is te zwak uitgedrukt. Hans Goedkoop heeft zwaar de pest in, nu de NPO officieel bekend heeft gemaakt dat Andere Tijden, het tv-programma dat hij presenteert, de helft minder uitzendingen mag maken. Goedkoop wist al in juni dat de bezuinigingsmaatregel boven de markt hing. Hij plaatste op sociale media een oproep...
‘Koningin Victoria gedroeg zich als een voorloper van de Europese Unie’
Hoe kon koningin Victoria op grote schaal haar macht verspreiden over Europa? Die vraag hield de Britse historicus, schrijver en BBC-producent Deborah Cadbury bezig. Met haar documentaires won ze internationale prijzen, waaronder een Emmy Award. Aan de hand van brieven uit het Royal Archive zocht Cadbury uit hoe koningin Victoria, door zich als huwelijksmakelaar op te stellen, haar kleinkinderen op...
‘Farao Achnaton veroorzaakte een ware beeldenstorm’
Na de dynastie van farao Achnaton (ca. 1388 – 1351 v. Chr.) barstte er een ware beeldenstorm los, aldus egyptoloog dr. Jaap van Dijk. Had deze farao het te bont gemaakt? Op de Collegedag Het Egyptische godenrijk, die op 5 november plaatsvindt in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, verzorgt Van Dijk een lezing over farao...
Testestransplantaties
Na de Eerste Wereldoorlog vonden voornamelijk Duitse onderzoekers dat er wel erg veel vrouwelijke mannen en homoseksuelen rondliepen. Daarom behandelden ze hen met geslachtshormonen. Wellicht hadden de feminiene mannen moeite om zich aan te passen aan het stedelijke geïndustrialiseerde leven, redeneerden artsen en wetenschappers. Of misschien waren ze een gevolg van decadentie...
Wat klopt er van de Edda?
Een Noorse mythe over Ragnarok, het einde van de wereld, doet sterk denken aan een moeilijke, koude tijd halverwege de zesde eeuw. Heeft de mythe, verteld in onder meer de Edda, een historische basis? De zon wordt zwart, de sterren verdwijnen uit de hemel en dan volgt er een Grote Winter. Deze beschrijving van...
‘Nationale identiteit gaat een grotere rol spelen’
Welke verhalen moeten geschiedenisdocenten vertellen? Die vraag is weer actueel nu de Canon van Nederland – een overzicht voor het onderwijs – wordt herzien. Frits van Oostrom en Hubert Slings, in 2006 voorzitter en secretaris van de Canoncommissie, blikken terug. ‘Ik denk dat wij redelijk uit de klauwen van de politiek zijn gebleven.’ Recent onderzoek...