Ook Indonesiërs leden onder de Japanse bezetting
Vandaag worden de slachtoffers van de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië en de daaropvolgende onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië herdacht. Het leed bleef lang buiten beeld. 'In de Nederlandse herinneringsliteratuur en de schaarse geschiedschrijving blijven de Indonesiërs figuranten.'
RADICAL ENLIGHTENMENT. PHILOSOPHY AND THE MAKING OF MODERNITY 1650-1750
Radical Enlightenment, het laatste boek van Jonathan Israel, behandelt het intellectuele debat in de periode die voorafging aan de hoogtijdagen van de Verlichting, het tijdvak van 1650 tot 1750. Het geeft een mooi beeld van de turbulentie van die periode, waarin traditionele waarden steeds minder houdbaar bleken, maar niet duidelijk was welke ervoor in de...
De driftbuien van Mooie Barend
Zondag 29 april 2001 overleed Barend Biesheuvel, oud-premier en voormalig leider van de Anti-revolutionaire Partij. Een driftige, koppige man wiens glorieuze politieke carrière dramatisch ten einde kwam. In de zomer van 1971 trad de 51-jarige Biesheuvel aan als premier van het kabinet ARP, KVP, CHU, VVD en het pasopgerichte DS’70. Nog geen twee jaar later...
‘HEELEN EN HALVEN’. ORTHODOX-PROTESTANTSE VOORMANNEN EN HET ‘POLITIEK’ ANTIPAPISME IN DE PERIODE 1872-1925
Eigenlijk is het heel simpel. In de negentiende eeuw had je in Nederland twee soorten mensen. De overgrote meerderheid van de bevolking was protestants, hervormd meestal. Een aanzienlijke minderheid was katholiek. In de voorgaande eeuwen hadden die protestanten de roomsen aardig onder de duim weten te houden, maar sinds er nieuwe staatsrechtelijke principes in zwang...
Computerpionier en uitgever Wammes Witkop over twintig jaar personal computers
Twintig jaar geleden introduceerde IBM de eerste personal computer, die gebruikmaakte van het besturingssysteem MS-DOS. In de begindagen knutselden vooral hobbyisten aan hun homecomputer. Tegenwoordig is de pc niet meer uit huis weg te denken. Pionier en uitgever van bekende computerbladen Wammes Witkop maakte de revolutie van dichtbij mee. Eigenlijk wilde hij herpetoloog worden, onderzoeker...
GEORGE PUCHINGER: JONGE JAREN 1921-1945
De gereformeerde historicus George Puchinger (1921-1999) is vooral bekend als auteur van de driedelige studie Colijn en het einde van de coalitie 1918-1939. Dat bijna drieduizend pagina’s tellend werk lezen is geen onverdeeld genoegen. Daarvoor zijn twee redenen aan te voeren: het werk is een veredelde bronnenuitgave, en daarom vooral geschikt als naslagwerk. Bovendien is...
VERTELCULTUUR IN WATERLAND. DE VOLKSVERHALEN UIT DE COLLECTIE BAKKER
In de schatkamers van het Amsterdamse Meertens Instituut berusten zo’n kleine 32.000 volksverhalen. De meeste van deze verhalen zijn opgetekend rond 1900, op initiatief van G.J. Boekenoogen (1868-1930). Boekenoogen was een van die jonge onderzoekers die geïnteresseerd was in volkscultuur. Die vatte hij op als de traditionele cultuur van de boeren op het platteland. Het...
BESCHAAFDE BURGERS. BURGERLIJKHEID IN DE VROEG-MODERNE TIJD
Deze bundel geeft billenkoek aan historici uit de laatste twee eeuwen. Ze hebben een verkeerde voorstelling gegeven van de vroegere burger. Ook hebben ze geen gericht onderzoek gedaan. Weg dus met de ‘aloude stereotype voorstellingen’! Die moeten plaats maken ‘voor een kritische verkenning van zowel de maatschappelijke status als van hun sociale en culturele identiteiten’....
DUISTER CONTINENT. EUROPA IN DE TWINTIGSTE EEUW
De zomer is in aantocht en Mazowers Duister Continent. Europa in de twintigste eeuw mag in geen enkele koffer of rugzak ontbreken. Mark Mazower schetst in ruim vijfhonderd zeer goed vertaalde pagina’s een fascinerend panorama van de twintigste-eeuwse Europese geschiedenis. Een panorama met onverwachte vergezichten, dat daarom ook tot nadenken stemt. Het is goed om...
Commentaar: De inflatie van het excuus
Historische excuses zijn een trend, misschien wel een hype. Kok maakte ze jegens de Nederlandse joden, de Paus boog het hoofd voor de orthodoxe christenen en Jorge Zorreguieta betuigde voorzichtig zijn spijt over de periode-Videla, om slechts enkele voorbeelden te noemen. Hoe vaker dergelijke excuses klinken, hoe geringer hun betekenis wordt. Noem het ‘de inflatie...
Bommeljé: Schijn en wezen
In mijn praktijk als historisch therapeut komen geregeld noodkreten binnen inzake het dagelijks leven van moderne geschiedkundigen. Dikwijls zijn deze brieven anoniem, soms zijn ze ondertekend, maar altijd zijn ze interessant. Het zijn historische bronnen die voor latere geschiedschrijvers van grote waarde zullen zijn om onze tijd te kunnen begrijpen. Ik behandel ze dan ook...
Nieuwe media: Oplichterij
Oplichting, fraude en zwendel zijn van alle tijden. Maar op internet is het wel heel makkelijk mensen voor de gek te houden. Zoals Londen Speakers Corner heeft, zo had New York in de negentiende eeuw Centre Market. Kooplui en publiek kwamen naar de markt om producten te verhandelen en om te luisteren naar toespraken vanaf...