Deskundigen
Het wordt gezegd dat er nogal wat historici bij de Nederlandse televisie werkzaam zijn. Zelf houd ik dit voor een infaam gerucht dat bedoeld is om onze beroepsgroep te belasteren, maar soms twijfel ik. Zo was de nasleep van de aanslag in New York op de nationale beeldbuis bepaald verhelderend in geschiedkundige zin. Ik bedoel:...
Twee minuten stilte
Amerikaanse militairen waren tot alle hulp bereid bij de watersnoodramp in 1953. CPN-leider Paul de Groot was niet gecharmeerd van het humanitaire gebaar: ‘Je weet wel wanneer ze komen maar je weet niet wanneer ze gaan.’ Wat zou de oude bolsjewiek gedacht hebben van de elfde september – overigens allang een historische datum; 11 september...
Boeken Top Tien september 2001
Boeken Top Tien 1.DE EEUW VAN MIJN VADERdoor Geert MakContact, ƒ 49,90 2 DE UITTOCHT UIT INDIE 1945-1995door Wim WillemsBert Bakker, ƒ 49,58 3 PIET HEIN EN DE ZILVERVLOOTdoor Wendy de VisserVerloren, ƒ 20,50 4 HET STOKJE VAN OLDENBARNEVELTdoor Geert JanssenVerloren, ƒ 20,50 5 HET VERHAAL VAN EEN DUITSER 1914-1933door Sebastian HaffnerMets en Schilt, ƒ...
Commentaar: ‘Foute’ Nederlanders
Op 1 november dit jaar verschijnt een boek met de intrigerende titel De Meelstreep. Het is het eindrapport, geschreven door de Leidse historicus Martin Bossenbroek, van het zogenaamde SOTO-project. SOTO? Dat zegt u niets meer? SOTO staat voor Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang. De stichting deed in opdracht van de regering onderzoek naar de naoorlogse...
Bommeljé: De Nieuwste Tijd
Men kan geen historicus zijn zonder een opgewekt humeur. Daarom werd mijn gemoed verscheurd tussen optimisme, vergevingsgezindheid en zielenvreugd toen ik de gloednieuwe geschiedkundige periodiek Nieuwste Tijd in handen kreeg. Nu Theoretische Geschiedenis niet meer onder ons is, na een smartelijk ziekbed wegens terminale leegte, gloeit de blijdschap om deze liefdesbaby van een groep Amsterdamse...
Arnoldussen: Guus
De wereldbeker uit 1974 staat er, de in het Duits vertaalde boeken van Cees Nooteboom en Harry Mulisch liggen er en natuurlijk is Frau Antje present. Ik heb het over de tentoonstelling Zimmer Frei in het Rijksmuseum die de Duits-Nederlandse betrekkingen beziet. De verhouding tussen Nederland en de DDR wordt geïllustreerd met een exemplaar van...
Tijdschrift: THEORETISCHE GESCHIEDENIS
Het is al enige tijd bekend: het tijdschrift Theoretische geschiedenis heeft opgehouden te bestaan en is opgegaan in het Tijdschrift voor Geschiedenis. De reden: de artikelen werden niet op tijd ingeleverd, zodat de lezer verstoken bleef van het blad. Nu pas, anno 2001, presenteert de redactie ons doodgemoedereerd het allerlaatste nummer – dat oorspronkelijk in...
Verwacht
Srebrenica Het belangrijkste boek van dit najaar is het boek waar we al jaren naar uitzien: Srebrenica, een ‘veilig gebied’. Reconstructie, achtergronden, gevolgen en analyses van de val van de safe area Srebrenica (Boom). Herhaalde malen is het Srebrenica-rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie uitgesteld. Maar nu verschijnt het dan echt: op 29 november...
DE MAGNETISCHE GEEST. HET DIERLIJK MAGNETISME 1770-1830
De Franse legerofficier De Niphond, op doorreis in Nederland, was in 1791 in Rotterdam betrokken bij een geruchtmakend geval van dierlijk magnetisme. Hij paste de tot dan toe weinig bekende therapie toe op een zekere Batje van Nout, een weeskind van inmiddels 33 jaar oud. Batje had alle symptomen van wat toen ‘een ongeregeld zenuwleven’...
CIVILISERING EN DECIVILISERING. STUDIES OVER STAATSVORMING EN GEWELD
De plotselinge transformatie van oppassende burger in gewelddadige partizaan, die zich bij zoveel mannen in de Balkanoorlog haast moeiteloos leek te voltrekken, blijft een fascinerend fenomeen. Af en toe was er op het hoogtepunt van de oorlog een glimp van zo’n onvoorstelbare omkering te zien op de televisie, zoals in een gesprek met een voormalige...
Simon Stevin, Het burgherlicke leven. Vita politica
In 1590 publiceerde de bekende wiskundige en uitvinder Simon Stevin een betrekkelijk kort politiek traktaat over het burgerschap. Hoe diende men zich als burger te gedragen in de staat, vroeg Stevin zich af. ‘Netjes’, luidde kort en goed zijn antwoord. Stevin vond dat men zich niet tegen de overheid mocht verzetten. Wie zwaarwegende bezwaren had,...
A.M. DE JONG, SCHRIJVER. BIOGRAFIE
A.M. de Jong, geboren in 1888 te Nieuw-Vossemeer in Noord-Brabant, is onvoorstelbaar productief geweest: als onderwijzer, schrijver van romans, kinderboeken, criticus en samen met Koos Vorrink als oprichter van het tijdschrift De Nieuwe Stem. Toen hij in 1917 onder de wapenen werd geroepen, begon hij onder zijn pseudoniem Frank van Waes kritische cursiefjes over het...