Stille getuigen: Het standbeeld van Cornelis Lely
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het standbeeld van Cornelis Lely (1854-1929) op de kop van de Afsluitdijk bij Den Oever. ‘Klokke één uur hadden beide kranen hun grijpers tegelijkertijd boven het gat en lieten op hetzelfde oogenblik hun...
De Kleine Geschiedenis Quiz maart 2003
Hoe staat het met uw historische kennis? Elk jaar organiseert dit blad samen met de Volkskrant en Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. Bereid u voor op deze quiz en oefen mee. Een vol jaar duurden de voorbereidingen voor de grote treinroof van 1855, waarbij goudstaven ter waarde van 12.000 pond sterling uit een rijdende...
Beeldgeheim maart 2003
Een onbekende historische foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Kunstenaar en wetenschapsjournalist Theo Jansen en Peter Rijntjes, directeur van het wetenschapsmuseum New Metropolis, doen een poging. ‘Hier is sprake van een spruitjesstripmachine,’ zegt Jansen stellig. Rijntjes is een stuk voorzichtiger; hij bekijkt de foto goed en zegt bedachtzaam: ‘Als je naar de achtergrond van...
Mijn verhaal: ‘Moesten we het niet zoeken in het kleine, in het koekje bij de thee?’
Veel vrouwen verzetten zich in de jaren zeventig tegen de vervuiling en massaproductie. Zij kookten vegetarisch, met onbespoten voedsel. Christine Quist (57) gaf biologische kookcursussen, waar ze huisvrouwen leerde om het geijkte patroon van vlees, groente en aardappelen te doorbreken. ‘Mijn interesse in gezonde voeding kwam voort uit pure wanhoop. Het enige wat ik wilde,...
Het liberale gelijk loopt ten einde
Toen miljoenen mensen begin jaren zeventig demonstreerden tegen de oorlog in Vietnam, waren linkse stromingen op hun hoogtepunt. Dertig jaar later gaan opnieuw miljoenen anti-oorlogsdemonstranten de straat op. De zegeningen van het liberalisme van de afgelopen decennia zijn tegengevallen. De demonstraties van zaterdag 15 februari tegen de Amerikaanse oorlogsplannen waren massaal. In de berichtgeving over...
Een eeuw consultatiebureaus
Sinds een eeuw krijgen jonge ouders op het consultatiebureau adviezen over de verzorging van hun baby. Daarvoor werden kinderen opgevoed volgens bakerpraatjes en ander bijgeloof. Maar ook de tips van het consultatiebureau zijn zeer betrekkelijk en aan mode onderhevig. Een eeuw geleden werden ingebakerde borelingen in een lade onder de bedstee geschoven. ‘s Avonds nam...
Ad van Vliet over de Algemene Bijstandswet
Het kabinet wil de bijstand versoepelen. In 1963 stemde de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel voor de Algemene Bijstandswet, die de Armenwet uit 1912 verving.
De Aprilbeweging van 1853
Moslims moeten integreren tot echte Nederlandse burgers, vinden velen. In de negentiende eeuw waren het de katholieken die als on-Nederlands werden beschouwd. Toen de katholieke Kerk in 1853 bisschoppen benoemde, zagen conservatieve protestanten dat als een bedreiging voor de kracht en eenheid van Nederland. Zij vormden de Aprilbeweging, die zich hevig verzette tegen de katholieke...
Vier eeuwen immigratie in Nederland
Textielarbeiders werden met open armen binnengehaald, maar Duitse lutheranen mochten hun klokken niet luiden en joden werden zelfs stelselmatig gediscrimineerd. Miljoenen immigranten vestigden zich de afgelopen eeuwen in Nederland. Tot spanningen met de lokale bevolking leidde dat zelden. Rond 1590 vluchtte de protestantse lakenbereider Frans Franszoon Hals met zijn vrouw Adriana en zoontje Frans uit...
De Vooruitgang: ‘Perschef Daniels sprong creatief met de feiten over Truman om’
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Hans Veldman promoveerde onlangs op een studie naar journalist Jonathan Daniels, die het beeld van de Amerikaanse presidenten Franklin D. Roosevelt en Harry S. Truman voor een groot deel bepaalde. ‘Truman werd in de jaren vijftig, zestig en zeventig gezien als een van...
HET VOLLE LEVEN. NEDERLANDSE LITERATUUR EN CULTUUR TEN TIJDE VAN DE REPUBLIEK
Het volle leven is een introductie tot de Nederlandse literatuur van de zeventiende en achttiende eeuw, waarbij de vaderlandse geschiedenis als invalshoek is genomen. De lezer krijgt de geschiedenis voorgeschoteld in allerhande geschriften: van liederen uit de Opstand via pamfletten uit het Rampjaar tot stukjes uit de Hollandsche Spectator en De Politieke Kruyer. Daarnaast behandelt...
OMWILLE DER BILLIJKHEID. DE STRIJD OVER DE INVOERING VAN DE INKOMSTENBELASTING IN NEDERLAND
Het boek van Christianne Smit over de invoering van de inkomstenbelasting in Nederland bevat een perfect script voor een Hollywood-film. De protagonisten moeten vele moeilijkheden overwinnen, soms dienen zich kleine tussentijdse oplossingen aan, maar dan doemen weer nieuwe problemen op. Edoch, in het laatste hoofdstuk komt de glorieuze ontknoping. De lezer kan het boek met...