Tijdschrift: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis
Wie denkt aan de stormachtige opkomst van Pim Fortuyn in 2002 en zich de emoties voor en na de afschuwelijke moord voor de geest haalt, vergeet bijna dat degelijkheid, dossierkennis en zelfs saaiheid tot de grondtonen van de Nederlandse politiek behoren. In een boeiend artikel over ‘emoties in de politiek’, waarmee Remieg Aerts het gelijknamige...
Helmut Kohl in ‘Bürger fragen – Politiker antworten’
De uitzending Bürger fragen – Politiker antworten veroorzaakte op 22 februari 1979 een rel op de Duitse televisie. Nederlanders onderwierpen CDU-leider Helmut Kohl aan een kruisverhoor en de Duitsers waren woedend. Voor de Nederlanders was het onverteerbaar dat Kohl links-radicalen het leven onmogelijk probeerde te maken, maar vergevingsgezindheid tegenover oude nazi’s predikte, constateerde Volkskrant-correspondent Jan...
Sociaal-darwinisme niet altijd fout
‘Dit boek zal een immense mentale revolutie bewerkstelligen,’ voorspelde de Londense uitgever John Chapman in 1859 na het verschijnen van The Origin of Species van Charles Darwin. Kreeg hij gelijk? Ja, stelt Cor Hermans in zijn boeiende proefschrift De dwaaltocht van het sociaal-darwinisme. Darwin doorbrak met zijn theorie de krachtige negentiende-eeuwse natuurlijke theologie waarin twee...
Prinses Irene en Carlos Hugo
In april treden Johan-Friso en Mabel Wisse Smit in het huwelijk. De liefde heeft dan gezegevierd over troonaspiraties en een discutabel verleden. Ook Johan Friso’s tante, prinses Irene, verruilde ooit haar rechten op de Nederlandse troon voor een romantisch én politiek avontuur, in Spanje. Het mislukte in beide opzichten. Door Protestants Nederland is nog maar...
Een godvergeten charlatan
Een boef, een hopeloos geval, een merkwaardige en eigengereide man, een scherpslijper, een klerikale kameleon, een querulant, een godvergeten charlatan en leugenaar – zo heeft de geschiedschrijving geoordeeld over wonderdokter, pastoor en gereformeerd predikant Pibo Ovittius (van) Abbema (1542(?)-1618), wiens leven nu uitvoerig is beschreven door Paul Abels. De man met deze merkwaardige naam en...
De Franse Revolutie in de geschiedschrijving
De Franse Revolutie is in Frankrijk nog steeds een icoon waar niemand aan mag komen. Het nobele volk zette rechtmatig de decadente koning en zijn hofkliek af; daarna verlichtte en bevrijdde Frankrijk de rest van Europa. Maar de idealen van de Revolutie werden door de adel lang niet altijd met hoongelach ontvangen. En in Nederland...
Sonderweg
Norbert Elias (1897-1990) had een wonderlijk leven. Hij werd geboren in Breslau en vestigde zich na zijn vlucht uit nazi-Duitsland in Engeland. Pas vanaf zijn zeventigste kwam er echt vaart in zijn carrière. Inmiddels behoort zijn magnum opus Über den Prozeß der Zivilisation (1939) tot de klassiekers van de twintigste-eeuwse wetenschap. Zijn uiteindelijke faam is...
Joods Ajax
Simon Kuper, een in Nederland opgegroeide Engelsman en zoon van joodse ouders uit Zuid-Afrika, heeft zijn sporen in de historische voetbaljournalistiek ruimschoots verdiend. In Ajax, the Dutch, the War, waarvan delen eerder verschenen in voetbaltijdschrift Hard Gras, is hij kritisch over het weinig heroïsche optreden van de Nederlanders tijdens de oorlog en verbaast hij zich...
BOEKEN: Natasja’s dans – Orlando Figes
Wie zich ten doel stelt een cultuurgeschiedenis van Rusland te schrijven, maakt het zich niet gemakkelijk. Wat verstaat men bijvoorbeeld onder cultuur? Welke bronnen wil men gebruiken? Kan men zich beperken tot dagboeken, brieven en literatuur, of dient daadwerkelijk archiefonderzoek verricht te worden? Kortom, allerhande vragen die het eindresultaat ingrijpend beïnvloeden. Hoe zwaar deze...
Een boerenbestaan met witte handschoenen
In dit prettig leesbare werk worden de babyboomers gevolgd van hun wieg in de jaren veertig tot de barricades eind jaren zestig. De Franse historicus Jean-François Sirinelli, hoogleraar aan het Institut d’Etudes Politiques (IEP) te Parijs, rekent iedereen die geboren is tussen 1945 en 1953 tot de ‘babyboomers’. Dit betekent niet dat er een generatie...
De vooruitgang
Proefschriften, lezingen en studies kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. In zijn proefschrift De Opstand in zwart-wit. Propagandaprenten uit de Nederlandse Opstand 1566-1584 geeft Daniel Horst een overzicht van beeldmateriaal over de eerste periode van de Nederlandse opstand tegen de Spanjaarden. Kort nadat de geuzen op 1 april 1572 Den Briel op de...
Lifestyle & Trends
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute couture in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Culinaire avonturen, mode, wonen en uitgaan door de eeuwen heen. A passion killer is hij wel genoemd, een ab-so-lu-te gruwel, en een oudemannenattribuut. Altijd gezeur. Nu het ministerie van Financiën weer. ‘Niet ambtenaar-fähig,’ omschreef...