Gezien
TENTOONSTELLING Robert Launer, een Duitse soldaat van 26, kwam in 1917 om bij Ieper door een granaatsplinter in zijn long. Naast zijn foto en grafschrift ligt een tasje van bunzingbont van de Schot Sidney John Malcolm, die sneuvelde in hetzelfde jaar. Het zijn maar twee van de half miljoen mannen die tijdens de Eerste Wereldoorlog...
Zondebok
In Good Night, and Good Luck, een film van George Clooney over de McCarthy-tijd in de Verenigde Staten, wordt een portret geschetst van Ed Murrow, een televisiejournalist van het eerste uur, die de strijd aanbindt met senator Joe McCarthy. Murrow beschouwt televisiejournalistiek als middel om het publiek onafhankelijk te informeren. Hij hecht aan alle principes...
Kwaliteit wint niet altijd
Dertig jaar geleden, op 1 april 1976, begonnen twee straatarme jongelui, Steve Jobs en Steve Wozniak, in de spreekwoordelijke garage met een computerfirma die zij Apple noemden. De daaropvolgende dertig jaar introduceerde Apple een reeks innovaties in de computerindustrie. Interessant was daarbij dat Apple die vernieuwingen niet zelf had bedacht en ook niet de firma...
De Nederlandse emigratie naar Australië
Duizenden Nederlanders emigreren in de jaren vijftig en zestig naar de andere kant van de wereld. Ze worden aangemoedigd door de Nederlandse en Australische overheid. Maar eenmaal aangekomen blijkt de Australische bevolking minder gastvrij en het leven er harder dan was voorgespiegeld. Onder wuivende palmen liggen drie gebronsde lijven op een uitgestrekt strand. Boven het...
Etnische tegenstellingen in de antieke wereld
Met de Perzische oorlogen en de bloei van de Griekse taal en cultuur ontstond het Griekse superioriteitsgevoel ten opzichte van vreemdelingen. ‘Barbaren’ waren niet meer dan slaven. En met de groei van de steden namen etnische spanningen in de antieke wereld toe. Van minister Verdonk moet iedereen Nederlands spreken. Volgens het ‘Wien Neêrlands bloed’, dat...
De besmetting van hemofiliepatiënten met hiv
De dreiging van de nieuwe en onbekende ziekte aids bereikte begin jaren tachtig ook Nederland. Om besmetting via donoren uit te sluiten, wilden de bloedbanken dat homoseksuele mannen geen bloed meer gaven. Daar waren de homo-organisaties niet blij mee. Hemofiliepatiënten zijn als de kanariepietjes van mijnwerkers. Als die pietjes de pijp uit gingen, wisten ze...
Paranoia
Door een merkwaardig toeval moest ik mij binnen twee dagen verdiepen in twee sterk verwante samenzweringstheorieën. Ik moest een scriptie nakijken waarin werd betoogd dat Franklin Roosevelt van tevoren op de hoogte was van de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941, en ik kreeg een documentaire toegezonden waarin zonder enige aarzeling werd gesteld dat...
Suriname wil archieven terug uit Nederland
In Suriname kijkt men reikhalzend uit naar de oplevering van een nieuw archiefgebouw in 2008. De regering wil dan Surinaams archiefmateriaal dat nu in Nederland is opgeslagen, terugbrengen naar Suriname. ‘Een groot deel van ons archief ligt in Nederland,’ zegt minister van Binnenlandse Zaken Maurits Hassankhan, ‘bijna al het materiaal van voor 1845. Die archieven...
Juridisch dossier: Harry Mulisch géén Jeugdstormer
Volgens Dick Verkijk is schrijver Harry Mulisch in de Tweede Wereldoorlog lid geweest van de Jeugdstorm, de jeugdorganisatie van de NSB. Een rapport van de politieke recherche uit 1946 geeft Verkijk echter ongelijk. Om zijn beschuldiging te onderbouwen haalt Dick Verkijk in zijn pamflet Harry Mulisch. ‘Fel anti-nazi’ vanaf wanneer? twee ooggetuigen aan. Anneke Peperkamp-Smit...
Gezien
TentoonstellingZo gek was die zitkuil niet De rauwe bloemkool en worteltjes met dipsaus smaken nog goed op de opening van de tentoonstelling The Seventies in het Museum van de Twintigste eeuw in Hoorn. De stemming is vrolijk. Bij een filmpje, een terugblik op een van de seventies-jaren, zingt het publiek luidkeels mee met Corry Konings’...
Hans Daalder, Drees en Soestdijk. De zaak-Hofmans en andere crises 1948-1958
282 p. Balans, euro 19,50 Gaandeweg komt er wat sleet op het beeld van Drees, de politicus die mede op gezag van politicoloog Hans Daalder tot grootste premier van de twintigste eeuw is uitgeroepen. Drees’ moeizame Indonesië-beleid noemde Daalder echter ‘ vier jaar nachtmerrie’. En in zijn monografie Drees en Soestdijk. De zaak-Hofmans en andere...
Jan Pieter van der Sterre, Voltaire en de Republiek. Teksten van Voltaire over Holland en de Hollanders
550 p. Atlas, euro 39,50 Wat maakt de Franse schrijver Voltaire (1694-1778) klassiek? Een origineel denker kan hij niet genoemd worden, veeleer een popularisator van andermans ideeën. Het geheim van Voltaire schuilt niet zozeer in zijn spectaculaire leven, ook al spreekt dat nog steeds tot de verbeelding. Het is ook niet dat hij over alles...