De Nederlandse emigratie naar Australië
Duizenden Nederlanders emigreren in de jaren vijftig en zestig naar de andere kant van de wereld. Ze worden aangemoedigd door de Nederlandse en Australische overheid. Maar eenmaal aangekomen blijkt de Australische bevolking minder gastvrij en het leven er harder dan was voorgespiegeld. Onder wuivende palmen liggen drie gebronsde lijven op een uitgestrekt strand. Boven het...
Etnische tegenstellingen in de antieke wereld
Met de Perzische oorlogen en de bloei van de Griekse taal en cultuur ontstond het Griekse superioriteitsgevoel ten opzichte van vreemdelingen. ‘Barbaren’ waren niet meer dan slaven. En met de groei van de steden namen etnische spanningen in de antieke wereld toe. Van minister Verdonk moet iedereen Nederlands spreken. Volgens het ‘Wien Neêrlands bloed’, dat...
De besmetting van hemofiliepatiënten met hiv
De dreiging van de nieuwe en onbekende ziekte aids bereikte begin jaren tachtig ook Nederland. Om besmetting via donoren uit te sluiten, wilden de bloedbanken dat homoseksuele mannen geen bloed meer gaven. Daar waren de homo-organisaties niet blij mee. Hemofiliepatiënten zijn als de kanariepietjes van mijnwerkers. Als die pietjes de pijp uit gingen, wisten ze...
Paranoia
Door een merkwaardig toeval moest ik mij binnen twee dagen verdiepen in twee sterk verwante samenzweringstheorieën. Ik moest een scriptie nakijken waarin werd betoogd dat Franklin Roosevelt van tevoren op de hoogte was van de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941, en ik kreeg een documentaire toegezonden waarin zonder enige aarzeling werd gesteld dat...
Zelfbeheersing
Mijn leraar geschiedenis, de heer Piet van den Oort (God hebbe zijn ziel), leerde ons steeds oorzaak en aanleiding van historische gebeurtenissen te onderscheiden. De aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog was het schot van Sarajevo; de oorzaak was veel dieper gelegen in de eeuwige confrontatie tussen Frankrijk en Duitsland, eerdere oorlogen, betwiste gebieden en andere...
Paranoia
Door een merkwaardig toeval moest ik mij binnen twee dagen verdiepen in twee sterk verwante samenzweringstheorieën. Ik moest een scriptie nakijken waarin werd betoogd dat Franklin Roosevelt van tevoren op de hoogte was van de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941, en ik kreeg een documentaire toegezonden waarin zonder enige aarzeling werd gesteld dat...
Wijkconservator voor Historisch Museum Rotterdam
Het Historisch Museum Rotterdam heeft als eerste museum in Nederland een wijkconservator aangesteld. Cultureel antropologe Margareth Wallée gaat in de grotendeels allochtone Afrikaanderwijk in Rotterdam-Zuid op zoek naar verhalen en spullen die de geschiedenis van de buurt vertellen. Als cultuurscout voor de Rotterdamse Kunststichting is Wallée al ruim zes jaar in verschillende wijken in Rotterdam...
De Vooruitgang
Wetenschapper Karl Haushofer ontwikkelde het concept Lebensraum en wordt daarom vaak beschouwd als de geestelijk vader van Hitlers gedachtegoed. Dat is niet terecht, meent Perry Pierik, die onlangs promoveerde op Karl Haushofer en het nationaal-socialisme. Haushofer was geen antisemiet en werd nooit lid van de nazi-partij. In de gevangenis Landsberg am Lech, waar Adolf Hitler...
Geschiedenis in de media
‘Is dit Willem van Oranje of prinses Máxima?’ Het is niet alleen een oefenvraag in het lespakket Naar Nederland, maar ook de kop waarmee Trouw op dinsdag 28 februari zijn artikel opende over het ‘basisexamen inburgering in het buitenland’. Het lespakket ‘Inburgeren in het buitenland’, dat door het ministerie van Justitie werd ontwikkeld, bevat een...
Suriname wil archieven terug uit Nederland
In Suriname kijkt men reikhalzend uit naar de oplevering van een nieuw archiefgebouw in 2008. De regering wil dan Surinaams archiefmateriaal dat nu in Nederland is opgeslagen, terugbrengen naar Suriname. ‘Een groot deel van ons archief ligt in Nederland,’ zegt minister van Binnenlandse Zaken Maurits Hassankhan, ‘bijna al het materiaal van voor 1845. Die archieven...
Juridisch dossier: Harry Mulisch géén Jeugdstormer
Volgens Dick Verkijk is schrijver Harry Mulisch in de Tweede Wereldoorlog lid geweest van de Jeugdstorm, de jeugdorganisatie van de NSB. Een rapport van de politieke recherche uit 1946 geeft Verkijk echter ongelijk. Om zijn beschuldiging te onderbouwen haalt Dick Verkijk in zijn pamflet Harry Mulisch. ‘Fel anti-nazi’ vanaf wanneer? twee ooggetuigen aan. Anneke Peperkamp-Smit...
Gezien
TentoonstellingZo gek was die zitkuil niet De rauwe bloemkool en worteltjes met dipsaus smaken nog goed op de opening van de tentoonstelling The Seventies in het Museum van de Twintigste eeuw in Hoorn. De stemming is vrolijk. Bij een filmpje, een terugblik op een van de seventies-jaren, zingt het publiek luidkeels mee met Corry Konings’...