De Vooruitgang
In het proefschrift Krijgsvolk (2006) geeft historicus Erik Swart een genuanceerd beeld van de militaire ontwikkelingen tijdens de beginjaren van de Nederlandse Opstand tegen het Spaans-Habsburgse gezag. Hij concludeert dat de professionalisering van het leger al begon onder Willem van Oranje. Daarmee breekt Swart met de heersende opinie over de eerste leider van de Opstand....
Geschiedenis in de media
In september lieten twee aspirant Tweede Kamerleden voor het CDA, Ayhan Tonca (Reformatorisch Dagblad 21 september) en Osman Elmaci (Trouw 25 september), weten dat zij de Armeense volkerenmoord als een leugen beschouwen. CDA-partijvoorzitster Marja van Bijsterveldt stond behoorlijk te kijk, omdat beiden hiermee tegen het officiële partijstandpunt ingingen. Twee dagen later werden de namen van...
Hoogleraar in klei en veen
De Rijksuniversiteit Groningen heeft in oktober Theo Spek (1963) aangesteld als hoogleraar landschapsgeschiedenis. Hij zal zich met historisch onderzoek naar het Nederlandse landschap bezighouden. ‘Het is vreemd dat er nog nooit een landschapshoogleraar is geweest,’ zegt Spek, ‘want Nederland heeft met Frankrijk en Duitsland het meest afwisselende en interessante landschap van Europa.’ Er is overigens...
De laatste restjes Joegoslavië
Het enige wat nog aan Joegoslavië herinnert, zijn musea en monumenten. Wat wordt straks een bedevaartsoord: de bungalow van Tito of de bunker van Milosevic? De belangrijkste historische attractie van Belgrado is met geen bord aangegeven. Er loopt geen wandelpad van rode sterren van het vacante gebouw van het Joegoslavische parlement in het centrum naar...
VOC helpt vissenonderzoek
In de achttiende eeuw werden er in Nederland veel ‘vissenboeken’ samengesteld, waarin alle nieuwe en oude soorten werden toegelicht. Bij de totstandkoming van die vissenboeken speelde de VOC een belangrijke rol, omdat de schepen van hun reizen exotische vissen meenamen op sterk water. In 1735 bezocht de internationaal beroemde systematicus Carolus Linneaus het exotische vissenkabinet...
Maassluis worstelt met Abraham Kuyper
Vorig jaar stelde de fractie van D66 in Maassluis voor om in het stadje aan de Waterweg een standbeeld te plaatsen van Abraham Kuyper. De antirevolutionaire voorman werd in 1837 in deze plaats geboren. Het voorstel werd afgewezen, maar de plannen zijn nog niet weggegooid. Het lijkt een vreemde combinatie: D66 en Abraham Kuyper. D66-fractievoorzitter...
Canons zingen
De deadlines en verschijningsdata van Historisch Nieuwsblad sporen niet lekker met de discussie over de Canon. Sowieso ligt er een behoorlijke tijd tussen mijn deadline en het moment dat het blad bij u in de bus ligt. Dat geeft me vaak het gevoel mosterd na de maaltijd te serveren. Dat hoeft niet zo erg te...
Canonieke geschiedenis
Een dubbele loyaliteit is de gewoonste zaak van de wereld. Kinderen in Nederland – en naar we mogen aannemen ook elders in Europa – leerden vroeger altijd twee nationale geschiedenissen op school: de zogenoemde vaderlandse geschiedenis en iets dat ‘bijbelse geschiedenis’ heette.Vroeger? Waarschijnlijk is dat nog het geval op heel veel scholen. En ook al...
Het leger dat een eeuw niet vocht
De Tiendaagse Veldtocht is het vertrekpunt van Moeyes’ verhaal over leger en neutraliteit tussen 1839 en 1939. Volgens hem was deze veldtocht tegen de ondankbare Belgen de laatste manifestatie van de oude, orangistische, offensieve traditie van continentale expansie. Na de smadelijke nederlaag restte Nederland niets anders dan honderd jaar eenzaamheid in neutraliteit. Het grootste wapenfeit...
De Stelling
We hebben meer behoefte aan een canon van de wereldgeschiedenis Anton van Hooff: ‘Als selectie uit de Nederlandse geschiedenis vind ik de Canon niet slecht. Het is een goede mengeling van politiek en cultuur. In het verleden bestond dit soort canons uit een opsomming van de grote politieke figuren, dus dit is wel een verbetering....
Gezien
Tentoonstelling door Marieke Prins Royalty met cultuurEr ligt een kristallen dwarsfluit op de tentoonstelling Lodewijk Napoleon, aan het hof van onze eerste koning (1806-1810). Het was een cadeau van Lodewijk voor zijn vroegere muziekleraar. Er vlakbij staat een kist met aquarelbenodigdheden, ingelegd met parelmoer, van Lodewijks vrouw Hortense de Beauharnais. Ernaast liggen twee schilderijtjes van...
P.J. Oud en de dienstmaagd
De huishoudster Annetje Beets krijgt een geheime verhouding met de latere politicus P.J. Oud. Nadat ze zwanger is geworden, geeft de vader van de minnaar, de effectenhandelaar H.C. Oud, haar geld om het kind weg te laten halen. Ze neemt het geld aan, maar haar kind laat ze via een ingewikkelde wisseltruc geboren worden en...