‘Borgia-paus was serieuze kerkhervormer’
De Borgia-paus Alexander VI (1431-1503) was geen op seks en macht beluste kerkvader die zich schuldig maakte aan nepotisme en wangedrag. Integendeel, de Spanjaard Rodrigo Borja moet worden gezien als een serieuze kerkhervormer die de bezem door het Vaticaan wilde halen. Dat is althans het beeld dat regisseur Oliver Hirschbiegel wil geven in...
Goede vrienden
Vaak wordt aangenomen dat de trans-Atlantische verhouding tussen de Amerikanen en de Franse president Charles de Gaulle (1959-1969) niet goed was. De Gaulles onafhankelijke beleid paste niet in de Amerikaanse plannen. Uit Sebastian Reyns Atlantis Lost blijkt echter dat de relatie tussen De Gaulle en de Amerikanen genuanceerder in elkaar zat. De Gaulle was goed...
Ramptoerisme
Nederlanders zijn altijd gek geweest op reizen. In de zeventiende eeuw werden vanuit Holland zogenoemde ‘divertissante somertogjes’ georganiseerd. Noorderlingen brachten graag een bezoek aan de Zuidelijke Nederlanden en in het bijzonder aan Antwerpen, dat sinds de inname door de Spanjaarden in 1585 en de daaropvolgende sluiting van de Schelde door de Republiek een stad vol...
Lezersforum: ‘Historie moet je zien, ruiken en voelen’
‘Een museum is een gebouw met een ingang en zalen. Ik ga ernaartoe voor de sfeer en het zwerfgenot. Dat ontbreekt in een virtueel museum.’ B.F. Bosch betreurt de beslissing van het kabinet om de subsidie voor het Nationaal Historisch Museum in te trekken, waardoor het voorlopig alleen op internet bestaat. Van de 164 respondenten...
Sinds Napoleon in hetzelfde schuitje
Hoe maak je een tentoonstelling over een grootheid als Napoleon Bonaparte? Tweehonderd jaar na zijn overwinningen is de man nog altijd omstreden, zeker in Frankrijk. Sommigen verafschuwen hem, anderen inspireert hij tot heimwee naar een ‘Leider’. Als je dan ook nog Frans bent en een Duits publiek bedient, maakt dat de kwestie niet eenvoudiger. Twee...
Boer Boon werd niet rijk van het gas onder zijn wei
Wie wil weten waarom we het hier in Nederland zo goed hebben, moet het antwoord niet alleen zoeken in begrippen als ‘Hollandse handelsgeest’ of ‘de Rotterdamse haven’. Daar ligt de bron van onze naoorlogse rijkdom niet. Die werd namelijk niet eerder aangeboord dan in 1959, toen onder het land van een Groningse boer het eerste...
Tentoongesteld als ‘Zwarte Venus’
‘Just arrived: The Hottentot Venus. Two shillings per head. Piccadilly Street.’ Met deze krantenadvertentie werden in 1810 in Londen mensen naar een nieuwe kermisattractie gelokt. Nu eens geen vrouw met drie borsten of een Siamese tweeling, maar een 20-jarige inwoonster van Zuid-Afrika. Kermisattractie ‘Hottentot-Venus’ Ze heette Saartjie Baartman, maar dat was niet haar oorspronkelijke naam....
Film: Signalementen
Rome – Rise and Fall of an EmpireEntertainment One, € 14,99 Het Romeinse Rijk heeft bij film- en tv-makers nooit over gebrek aan belangstelling te klagen gehad. Het heeft Hollywood-spektakels als Spartacus en Gladiator opgeleverd, maar ook serieuze tv-series, zoals de BBC-productie Ancient Rome: The Rise and Fall of an Empire (2006) en de Amerikaanse...
Oorlog zonder winnaars
Nee, nee, ik ga dit stuk over De Krimoorlog, het nieuwe boek van de Britse Rusland-kenner Orlando Figes, niet beginnen met het oprakelen van de adembenemende faux pas die de auteur in april vorig jaar beging. Hier volgt geen woord over die uitglijder van de schrijver van succesvolle boeken zoals het veelvuldig gelauwerde A People’s...
Gedreven verzamelaarster
Kwam dat even mooi uit! Net toen ik Eva Rovers’ biografie van Helene Kröller-Müller uit had, raakte het Nationaal Park De Hoge Veluwe bedekt met een fraaie laag sneeuw. Nu is het altijd al een feest om dit cultureel erfgoed te bezoeken, maar in het wit gekleed zijn de heidevelden en bospaadjes nog romantischer. Het...
Smachten en idealiseren
‘Liefde? Een twaalfde-eeuwse uitvinding,’ stelde de Franse historicus Charles Seignobos (1854-1942), waarbij het voor hem natuurlijk evident was dat deze uitvinding in Frankrijk was gedaan. Uiteraard was Seignobos een te goed historicus om te denken dat de emotie die wij ‘liefde’ noemen voor die tijd niet had bestaan. Wel wees hij erop dat in de...
Alle Duitsers medepichtig
Een charmant trekje van ons buurland is dat er over provocatieve boeken altijd wel een interessant debat losbarst. Ik wil twee van dergelijke werken en één wat traditioneler boek aan u voorstellen. Het gaat om Das Amt, een boek over het ministerie van Buitenlandse Zaken en de nazi’s, een bundel met de belangrijkste bijdragen in...