Kleine stad Amsterdam
Ooit had de hoofdstad van Nederland allure. Bouwlustige bestuurders gaven Amsterdam toen het aanzien van een wereldstad. Maar in de jaren zestig werd het stadsbestuur bevangen door een bekrompen zucht naar kleinschaligheid. Berlijn heeft twee metro’s: de S-Bahn en de U-Bahn. De S staat voor ‘Stadt’ en de U voor ‘Untergrund’. Dat de beide netwerken...
Jaloers op de hufters uit Holland
Buitenlandse waarnemers klaagden in de zeventiende en achttiende eeuw over de lompheid van de Nederlanders. Die misten volgens hen ieder gevoel voor verfijning en hiërarchie. Maar vormde de jonge Republiek echt het afvoerputje van de beschaving? Of stak achter alle kritiek eigenlijk afgunst? Nederlanders hebben nooit hoog aangeschreven gestaan als het ging om...
Twee Friezen in Rome
Geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. Zij hebben er belang bij de verdiensten van hun tegenstanders te kleineren of te verhullen. De onderworpen Friese stamleiders Verritus en Malorix waren gedoemd in de anonimiteit te verdwijnen. Maar de Romeinse historicus Tacitus vond hen zo bijzonder dat hij ze toch een plek in zijn Annales gunde. Helden...
De revolutie begon in het theater
De arbeiders in de Waalse kolenmijnen en de Vlaamse textielindustrie wensten niet zozeer politieke Volgens de overlevering raakten de Belgen zo in vervoering door het duet ‘Amour sacré de la patrie’ uit de opera La Muette de Portici, dat ze op 25 augustus 1830 spontaan in opstand kwamen tegen koning Willem I. In werkelijkheid werden...
Geen parelketting en oogschaduw
Annelien Kappeyne van de Coppello was een roemrucht Kamerlid voor de VVD in de jaren zeventig. Onder links-liberale kiezers was ze populair. Maar als staatssecretaris voor Emancipatiezaken in het eerste kabinet-Lubbers had ze moeite de progressieve verwachtingen in te lossen. Op 18 november 1976 zag heel Nederland live op televisie hoe een kleine, roodharige vrouw...
Smeltkroes Nederland
‘De Nederlander’ – het klinkt zo vanzelfsprekend. Maar in de vroege Middeleeuwen was hij nog nergens te bekennen. Sterker nog: de stammen waaruit hij zou moeten voortkomen waren nog maar net in de maak. Op zoek naar etnisch houvast, gewapend met een heel oude smeltkroes en een nog oudere wegenkaart. Het is een onooglijk voorwerp...
Hoe Nijmegen de oudste stad van Nederland werd, en niet Maastricht
Wandelaars lopen vandaag de laatste route van de Nijmeegse Vierdaagse. Nijmegen mag zich de oudste stad van Nederland noemen, maar moest die titel wel verdedigen tegen claims uit Maastricht.
Gewaarschuwd door de sterren
Jaarlijks voorspelden artsen in de zestiende eeuw aan de hand van de loop van hemellichamen de toekomst. Bestuurders maakten handig gebruik van hun teksten om de orde te handhaven. En vooral om vrouwen in het gareel te houden. Een nieuwe zondvloed De Antwerpse dichteres Anna Bijns, vermaard vanwege haar scheldpartijen tegen Luther en...
Wist Wilhelmina van de Jodenvervolging?
Had koningin Wilhelmina meer moeten doen om de Joden te behoeden voor vernietiging door de nazi’s? Weinig historische kwesties waren in de afgelopen twintig jaar zo controversieel als deze. Antisemitisch was Wilhelmina niet. Evenmin besteedde ze bijzondere aandacht aan het lot van de Joden. Op haar vakantieadres in Zwitserland ontvangt koningin Wilhelmina begin maart 1939...
Maarten van Rossem
Op 2 mei 2011 werd Osama bin Laden op de bovenste verdieping van een ruime villa in Abbotabad in Noord-Pakistan doodgeschoten door Amerikaanse commando’s. Ik weet niet wat Osama dacht op het panische moment dat hij begreep dat de Amerikanen hem ten slotte toch te pakken hadden gekregen. Indien hij echter dezelfde sensatie onderging die...
Jolande Withuis
Alsof er nooit een tweede feministische golf heeft bestaan, zó antiek-masculien reageerden de media op het drama dat half mei de wereld in rep en roer bracht en dat sedertdien wordt aangeduid met de initialen van de hoofdpersoon: DSK. Dominique Strauss-Kahn, (inmiddels ex-)president van het IMF en voormalig Frans socialistisch presidentskandidaat, werd op 15 mei...
Ad van Liempt
De meest intrigerende vraag uit de twintigste eeuw is voor mij toch wel deze: waarom, in ’s hemelsnaam, ging Nederland, in juli 1947, twee jaar na z’n eigen bevrijding, aan de andere kant van de aarde oorlogvoeren? Tegenwoordig is zo ongeveer iedereen het er wel over eens dat dat geen verstandige daad was (‘We stonden...