Persmuskieten in de tropen
Precies tien jaar na het eerste deel van zijn magnum opus heeft pershistoricus Gerard Termorshuizen nu het afsluitende tweede deel gepubliceerd. Daarmee is de geschiedenis van de Nederlands-Indische pers tussen 1744 en 1942 compleet en zeer nauwgezet in kaart gebracht. Het wachten is nu nog op het staartje dat de postkoloniale Nederlandstalige pers tussen 1942...
Eerherstel voor puriteinen
De cynische commentator H.L. Mencken heeft het Amerikaanse puritanisme eens omschreven als ‘the haunting fear that someone, somewhere, may be happy’. Dat aforisme is het klassieke voorbeeld geworden van de manier waarop vanaf de negentiende eeuw algemeen is afgerekend met de puriteinse voorouders als zwartgallige, autoritaire en vooral hypocriete onderdrukkers van alle vrijheden en geneugten....
Signalementen
De lange twintigste eeuw. Van 1870 tot hedenPieter Caljé en Jaap den Hollander732 p. Spectrum, € 29,99Dit is de elfde, geheel herziene druk van een boek dat oorspronkelijk verscheen onder de titel De nieuwste geschiedenis. Het is een handboek over de veranderende positie van Europa in de wereld. Het begint bij de Frans-Duitse oorlog van...
Een onbenutte kans
Onlangs werd ik attent gemaakt op een publicatie getiteld [i]Het Saramacca-project[/i], met als ondertitel: [i]Een plan van joodse kolonisatie in Suriname[/i]. De publicatie is een proefschrift van A. Heldring, die op dit onderwerp promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het proefschrift ( 250 bladzijden) is in 2010 als handelseditie verschenen bij Uitgeverij Verloren te Hilversum (ISBN...
Lezersforum: ‘Hapklare geschiedenis is niet genoeg’
‘Hoewel er een hoop nieuwe initiatieven zijn op historisch gebied, loopt de gemiddelde Nederlander niet warm voor geschiedenis,’ schrijft Jaap van Deelen. Net als 54 procent van de 135 forumdeelnemers is hij het oneens met de stelling van deze maand, die luidt: ‘Het historisch bewustzijn in Nederland is de afgelopen 20 jaar gegroeid.’ Een minderheid...
Malbroekse hufters
Een beeldende beschrijving van volks en vrijpostig gedrag staat in een brief uit juni 1761 van de Amsterdamse arts en kunstliefhebber Jacob Ploos van Amstel (1735-1784) aan zijn Friese vriend Julius Matthijs van Beyma. Jacob kwam terug in Amsterdam na een dagreis op een benauwde schuit vanuit Harlingen. Tijdens de reis werd hij omringd...
Amerongen… sur Loire
Deze week Kasteel Amerongen bezocht. Absolute aanrader! Het hele landgoed en het naastgelegen dorp ademen een historische sfeer uit, waar je normaal een paar honderd kilometer voor moet reizen. Mijn laatste bezoek aan Amerongen dateerde al weer van zo’n 10 jaar geleden en in mijn herinnering was het een kleine zus van Paleis...
Signalementen
Vuil van de reis. Op dictatour door Europa Frank van Hoorn 175 p. L.J. Veen, € 17,95 Journalist Frank van Hoorn trekt door Europa, op zoek naar het verband tussen dictaturen en toerisme. Hij bezoekt Italië, Joegoslavië, Spanje, Albanië, Duitsland en tot slot het Wit-Rusland van Aleksander Loekasjenko, ‘de laatste dictator van Europa’. Van Hoorn...
De Stelling: ‘De Eurocrisis bewijst dat protestantse landen beter met geld omgaan’
Anton van Hooff:‘Ik geloof niet dat religie in de huidige schuldencrisis een rol speelt. Het zijn inderdaad bijna allemaal katholieke landen die in de problemen zijn geraakt. Maar Beieren en Oostenrijk zijn ook katholiek en zij kennen deze problemen niet. Bovendien is Griekenland, het land met de grootste financiële nood, niet katholiek maar Grieks-orthodox. Mensen...
Lessen uit het verleden: Aandacht voor verleden compenseert identiteitscrisis
Nederlanders zijn de afgelopen jaren gefascineerd geraakt door het (eigen) verleden. Het succes van twintig jaar Historisch Nieuwsblad is hiervan een bewijs. Een vergelijkbare hausse aan historische belangstelling deed zich voor in de negentiende eeuw. Volgens Jo Tollebeek, hoogleraar cultuurgeschiedenis vanaf 1750 aan de Katholieke Universiteit van Leuven en een autoriteit op het gebied van...
Hongarije: Censuur treft Holocaustmuseum
De Hongaarse regering vindt dat de vaste tentoonstelling van het internationaal geprezen Holocaustmuseum in Boedapest te negatief is over de rol van de vooroorlogse autoritaire regent van Hongarije, Miklos Horthy. Omdat de zittende museumdirecteur weigerde de inhoud van de tentoonstelling aan te passen, is hij ontslagen. De tentoonstelling kwam in 2006 tot stand na overleg...
Polen: Slachtoffers Ponary eindelijk geëerd
Polen gaat Litouwen helpen een herdenkingscentrum op te richten in Ponary. In deze plaats werden tijdens de Tweede Wereldoorlog 100.000 Polen en Joden omgebracht. Het plan werd begin dit jaar geopperd door de Poolse president Komorowski tijdens zijn staatsbezoek aan Litouwen. Vervolgens heeft de Litouwse premier vertegenwoordigers uitgenodigd van een aantal internationale instellingen, zoals museum...