Van Erasmus tot de moderne archeologie
De hoofdtitel en lange zeventiende-eeuwse ondertitel van Jona Lenderings nieuwe boek zadelen de lezer op met een schuldgevoel. En het overspannen ‘Ten geleide’ van Theodor Holman stemt ook al niet vrolijk. Volgens hem zouden verklede hooggeleerden in collegezalen met pingpongballen en condooms jongleren om leuk te zijn. Kortom, hier wordt de Ondergang van het Avondland...
Offers voor een egoïstisch man
Voor de liefhebbers van de talloze verfilmingen van de grote romans van Jane Austen of de gezusters Brontë is Liefde en kapitaal van Mary Gabriel zeker een aanrader. Ook dit is een kostuumdrama dat zich (grotendeels) afspeelt in het Victoriaanse Engeland, waar standsverschillen, sociale tegenstellingen, snelle technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, door sociale conventies onderdrukt driftleven...
Vernieling van een sacrale wereld
Margaretha Welsing werd geboren in 1916. Ze overleed in 2006. Net geen negentig werd ze. En halverwege dat lange leven – iets later misschien – werd ze verraden. Door de paus en de pastoor en door haar eigen kinderen. Jos Palm is de jongste van haar zes kinderen, de jongste zoon, geboren in het...
Gesprek tussen jonge en een stervende historicus
Dit is een zonderling boek. Op het eerste gezicht lijkt Denken over de twintigste eeuw weinig noodzakelijk (wie zit er te wachten op het verslag van gesprekken tussen twee historici?), enigszins overbodig (bij het overlijden van Tony Judt verschenen al tal van ‘laatste boeken’ van zijn hand) en nogal dubbelop (het autobiografische deel overlapt aanzienlijk...
Sterven en de dood in de Gouden Eeuw
De dood was in de Gouden Eeuw altijd nabij. Medische kennis stamde nog uit de oudheid en tegen veel ziektes stond men machteloos. Maar hoe alledaags ook, sterven en de dood bleven beangstigend. Men kon hem slechts beschouwen als de dood van God, en het verdriet stoïcijns tegemoet treden. Friese stadhouder Willem Frederik maakte zich...
Jolande Withuis
Drie berichten in een en dezelfde krant van 31 januari jongstleden. De eerste twee: 1. In Canada zijn een vader, zijn vrouw en drie zonen veroordeeld tot levenslang voor de moord op de drie dochters en de tweede echtgenote van de polygame man, omdat die westerse kleding droegen in plaats van een gezichts¬bedekkende niqaab. ...
Wie was graaf Floris V van Holland?
Graaf Floris V (1254-1296) zag zichzelf als gelijke van de machtigste Europese vorsten. Hij was ambitieus, succesvol en bovendien van goede komaf. Tegelijkertijd moest hij zowel opstandig boerenvolk, pedante burgerij als twistzieke adel onder de duim zien te houden. Behendig bood hij de vele intriges het hoofd, maar hij onderschatte de rancune van de adel...
De republikeinse radicalisering
Geen enkele politieke partij heeft de eigen natie in de afgelopen decennia zo’n enorme schade berokkend als de Republikeinse partij in de Verenigde Staten. Daarbij is zij overigens ongelukkigerwijze terzijde gestaan door de Democratische partij, die vaak de neiging had uit opportunistische overwegingen met de Republikeinen mee te stemmen. ...
Keynes: de econoom die het Westen uit de crisis hielp
De Britse econoom John Maynard Keynes was tijdens de crisis van de jaren dertig een van de redders van het kapitalisme met zijn theorie dat de regering de economie moet stimuleren. Maar na 1980 rekenden de neoliberalen met hem af. Zijn naam werd synoniem voor hoge staatsschulden en een verstikkende overheid. Economen als de Amerikaanse...
Baas in eigen bank
In de negentiende eeuw schoot de Duitse burgemeester Friedrich Raiffeisen zijn inwoners te hulp met meel en zaaigoed. Zijn Weyerbuscher Brodverein en de Flammersfelder Hilfsverein vormden de voorlopers van de latere coöperatieve banken. Samen konden ook de kleine man en vrouw een zekere zelfstandigheid bereiken. In de huidige Rabobank leven Raiffeissens ideeën ook in Nederland...
‘Ontkennen van de Armeense genocide moet ook in ons land strafbaar worden’
Anton van Hooff:‘Ik geloof niet in het verbieden van foute meningen. Voor je het weet krijg je een situatie als in het huidige Rusland, waar Stalin van staatswege wordt gerehabiliteerd. De politieke en rechterlijke macht moeten zich in principe niet bezighouden met interpretaties van de geschiedenis. Pas als het ontkennen van historische feiten een actuele...
‘Thorbecke was tegen kledingverbod’
Het kabinet-Rutte heeft een boerkaverbod aangekondigd. Volgens de Raad van State valt het dragen van gelaatsbedekkende kleding echter onder de vrijheid van godsdienst. In Nederland zijn bepaalde religieuze uitingen op straat al eerder verboden geweest, vertelt Peter Jan Margry, onderzoeker aan het Meertens Instituut en schrijver van de dissertatie Teedere Quaesties. Religieuze Rituelen in...