L – Marita Mathijsen
Negentiende-eeuwers lazen vaak in clubverband. Boeken waren een kostbaar bezit en lezen gaf aanzien. Marita Mathijsen schreef een fraai portret van boekenwurmen uit die tijd. Marita Mathijsen, kenner van de negentiende-eeuwse literatuur, vertelde in Historisch Nieuwsblad 2021/8 dat zij na haar emeritaat nog hard werkt, omdat ze de doden erbij wil houden. En dat doet...
Geen vredestichter is zonder tegenspraak – Henk Nellen
Hugo de Groot nam deel aan alle belangrijke debatten uit zijn tijd en schreef een baanbrekend boek over zeerecht. Tegen slavernij had hij geen bezwaar. Henk Nellen laat zien waar zijn opvattingen vandaan kwamen. Lange tijd stond hij vooral bekend als de man van de spectaculaire ontsnapping in de boekenkist, het hyperintelligente wonderkind dat een...
Avonturiers op weg naar de Zuidpool
Na het succes van zijn boek Het gedroomde Noorden besloot Adwin de Kluyver dat het Zuiden niet achter kon blijven. Op een historische driemaster voer hij naar Antarctica en trad hij in de sporen van de Japanse ontdekkingsreiziger Nobu Shirase (1861-1946). In Niemandsland vertelt De Kluyver een alternatieve geschiedenis van de Zuidpool, om een nieuw...
Gereformeerden waren eeuw geleden tegen verplichte vaccinatie
Ouders en artsen maken zich zorgen over de dalende vaccinatiegraad onder kinderen. Deze kwestie zorgde meer dan honderd jaar geleden ook al voor beroering.
Apocalyptische angst voor asielzoekers
Verzet tegen de komst van asielzoekers is niets nieuws, vertelt hoogleraar migratiegeschiedenis Leo Lucassen. Toen er in de jaren negentig een vluchtelingenstroom uit Joegoslavië op gang kwam, vreesden politici al een aanzuigende werking en waren sommige Nederlanders bang dat vluchtelingen hun baan zouden inpikken. Wat volgens Lucassen echter nieuw is, zijn de apocalyptische vormen die...
Was Maerten Daey een verkrachter?
Het was hét nieuws van de slavernijtentoonstelling in het Rijksmuseum: Maerten Daey, de tweede man van Oopjen, heeft in Brazilië een slavin verkracht. Maar klopt dat eigenlijk wel? Wat staat er in de enige bron over deze zaak? Daar hangen ze, ten voeten uit, op een tentoonstelling over slavernij: Marten Soolmans en Oopjen Coppit. Nu...
“Dit is de geur van Oost-Europa”
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand historicus Willem Melching. ‘Bij de grensovergang in...
Poolse geheime diensten bespioneerden Nederland
Vanwege spionagedreiging mogen kabinetsleden geen telefoons meer meenemen naar vergaderingen. Tijdens de Koude Oorlog spioneerden Poolse geheime diensten in Nederland.
Qutb keerde zich tegen het verdorven Westen
De aanslagen van 11 september 2001 maakten deel uit van de Heilige Oorlog tegen het Westen. Een van de ideologen daarvan was Said Qutb. Zijn geschriften waren al decennia verplicht leesvoer aan islamitische universiteiten. Hij vormde ook een belangrijke inspiratiebron voor al-Qaeda-leider Osama bin Laden. ‘Alle westerse naties komen voort uit één bron en dat...
Arabisch hoogtij op Sicilië
Twee eeuwen heersten de Arabieren over Sicilië. Dat leidde tot agrarische en wetenschappelijke vernieuwingen en schitterende architectuur. Maar niet-moslims, en vooral Joden, moesten het ontgelden. Sicilië heeft altijd een magische aantrekkingskracht uitgeoefend. Al in de prehistorie konden mensen de lokroep van het grootste eiland in de Middellandse Zee niet weerstaan en maakten de oversteek, eerst...
De Slag om Cyberspace
Het Amerikaanse hooggerechtshof buigt zich deze week over de Communications Decency Act: moeten techplatforms voortaan verantwoordelijk worden gehouden voor het tonen van gevaarlijke content? De pioniers van het internet vonden dat het internet vrij moest zijn voor iedereen. Maar dat bleek al snel een utopie, want sommige gebruikers misdroegen zich. Zo ontbrandde in de jaren negentig een strijd om de autoriteit in cyberspace.
De SS-beul die ontkwam
Jarenlang dringt ons land aan op berechting van Gestapo-chef Erich Deppner, die duizenden Nederlanders de dood in heeft gedreven. Maar Duitsland levert hem na de oorlog niet uit. Dankzij steun van zijn alte Kameraden kan hij zelfs een nieuwe carrière beginnen bij de Duitse geheime dienst. In het voorjaar van 1946 besluiten de Amerikanen een...