BOEKEN: Anton van der Lem – De Opstand in de Nederlanden
‘In Den Briel verloor Alva zijn bril’ en ‘In Alkmaar begon de Victorie’ leerden wij op de katholieke lagere school. Maar we leerden ook nog iets anders: in Gorcum nabij datzelfde Den Briel slachtten in het jaar des Heren 1572 de bloeddorstige geuzen onze priesters af en maakten hen tot martelaren. De Opstand verenigde en...
BOEKEN: Benjamin Kaplan – Cunegondes ontvoering
Toen in 2012 drie leden van Pussy Riot tot twee jaar strafkamp werden veroordeeld, omdat ze een protestlied in een Moskouse kathedraal hadden aangeheven, schreef Amnesty International dat ze werden gestraft ‘omdat ze op een vreedzame wijze gebruik hadden gemaakt van hun vrijheid van meningsuiting’. Amnesty had natuurlijk groot gelijk dat het vonnis buitensporig...
Henck Arron maakte Suriname los van Nederland
Henck Arron was de man die Suriname naar de onafhankelijkheid leidde. Hij vond dat een kolonie zich los hoorde te maken van het moederland. Onlangs verscheen een biografie van Peter Meel, Onderzoeksdirecteur van het Instituut Geschiedenis aan de Universiteit Leiden en expert op het gebied van de Surinaamse geschiedenis. ‘Arron voelde zich beknot door Den...
BOEKEN: Peter Meel – Man van het moment
In de jaren zeventig werden sommige progressieve denkbeelden in Nederland zo breed gedragen dat bepaalde dingen niet meer ‘konden’. Alles wat naar kolonialisme zweemde viel daaronder. Hoewel Suriname en de Nederlandse Antillen sinds het Statuut van het Koninkrijk uit 1954 officieel gelijkwaardig waren aan Nederland, waren veel mensen ervan overtuigd dat echte onafhankelijkheid van de...
COLUMN | Annejet van der Zijl: Zwarte Cowboys
Het verhaal van Seabiscuit, het ongelukkige renpaard dat kampioen werd, gaf velen hoop. Zijn leven werd met groot succes beschreven en verfilmd. Annejet van der Zijl stuitte op een ruiterclub, waar zwarte jongeren zich optrekken aan hun eigen scharminkelige Seabiscuits. Toen de Amerikaanse schrijfster Laura Hillenbrand haar plan voor een boek over het fameuze renpaard...
Militaire missies in de Gouden Eeuw
Tussen 1656 en 1659 probeerde Johan de Witt met diplomatieke middelen vrede tussen Zweden en haar buurlanden in het Oostzeegebied te herstellen. Toch moest de Nederlandse vloot drie keer ingrijpen om de Nederlandse belangen veilig te stellen. Hoe succesvol was De Witts Oostzeepolitiek? In de middag van 31 augustus 1658 liepen alle leden van...
De gevangenis in door klassenjustitie
In 1896 veroordeelde een rechter drie arme broers tot zware gevangenisstraffen vanwege een gewelddadige overval. Maar het bewijs daarvoor was zwak. Linkse politici vermoedden dat er sprake was van klassenjustitie. Was dit een Nederlandse Dreyfus-affaire? In een boerderijtje in de Friese buurtschap Britsum klonk op sinterklaasavond 1895 rond elf uur glasgerinkel. Gatze Haitsma lag al...
COLUMN | Martin Sommer: Terug naar de oersprong
Dik van der Meulen kennen we als de sympathieke winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn meeslepende biografie van koning Willem III. Voordien schreef hij ook al prijswinnend over het leven van Multatuli. Maar zijn eigenlijke hartstocht, vertelde hij me bij de prijsuitreiking, is de natuur. Ook daarover schreef hij een boek: Het bedwongen...
Britse bommen op Irak
Na afloop van de Eerste Wereldoorlog creëerden de Britten min of meer toevallig de nieuwe staat Irak. Toen de bevolking in opstand kwam, besloten ze die te ‘disciplineren’. Zo ontwikkelden ze een moderne manier van besturen: per bombardement. In februari 1921 wordt Amyas ‘Biffy’ Borton gepromoveerd tot bevelhebber van de luchtmacht in het Britse mandaatgebied...
Nederland en de Wereldtentoonstelling
Bij negentiende-eeuwse wereldtentoonstellingen sloeg Nederland keer op keer een flater – vonden de Nederlanders zelf. Het land zou ten prooi zijn gevallen aan ‘de passieve geest van Jan Salie’. Maar in werkelijkheid was Nederland helemaal niet zo sloom. Jan Salie heeft nooit bestaan. De eerste wereldtentoonstelling, in 1851, was een hoogmis voor de beschaving. Het...
BOEKEN BUITENLAND Les Années Pompidou/Fouché
Een populair tijdverdrijf onder Fransen is weeklagen over de samenleving. In de boekhandels liggen tal van werken over Frankrijks vrije val in machtspolitiek, economisch en cultureel opzicht. Onderdeel van dit behoorlijk grijsgedraaide plaatje is nostalgisch terugblikken op de ‘gouden periode’ van de Trente Glorieuses, 1945-1975. Over het staartje van deze voorspoedige jaren onder president Pompidou...
BOEKEN Een keizerlijke vluchtelinge
Het is door een stom toeval dat de nalatenschap van Marina Petrovna Romanova, de achternicht van de laatste Russische tsaar, in Nederlandse handen kwam. Schrijver Agnies Beelaerts van Blokland had de vorstin, die toen in de Provence woonde, in 1949 opgezocht. Toen zij in 1983 op goed geluk nog eens langsging, bleek Marina twee jaar...