Nelleke Noordervliets held: Johan de Witt
Schrijfster Nelleke Noordervliet heeft bewondering voor Johan de Witt, de raadpensionaris die toonaangevend was in de Republiek tijdens de Gouden Eeuw. ‘Johan de Witt, telg uit een regentenfamilie, werd op zijn achtentwintigste pensionaris van Holland. In het stadhouderloze tijdperk dat inging in 1650, na het overlijden van Willem II van Oranje, ontpopte...
BOEKEN: Luuc Kooijmans – Het geheim van de Valeriusstraat
Als mensen ergens goed in zijn, dan is het in het creëren van een eigen werkelijkheid waarmee ze de boze buitenwereld op afstand houden. Zo kunnen ze voor zichzelf blijven volhouden dat ze op de goede weg zijn, dat hun niets te verwijten valt. Adriaan Kooijmans (1887-1990) leek deze kunst tot in de...
INTERVIEW: Marja Vuijsje over Het rijbewijs van Nematollah
Veel Iraniërs zijn teleurgesteld dat Iran geen democratie is, maar vinden ook dat het land een oase van stabiliteit is in vergelijking met andere landen in de regio. Dat schrijft journalist Marja Vuijsje in haar nieuwe boek, Het rijbewijs van Nematollah. Hierin beschrijft ze hoe de leden van een familie allemaal op een andere manier...
Waarom de socialistische revolutie in Nederland niet aansloeg
In veel landen was 1918 een revolutiejaar. Geen wonder dus dat SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra ook in Nederland opriep tot een omwenteling. Maar als hij beter had opgelet, had hij kunnen weten dat zijn pleidooi hier niet zou aanslaan. De naam van Pieter Jelles Troelstra zal waarschijnlijk voor eeuwig verbonden blijven met...
De pers chanteerde koning Willem II
Het koningshuis kon beter worden afgeschaft, zo vond een groep negentiende-eeuwse journalisten. Ze publiceerden dus het ene na het andere schandaal over Willem II. Maar ze zagen ook kans hem daarmee te chanteren. In de jaren veertig van de negentiende eeuw vormde Nederland een vruchtbare voedingsbodem voor radicale ideeën. Niemand was tevreden. Er werd geprotesteerd...
Moord op Rosa Manus opgehelderd
Over de dood van feministe Rosa Manus deden maar liefst drie verschillende verhalen de ronde. Juist de minst waarschijnlijke sterfdatum en –plaats kwamen terecht op haar overlijdensakte. Uit nieuw onderzoek blijkt dat het tijd is voor een herziening. Het drama begon op 16 augustus 1941, toen de Nederlandse pacifiste en feministe Rosa Manus in opdracht...
Iedereen kocht de landkaarten van de firma Blaeu
Koningen, tsaren, zeelieden en verzamelaars: iedereen kocht in de zeventiende eeuw landkaarten van de firma Blaeu. Ze bevatten de nieuwste informatie en waren prachtig om te zien. Het bedrijf was dan ook uiterst succesvol. Tot het noodlot toesloeg. Specerijen, katoen tropisch hout: in Makassar (Zuid-Celebes) is in de zeventiende eeuw aantrekkelijke koopwaar verkrijgbaar. Vandaar dat...
200 jaar Staten-Generaal
Op 16 oktober 1815 kwam de Staten-Generaal voor het eerst bijeen. Dat was het begin van ons huidige parlementaire stelsel. Wat waren de belangrijkste hoogte- en dieptepunten in die twee eeuwen vaderlandse politiek? Hoogtepunten 1 1866-1868: de vertrouwensregel Met de Grondwet van 1848 was het beginsel van de ministeriële verantwoordelijkheid ingevoerd. Dit houdt in dat...
INTERVIEW: ‘Armada faalde door zelfbedrog Filips II’
Op 18 oktober organiseert Historisch Nieuwsblad het Geschiedenis Festival. Een dag lang treden in de Filharmonie in Haarlem bekende historici uit binnen- en buitenland op. Drie van hen – Geoffrey Parker, Nelleke Noordervliet en Tonio Andrade – zullen spreken over fascinerende onderwerpen uit de vroegmoderne tijd. Geoffrey Parker houdt een lezing...
LESSEN: ‘Verzet tegen Zwarte Piet is teken van integratie’
Het antiracismecomité van de VN schreef onlangs in een rapport dat de Nederlandse overheid ‘actief zijn best moet doen’ om Zwarte Piet te ontdoen van ‘die karaktertrekken’ die mensen als racistisch kunnen zien of als verwijzing naar het slavernijverleden. In zijn wekelijkse persconferentie liet premier Mark Rutte weten dat niet hijzelf of de overheid zich...
COLUMN: Martin Sommer
Er is al jaren een stille Historikerstreit aan de gang in Nederland. Zo politiek als in Duitsland is het bij ons niet, maar al meer dan veertig jaar verschillen de meningen hartgrondig over de zogeheten Greet Hofmans-affaire. Over de invloed van deze gebedsgenezeres vochten koningin Juliana en prins Bernhard in de jaren vijftig hun zogeheten...
STELLING: ‘Historici moeten zich nadrukkelijker profileren in actuele debatten’
Anton van Hooff: ‘Daar ben ik het niet mee eens. Historici mogen zich bij maatschappelijke discussies geen bijzonder gezag aanmeten louter op basis van hun vertrouwdheid met de geschiedenis. Ik zeg altijd: “Van geschiedenis leer je niks, maar je wordt er wel wijzer van.” Het bestuderen van geschiedenis is vaak een kwestie van déjà...