• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 10/2015

    De pers chanteerde koning Willem II

    Door: Hans Renders

    Het koningshuis kon beter worden afgeschaft, zo vond een groep negentiende-eeuwse journalisten. Ze publiceerden dus het ene na het andere schandaal over Willem II. Maar ze zagen ook kans hem daarmee te chanteren.

    Radicale liberalen

    In de jaren veertig van de negentiende eeuw vormde Nederland een vruchtbare voedingsbodem voor radicale ideeën. Niemand was tevreden. Er werd geprotesteerd tegen het regenteske regeringsbeleid en de macht van de koning.  Maar de onvrede kon ook de bijna jaarlijkse misoogsten betreffen of de economie die in het slop zat, omdat koning Willem I het land met een grote staatsschuld had achtergelaten.

    Veel is geschreven over de liberalen die zich op de golven van deze problemen profileerden, maar veel minder over een aantal agitators en publicisten die we het best met de naam ‘radicalen’ kunnen aanduiden. Zij sloten zich in menig opzicht bij de liberalen aan, maar traden vooral op als verdedigers van de belangen van de kleine burgerij en van het ‘volk’, twee in de politieke strijd van die dagen vergeten groepen.

    Zelf noemden deze radicale liberalen zich op een enkele uitzondering na geen ‘radicalen’. Ze presenteerden zich onder de term ‘oppositie’, en toen de grondwetswijziging van 1848 in zicht kwam, afficheerden ze zich als ‘democraten’. Hun programma was gericht op de inrichting van het openbaar bestuur, zoals rechtstreekse verkiezingen van de gemeenteraad, rechtstreekse verkiezingen van de leden van de Tweede Kamer, invoering van de ministeriële verantwoordelijkheid en - nog steeds een actueel thema - opheffing van de Eerste Kamer.

    De meeste aandacht echter kregen de radicalen met hun standpunten over het koningshuis. Dat moest afgeschaft worden, de Oranjes verbannen, de adel afgeschaft, en de werkende klasse zou moeten worden ‘geëmancipeerd’. Om dit alles te bereiken was een ‘democratisering’ van de grondwet vereist.
     

    Radicalen deinsden er niet voor terug zich schaamteloos over te geven aan chantagejournalistiek

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen