Sietske van der Veen

Antisemitisme in Nederlands-Indië: de roep van het Oosten

Steeds meer Joden vertrokken vanaf 1870 naar Nederlands-Indië. Ze konden er carrière maken en het provinciale Nederland ontvluchten. Als witte Europeanen maakten ze er bovendien deel uit van de elite. Toch lag antisemitisme altijd op de loer. In 1893 was de jonge twintiger Emanuel Moresco al bijna zes jaar bezig met de vooropleiding tot diplomaat....

Aan de andere kant

‘De’ oorlog, die dit jaar 75 jaar geleden eindigde, was voor Amsterdammer Jan Verleun en Brit Ted Shaw altijd een centraal thema. Als luitenant in het geallieerde leger hielp Ted mee Europa van de nazi’s te bevrijden, terwijl Jan vrijwillig met diezelfde nazi’s aan het oostfront vocht. Hun op het oog zo tegengestelde levens kruisten...

‘Het is erg moeilijk om veel positiefs te zien in de rol van het Nederlandse Rode Kruis in oorlogstijd’

Wat deed het Nederlandse Rode Kruis (NRK) tijdens de Tweede Wereldoorlog – en misschien nog wel belangrijker: wat deed het niet? Tijdens de laatste bijeenkomst in de lezingenreeks ‘Helden en Schurken’ stond de omstreden rol van het NRK tijdens de oorlogsjaren centraal. Clairy Polak ging in gesprek met Ad van Liempt, die een boek schreef...

Het vergeten verhaal van de Indische Joden

Joden die terugkeerden uit Nederlands-Indië na de Tweede Wereldoorlog stuitten op een muur van onbegrip: voor hun verhalen was naast de Shoah geen plaats. Het Joods Historisch Museum brengt met de tentoonstelling Selamat Sjabbat hun vergeten geschiedenis in beeld. Op 14 december jl. verzorgde museaal leider Hetty Berg een lezing over het lot van de...

Marie Anne Tellegen: bevlogen en onverzettelijk

Marie Anne Tellegen (1893-1976) is voor velen nu misschien een onbekende, maar in het midden van de vorige eeuw kon niemand om haar heen. Als directeur van het Kabinet der Koningin stond zij Wilhelmina en Juliana jarenlang terzijde. Voormalig redacteur van NRC Handelsblad Wim Weenink (1945) schreef haar levensverhaal in Vrouw achter de troon. ‘Iedereen...

INTERVIEW Cees Fasseur – biografie Pieter Sjoerds Gerbrandy

Op 13 maart 2016 werd bekend dat historicus Cees Fasseur op 77-jarige leeftijd is overleden. Fasseur schreef meerdere biografieën over de Oranje-vorsten. Over zijn meest recent gepubliceerde boek, een biografie van oorlogspremier Pieter Sjoerds Gerbrandy, gaf hij eind 2014 een interview aan Historisch Nieuwsblad. ‘Gerbrandy was de Nederlandse Churchill in zakformaat.’  Slechts één huis scheidt...

Helden of moedige mensen?

Steeds vaker worden verzetshelden van hun voetstuk gehaald. Is dat terecht? NIOD-onderzoekers Jaap Cohen en Hinke Piersma vinden van niet. Zij schreven Moedige mensen. Helden in oorlogstijd om een tegenwicht te bieden aan de hedendaagse neiging de rol van het verzet te minimaliseren. Het boek werd onlangs gepresenteerd tijdens een debat in het Verzetsmuseum. ‘Ik...

Het Congres van Wenen: begin van een nieuwe wereldorde

Volgend jaar is het twee eeuwen geleden dat het Congres van Wenen werd gehouden. Het belang van het Congres was ongekend, ook voor ons land. De Jonge Akademie en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen organiseren daarom van 5 tot en met 7 november het symposium ‘Vienna 1815: The making of a European security culture’....

Democratie stelt grenzen aan inlichtingenwerk

Historisch Nieuwsblad organiseert op 24 oktober de Collegedag Geheime diensten en spionage. Vier historici zullen de deelnemers inwijden in het ontstaan en de werking van geheime diensten, waarbij parallellen met het heden niet ontbreken. De discussie over de grenzen aan het inlichtingenwerk is natuurlijk hoogst actueel. ‘Inlichtingendiensten moeten in hun operaties voortdurend de balans zoeken...

‘Onder die schijnbare zelfverzekerdheid verborg Hitler een onzeker karakter’

De Duitse historicus Volker Ullrich (1943) schreef een tweedelige biografie van Adolf Hitler. Het eerste deel, Opkomst, verscheen in 2014. In zijn boek gaat Ullrich uitgebreid in op het persoonlijke leven van de dictator. ‘Hitlers monsterlijke kant valt niet te begrijpen zonder die andere, menselijke kant.’ U schrijft dat Hitler vermeed zijn bevelen schriftelijk vast...