• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 9/2022

    Antisemitisme in Nederlands-Indië: de roep van het Oosten

    Door: Sietske van der Veen

    Steeds meer Joden vertrokken vanaf 1870 naar Nederlands-Indië. Ze konden er carrière maken en het provinciale Nederland ontvluchten. Als witte Europeanen maakten ze er bovendien deel uit van de elite. Toch lag antisemitisme altijd op de loer.

    In 1893 was de jonge twintiger Emanuel Moresco al bijna zes jaar bezig met de vooropleiding tot diplomaat. Consul wilde hij worden, een hoge vertegenwoordiger van zijn vaderland in het buitenland. Het examen voor leerling-consul had hij in 1888 met succes afgelegd. Baantjes als klerk bij een bank en de overheid volgden. Maar van de ene op de andere dag hielp Buitenlandse Zaken zijn gedroomde toekomst om zeep: Joden werden niet tot consul benoemd, zo werd hem medegedeeld. Het roer moest om. En waar kon hij beter alsnog een buitenlandse carrière in overheidsdienst vervullen dan in Nederlands-Indië?

    Deze ‘exploitatiekolonie’ bij uitstek trok al vanaf de eerste helft van de negentiende eeuw kolonisten uit alle windstreken. Na 1870, toen de archipel werd opengesteld voor particuliere Europese ondernemers, nam de economische voorspoed alleen maar toe. Net als niet-Joodse Europeanen zagen ook Joden er nieuwe kansen. Bij de koloniale overheid of het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). Of bij cultuurondernemingen, plantages die suiker, tabak, koffie en thee produceerden voor de internationale markt. En ook bij de banken en handelsfirma’s die deze plantages faciliteerden. De keuze van Emanuel Moresco om als ambtenaar naar ‘de Oost’ te vertrekken zou al spoedig lonend blijken.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen