Remco Raben

Indonesiërs in Nederlandse kampen

Tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog arresteerden de Nederlanders duizenden revolutionaire strijders en burgers. Vaak was niet eens duidelijk waarvan deze Indonesiërs werden verdacht. Voor de zekerheid werden ze toch opgesloten. De bekendste schrijver van Indonesië, Pramoedya Ananta Toer, werd tijdens de eerste politionele actie in juli 1947 in Batavia gearresteerd door Nederlandse mariniers. Pramoedya, die voor...

Opiumhandel VOC in Bengalen

Bengalen was in de zeventiende en achttiende eeuw een van de bloeiendste handelsgebieden op aarde. Aziatische en Europese kooplieden, ook die van de Verenigde Oostindische Compagnie, stroomden naar Bengalen om te profiteren van de handel in suiker, zijde, salpeter en in toenemende mate opium. De handel in het verdovende middel was een bron van enorme...

Het geweld van de Bersiap

Nederlanders die de Japanse bezetting in Nederlands-Indië hebben meegemaakt, hebben vaak moeite uit te leggen dat juist de maanden ná het einde van de oorlog in augustus 1945 de meeste bedreigende en sinistere waren. In deze periode, waarin de Indonesische revolutie gestalte kreeg en er nog geen Nederlands leger was dat de orde kon bewaken,...

De kampen van Soekarno

Er is altijd veel aandacht geweest voor de politieke repressie onder het bewind van de Indonesische president Soeharto (1967-1998). Maar ook zijn voorganger Soekarno sloot dissidenten op. De koloniale praktijken van het Nederlands-Indische regime waren een goede leerschool voor de latere machthebbers in Indonesië. Biografen van Soekarno hebben weinig aandacht gehad voor de repressieve kanten...

De gewelddadige Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog

De Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog van 1945-1949 ging gepaard met veel bloedvergieten. Niet alleen Nederlanders werden het slachtoffer, ook Chinezen en vele anderen. Bovendien bleef het geweld bleef niet beperkt tot de eerste wilde maanden van de revolutie, maar verankerde het zich in de Indonesische maatschappij. In de laatste maanden van 1945 vloog in Indonesië het deksel...

Onbuigzame tradities

Wat is er nog niet gezegd over Het land van aankomst, het jongste boek van de Amsterdamse hoogleraar grootstedelijke problematiek Paul Scheffer? Het is alom besproken, vaak lovend ontvangen, zelfs uitgeroepen tot de Bijbel van de integratieproblematiek. Dit moet dus een geweldig boek zijn. In de pers ging de meeste aandacht uit naar Scheffers analyse...

De Indonesische coup van 1965

In het najaar van 1965 werden zes Indonesische generaals van hun bed gelicht en vermoord. Een communistische coup, beweerde generaal Soeharto, de latere president. Hij liet de communisten ombrengen, waarbij de Verenigde Staten een handje hielpen. Maandenlang duurden de moordpartijen, waarbij naar schatting een half miljoen slachtoffers vielen. In de nacht van 30 september op...

Fransman, Indiese jongen en Hollander

Eddy du Perron heeft een merkwaardige plaats in de Nederlandse literaire canon. Ver van vergeten, wordt hij weinig gelezen. Hij is meer historisch figuur dan schepper van een oeuvre. Misschien is dat wel zoals hij het zich had gewenst. Zijn leven stond in het teken van zich zelf creëren, vervolmaken en verantwoording afleggen. De waardering...

Kleurloos, sluw en intimiderend

Soeharto stond meer dan dertig jaar aan het hoofd van het grootste land van Zuidoost-Azië en is daarmee een van de belangrijkste figuren uit de recente Aziatische geschiedenis. Onder zijn bewind ontsteeg Indonesië de wurggreep van politieke chaos en economische malaise. Soeharto was kleurloos en ondoorgrondelijk, maar ook sluw en intimiderend – eigenschappen die de...

De problemen van immigranten zijn economisch, niet cultureel

De multiculturele romantiek uit de jaren zeventig heeft plaatsgemaakt voor een droombeeld van culturele eenvormigheid. Het is echter de vraag in hoeverre het begrip ‘cultuur’ bruikbaar is voor integratie. Problemen die onder de noemer ‘cultuur’ worden geschoven, zijn vaak een kwestie van inkomen, leefmilieu en opleiding. Op 19 januari presenteerde de Onderzoekscommissie Integratiebeleid het onderzoeksrapport...

VOC-Herdenking ontloopt iedere controverse

Gesponsord door een bierbrouwer, een bank en de beurs vierde Nederland 400 jaar VOC. De oprichting van de VOC in 1602 `was het begin van de wereldwijde oriëntatie van Nederland’. Maar het ronkende proza van marketeers en organisatoren ging voorbij aan de complexiteit van dit verleden. Het is verontrustend dat er in Nederland weinig aandacht...

EUROPA BUITENGAATS. KOLONIALE EN POSTKOLONIALE LITERATUREN IN EUROPESE TALEN

2 delen, 524 + 452 p. Bert Bakker, euro 31,50 Het is slecht gesteld met het postkolonialisme in Nederland. Waar in Engels- en Franstalige gebieden stevig wordt gedebatteerd over de zin en onzin van dit begrip en de daarbij horende ideeën, zijn dergelijke discussies in Nederland zo goed als afwezig. Dat is vreemd, omdat Nederland...