Ianthe van Beuningen

De epidemie die Athene veranderde

Juist op het moment dat Athene slaags raakte met Sparta, werd de stad getroffen door een gruwelijke epidemie. Tussen 430 en 426 v.Chr. maakte de ziekte duizenden slachtoffers. Betekende dit een omslagpunt in de strijd? In de Geschiedenis van de Peloponnesische Oorlog beschrijft de Atheense schrijver Thucydides de uitbraak van een epidemie rond 430 v.Chr....

Neem de tijd en laat je passie zien

Marike Barendse is uitgeroepen tot beste geschiedenisleraar van 2019. Het Rijksmuseum, de NTR en het Nationaal Archief reikten die prijs dit jaar voor de zesde keer uit. De jury beoordeelde meer dan honderd aanmeldingen en Barendse, al twaalf jaar docent op het Vossius Gymnasium in Amsterdam, kwam als winnaar uit de bus. Haar geheim: ‘neem...

Gek, schurk of genie?

Het Frankrijk na de Franse Revolutie liet voor Markies de Rays te wensen over. Daarom stichtte hij zijn eigen, utopische kolonie: La Nouvelle France. Het moest een prachtige, welvarende en vredige samenleving worden, ergens op een eiland nabij Papoea-Nieuw-Guinea. Daar kwam niets van terecht: in plaats van goud, vruchtbare grond en rijkdom kampten de utopisten...

De vergeten geleerde

De Duitse neuroanatoom Franz Joseph Gall bestudeerde schedels. Uit knobbels en bobbels kon hij kwaliteiten en vaardigheden van zijn patiënten afleiden. In de negentiende eeuw was hij bijzonder populair. Tegenwoordig staat deze kunst van het schedelkijken, frenologie, op de lijst van pseudowetenschappen. Wie was deze man, en waarom degradeerde hij van beroemd geleerde tot vergeten...

Een avontuurlijke officier

John Gabriel Stedman was een avontuurlijke en veelzijdige man. In zijn jonge jaren als ondeugende officier in Nederland verveelde hij zich stierlijk en kwam hij vaak in de problemen. In 1773 trok hij naar Suriname met een opdracht: weggelopen slaven, Marrons, opsporen. Toen hij terugkwam schreef Stedman een boek over Suriname en de slavernij: Narrative,...

Roosevelts stegen boven zichzelf uit

Amerika-kenner Frans Verhagen beschreef het leven van menig president. Nu is het de beurt aan de drie belangrijkste Roosevelts: Theodore, de energieke cowboy; Franklin, de man die de Verenigde Staten door de Tweede Wereldoorlog en Depressie loosde; en Eleanor, de diplomatieke first lady en activiste. Deze Roosevelts drukten hun stempel op de geschiedenis van Amerika en...

Vier gezichten op een Surinaamse plantage

In een interactieve webdocumentaire vertellen Dolores Leeuwin, Jörgen Raymann, Lange Frans en Défano Holwijn de op waarheid gebaseerde verhalen van vier historische figuren op een Surinaamse plantage. Daarmee willen zij een nieuwe en persoonlijke dimensie geven aan de slavernij. Regisseur Hesdy Lonwijk legt uit waarom kennis van dit soort verhalen cruciaal is voor ons begrip...

Het dorp als zuurstof van het land

Veel doorgewinterde dorpelingen merken dat het dorp niet meer zo is als vroeger. Wim Daniëls bespreekt in zijn nieuwe boek Het Dorp het traditionele dorpsleven en de radicale veranderingen die het onderging vanaf de jaren zestig. Karakteristieke dorpsfiguren, zandweggetjes, dorpsdrama’s en de jaarlijkse kermis; het komt allemaal aan de orde in Daniëls’ relaas vol ‘o...

Hollandse glorie en gajes in het Oranjehotel

‘In deze bajes zit geen gajes, maar Hollands glorie potverdorie,’ zo luidde een kenmerkende leus van het Oranjehotel. Hier werden de grote verzetshelden van Nederland opgesloten: dat was het beeld in ieder geval. Dit klopt in veel opzichten zeker,  maar toch ontbreekt het een en ander. Bas von Benda-Beckmann bespreekt in zijn boek Het Oranjehotel ook...

De wereld rond met katholieke missieartsen

In Missievaders vertelt Mar Oomen het verhaal over haar ouders en grootouders, twee generaties katholieke missionarissen die als artsen de wijde wereld in trokken. Haar grootouders vertrokken naar Nederlands-Indië, haar ouders op hun beurt naar Afrika. Hun doel? Een totaalpakket leveren: ‘god, gezondheid en beschaving’. Met de voortschrijdende dekolonisatie zou hun positie in de geschiedenis...