Alle artikelen
De Amsterdamse filmmaker Eddy Terstall profileert zich al decennia als een vrijzinnige filmmaker die pleit voor individuele vrijheid. In zijn ambitieuze film Land van Johan schetst hij de veranderingen in Nederland tussen 1966 en 1980. Helaas doet hij weinig meer dan jarenzestig- en -zeventigclichés afvinken.
De jaren zestig en zeventig waren toch die opwindende decennia waarin Nederland dankzij strijdlustige babyboomers van een preuts en bekrompen land veranderde in een vrijgevochten vrijheid-blijheidland? Waarin seks van werken aan de voortplanting veranderde in plezier? Waarin jongeren dagelijks op de barricaden stonden in de strijd voor een betere wereld? Veel babyboomers krijgen niet genoeg van dit mythische beeld. Daarin past slecht dat in de jaren zestig niet een album van The Beatles of The Rolling Stones de best verkochte plaat was in Nederland, maar de soundtrack van The Sound of Music. Ook past niet in dit beeld dat de meeste jongeren een huisje-boompje-beestje-leven ambieerden. Een filmmaker heeft de vrijheid om zijn visie te geven, maar Land van Johan, gebaseerd op de gelijknamige roman van Onno G. de Becker, oogt als een best of van clichés over deze periode.
Centraal in de film, die in 1966 begint met de ‘mistwedstrijd’ van Ajax tegen Liverpool en eindigt met de kroningsrellen in 1980, staat een driehoeksverhouding van twee jongens met een meisje. Discussiërend over politiek en liefde vallen zij geregeld in elkaars armen tegen de achtergrond van de canon van deze periode: de Maagdenhuisbezetting, de oliecrisis, bh-verbranding, religiekritiek (‘De paus is een moordenaar!’), de generatiekloof, het popfestival in Kralingen, de komst van gastarbeiders en blote (vrouwen)borsten. Evenmin ontbreken de verloren voetbalfinales van 1974 (‘Zijn we er toch ingetuind!’ zegt Herman Kuiphof maar weer eens) en 1978.
Dat alles overgoten met fragmenten van toenmalige nederpophits. Ook deze bands worden keurig afgevinkt, van Golden Earring tot Shocking Blue en van Tee-Set tot Focus. Land van Johan loopt over van gebeurtenissen, maar meer dan een nostalgisch decor worden zij niet.
Land van Johan is een film vol clichés over de jaren zestig en zeventig
De Amsterdamse filmmaker Eddy Terstall profileert zich al decennia als een vrijzinnige filmmaker die pleit voor individuele vrijheid. In zijn ambitieuze film Land van Johan schetst hij de veranderingen in Nederland tussen 1966 en 1980. Helaas doet hij weinig meer dan jarenzestig- en -zeventigclichés afvinken. De jaren zestig en zeventig waren toch die opwindende decennia waarin Nederland dankzij strijdlustige babyboomers van een preuts en bekrompen land...
Beantwoord Poetins nucleaire chantage met eigen dreigementen, zegt historicus
Het is tijd om ‘het angstevenwicht’ te herstellen, zegt de Oekraïense historicus Serhii Plokhy in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad. De vrees voor wederzijdse vernietiging door kernwapens zorgde tijdens de Koude Oorlog voor een balans tussen de grootmachten. ‘Het ontbreken van dat angstevenwicht moedigt nu agressie aan.’ In zijn boek Het atoomtijdperk beschrijft Plokhy...
Nederlandse kunstenaars verzetten zich tegen het fascisme
De opkomst van de nazi’s in de jaren dertig schokte Nederlandse kunstenaars. Om zich uit te spreken tegen het fascisme organiseerden ze een internationale tentoonstelling. Prompt tekenden de Duitse autoriteiten protest aan. Staan kunst en politiek los van elkaar of juist niet? Mogen of moeten culturele instellingen zich uitspreken over oorlog en geweld? Sinds de Russische inval in...
Teruggave van ‘geroofde’ Belgische beeldjes is voorbarig, zegt onderzoeker
In het Rijksmuseum staan sculpturen die tijdens de Beeldenstorm uit Antwerpen zijn verdwenen. Het demissionair kabinet staat ‘welwillend’ tegenover teruggave van die beeldjes aan België. Volgens cultureel antropoloog Pieter ter Keurs is dat veel te voorbarig. In zijn recente HJ Schoo-lezing begon de Belgische premier Bart de Wever over de ‘prachtige pleuranten’ van het praalgraf...
Magische fonteinen en de Steen der Wijzen: de zoektocht naar eeuwige jeugd
Wat was het geheim van hoogbejaarden, zo vroegen vroegmoderne mensen zich af. Beschikten die over de Steen der Wijzen of hadden ze gedronken uit de Fontein van de Eeuwige Jeugd? En mocht dat eigenlijk wel? In 1601 stierf Zeger van Male op 97-jarige leeftijd in Brugge. Tijdens zijn lange leven, dat vrijwel de gehele zestiende eeuw omspande, was hij achtereenvolgens wever, textielhandelaar, en bestuurder van verschillende Brugse scholen....
Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen
In 1688 kwamen acht Rotterdamse weesmeisjes aan in zuidelijk Afrika. Ze waren bedoeld als bruiden voor de kolonisten, die naar vrouwen snakten. De meisjes wachtte een zwaar leven, al wisten sommigen het in de nieuwe samenleving ver te schoppen. ‘We hebben vrouwen nodig!’ schreef Jan van Riebeeck aan de Heren Zeventien, het centrale bestuur van...
‘Bij de E zat een brief van Einstein – het was alsof de tijd stilstond’
Anne Kox stuitte op het archief van Nobelprijswinnaar Pieter Zeeman. ‘Ik was zo opgewonden, ik kon amper uit mijn woorden komen.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker. Zo’n sensatie ligt ten grondslag aan de biografie van de natuurkundige Pieter Zeeman, die ik schreef samen met mijn echtgenote Henriëtte Schatz. Het...
Wie tegenwoordig een lintje krijgt, staat in een eeuwenlange traditie
Vanaf de Middeleeuwen deelden vorsten onderscheidingen uit. Eerst alleen aan de adel, later ook aan het gewone volk. De oudste ridderordes ontstonden tijdens de kruistochten, vaak tot ongenoegen van de vorsten. De Tempeliers, de Hospitaalridders en de Duitse Orde combineerden een religieuze levenswijze met militaire taken: ze beschermden pelgrims en verdedigden hen in het Heilige Land. Ze waren niet ondergeschikt aan wereldlijke heersers, maar gehoorzaamden alleen aan de...
Minister van Oorlog wilde investeren in het leger, maar liet zich piepelen
CHU-minister van Oorlog Wim Schokking wilde in 1950 meer investeren in de krijgsmacht, zoals de legerleiding had voorgesteld. Maar zijn sociaal-democratische collega’s vonden dat zonde van het geld. Zo raakte Schokking vermalen tussen tegengestelde opvattingen en belangen. Op 12 oktober 1950 viel het doek voor minister Wim Schokking (CHU). Zijn vertrek hing al weken boven...
Film over het megalomane bouwproject van Mitterrand
In Nederland onvoorstelbaar, maar niet in Frankrijk: politici die eeuwig willen voortleven in door hen geëntameerde spectaculaire gebouwen. Toch keken de Fransen ervan op toen president François Mitterrand begin jaren tachtig maar liefst Grands Projets aankondigde. Een ervan was een nieuw monument in het zakendistrict La Défense, dat in 1989 de viering van tweehonderd jaar Franse Revolutie glans moest geven. Een internationale ontwerpwedstrijd leverde ruim vierhonderd voorstellen op. Waaronder dat van een onbekende...
‘Zonder vrouwen was het verzet tegen de Duitsers tot mislukken gedoemd’
De verhalen van vrouwen in het verzet zijn nog steeds onderbelicht, zegt historicus Anna Eva Boogaard in de Historische BoekenCast. Zij schreef De Kriterionmeisjes, over Amsterdamse studentes in het verzet. ‘Zonder vrouwen was het systeem van het verzet vastgelopen.’ Of luister deze aflevering op Spotify of Youtube.
De voorlopers van ICE zorgden voor opgebroken gezinnen en angst
In opdracht van de regering-Trump jagen agenten van ICE hardhandig op mogelijk illegale immigranten. In de jaren vijftig ontketende president Dwight Eisenhower een vergelijkbare arrestatiegolf. Toen werden honderdduizenden Mexicanen opgepakt en de grens overgezet. Soms lijkt het of niet alleen Hollywood verslaafd is aan herhalingen, maar dat ook de Amerikaanse geschiedenis daar last van heeft....
