Arjen Fortuin

EEN VREEMDELING OP DE WEGEN. HET LEVEN VAN LODEWIJK VAN DEYSSEL VANAF 1890

De tachtigste verjaardag van Lodewijk van Deyssel (1864-1952), gevierd met een receptie in het Haarlemse Hotel Lion d’Or, werd door niet meer dan achtentwintig genodigden bezocht. Dat geringe aantal kan worden verklaard uit de deplorabele toestand waarin Nederland zich in september 1944 bevond. Er was geen officieel cadeau; in plaats daarvan schonk Godfried Bomans de...

Commentaar: Het vuil, de stad en de stilte

Nederland is anno 2002 eindelijk bevrijd van zijn verleden. Althans, van de Tweede Wereldoorlog. Het toneelstuk Het vuil, de stad en de dood van Rainer Werner Fassbinder wordt gespeeld door het Nationale Toneel zonder dat iemand dat ziet als een voorbode van de terugkeer van het nationaal-socialisme. De Anne Frank Stichting, die zich in 1987...

Commentaar: De wraak van Blom

Het heeft een paar jaar geduurd, maar niet alleen het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, ook de rest van de Nederlandse historische gemeenschap kan weer met de borst vooruit over straat. Geschiedschrijvend Nederland kreeg de afgelopen jaren ongeveer alle vooroordelen die er over het vak bestaan voor de voeten geworpen, om te beginnen in 1996, toen...

Dylan en Madonna

De yuppen uit de jaren tachtig zien in Madonna de personificatie van de ambitieuze bitch die haar persoonlijke geluk najaagt. En de hippies uit de jaren zestig geloven dat Dylan hen naar een rechtvaardiger wereld zal leiden. Hoe de twee meest spraakmakende popsterren van hun generatie worden gegijzeld door hun generatie. Ongetwijfeld zijn er belangrijke...

Commentaar: Drs Willem Alexander

Zelden zal een kort college elementaire geschiedwetenschap zoveel aandacht hebben gekregen als de teach-in die drs W.A. von Amsberg vorige maand gaf aan een gezelschap journalisten in New York. En zelden zal een relevante historiografische les (‘Ga in uw onderzoek altijd de openbare bronnen na’) zozeer zijn beschimpt en bespot. En zo onterecht: want er...

Commentaar

Bedrijfsgeschiedenis is een interessante tak van het historisch bedrijf, maar een slechte bezigheid voor historici die niet willen inschikken. Na misschien wel jaren serieus onderzoek kan het zomaar gebeuren dat de opdrachtgever zo schrikt van de waarheidsvinding van de historicus, dat diens werk in de kluis verdwijnt. Het is een vak voor nederige historici, mensen...

Commentaar: Moluks trauma

‘De Molukse gemeenschap’ gaat de Staat der Nederlanden voor het gerecht dagen wegens de executie van zes Molukse treinkapers bij De Punt in 1977. Het woord executie, in de documentaire The Dutch approach gebruikt door wijlen oud-premier Joop den Uyl, zou als schuldbekentenis de basis moeten vormen voor ten minste financiële genoegdoening voor de nabestaanden....

Blauwe Maandag in de Nieuwmarkt

Op Blauwe Maandag, dit voorjaar vijfentwintig jaar geleden, stonden demonstranten en politie in wolken traangas tegenover elkaar in de Amsterdamse Nieuwmarkt-buurt. Nieuwmarkt-bewoners wensten geen metro onder hun huizen. De voormalige provo Roel van Duijn had een dubbelrol: hij steunde de demonstranten, maar hij was ook lid van het gemeentebestuur. Op 24 maart 1975 gaat de...

‘De zege was zeker niet voorbestemd’

Op 6 mei 1970 wint Feyenoord als eerste Nederlandse club de Europacup voor landskampioenen. Herman Kuiphof (nu tachtig) is erbij als televisiecommentator, zoals hij tussen 1961 en 1978 vrijwel alle belangrijke wedstrijden verslaat. Het jaar voordat Feyenoord de Europacup won, had Ajax als eerste Nederlandse club de finale gehaald. Maar het was vernederd door AC...

De maakbare mens

In 2000 schreven Bas Broekhuizen en Arjen Fortuin dat erfelijkheid terug in het maatschappelijk debat was. Hierin werd gezegd dat alles terug te voeren was op de genen. Zelfs de werkloosheid van allochtone mannen. Ook bij de vorige eeuwwisseling was men ervan overtuigd dat elk verschijnsel biologisch te verklaren was. Net als toen hadden weinig...