Luuc Kooijmans

Voorpublicatie: Frederik Ruysch (1638-1731) – Luuc Kooijmans

Hebben lymfevaten kleppen? En zo ja, wat betekent dat? Om deze vragen draaide een heftig debat tussen twee zeventiende-eeuwse preparateurs. De jonge Frederik Ruysch gaf de definitieve antwoorden en bewees de wetenschap daarmee een grote dienst. Hoogeraar anatomie Jan van Horne was een ervaren ontleder van menselijke lichamen, maar niet bijzonder handig. Daarom was...

Het huwelijk in de Gouden Eeuw

Ouders hielden in de Gouden Eeuw rekening met de voorkeur van hun kinderen bij het uitzoeken van een huwelijkskandidaat. En over seks voor het huwelijk werd niet al te moeilijk gedaan. Het huwelijk was weliswaar een contract, een manier om een stabiele samenleving te garanderen, maar dat ging nou eenmaal beter als de partners ook...

Sterven en de dood in de Gouden Eeuw

De dood was in de Gouden Eeuw altijd nabij. Medische kennis stamde nog uit de oudheid en tegen veel ziektes stond men machteloos. Maar hoe alledaags ook, sterven en de dood bleven beangstigend. Men kon hem slechts beschouwen als de dood van God, en het verdriet stoïcijns tegemoet treden. Friese stadhouder Willem Frederik maakte zich...

Vriendschap om te overleven

De Amsterdamse burgemeester Johan Huydecoper was een consciëntieus man. Hij hield nauwkeurig bij hoe vaak hij zich had gewijd aan zijn belangrijkste taak: nakomelingen produceren. In zijn dagboek noteerde hij in dat geval een c. Van coïtus. Huydecoper schreef nog veel meer belangrijke zaken op, bijvoorbeeld dat iemand hem een verse kabeljauw had gestuurd, of...

Medisch orakel Boerhaave

Herman Boerhaave was de beroemdste arts van Europa. Maar waarop was die faam gebaseerd? Boerhaave schreef immers maar één – nogal zeldzaam – syndroom op zijn naam. Waarschijnlijk zat het ’m in zijn vermogen op een nieuwe, empirische manier naar het menselijk lichaam te kijken. Op een herfstdag in 1723 werd Herman Boerhaave in zijn...

BOEKEN: Vingers van marsepein – Rascha Peper

Vingers van marsepein heet de roman die Rascha Peper heeft geschreven naar aanleiding van De doodskunstenaar, mijn biografie van de anatoom Frederik Ruysch (1638-1731). De titel wijst er al op: de roman gaat niet in de eerste plaats over Ruysch zelf, maar vooral over de emoties die zijn preparaten oproepen. Frederik Ruysch was wereldberoemd vanwege...

De geestelijke worsteling van Christiaan Huygens (1629-1695)

Geïnspireerd door René Descartes koos Christiaan Huygens voor het verstand. Toen hij ten prooi viel aan een existentiële crisis, kon dat hem echter niet redden. Maar Huygens kon ook niet geloven, zonder een overtuigend bewijs van het bestaan van God, Toch weigerde hij een knieval te maken voor het geloof, en dat dreef hem tot...

Trek mij maar in stukken

Johan de Witt is een Held uit de Vaderlandse Geschiedenis. Er zijn verscheidene biografieën aan hem gewijd waarin hij naar voren komt als staatsman. Maar hoe was hij als zoon, echtgenoot, vader en broer? Hoe kwam het dat hij zo onkreukbaar was als ambtenaar, zo rationeel als politicus? Dergelijke vragen heeft historicus Luc Panhuysen geprobeerd...

De tien rijkste Nederlanders

Het zakenblad Quote maakt elk jaar een lijst van de 500 rijkste Nederlanders. Historisch Nieuwsblad ging op zoek naar de rijkste Nederlanders uit het verleden. Per eeuw (de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw) zijn de allerrijksten uitgekozen. Het resultaat: de top-tien hieronder. De twintigste eeuw, met superrijken als Jacob Theodoor Cremer (tabaksplantages in Indië), Daniel...

Laffe Spanjaarden

Admiraal Zilvervloot. Biografie van Piet Hein door Ronald Prud’homme van Reine. 240 p. Arbeiderspers, euro 19,95 De biograaf van Piet Hein is niet te benijden, want het evenement van diens leven, de verovering van de zilvervloot, was door de lafheid van de Spanjaarden eigenlijk een makkie, en over de vormende jaren van onze held is...

Leerschool in misleiding

Hebzucht, macht, misleiding, geld en snelle seks zijn voor de hand liggende ingrediënten voor een boek over kapitalisme. Ze spelen allemaal een rol in de roman The Coffee Trader van de Amerikaanse auteur David Liss, die vertaald is als Handelaar in koffie. Het is het soort fictie dat in de Amerikaanse pers steevast doorgaat voor...

HET VOLLE LEVEN. NEDERLANDSE LITERATUUR EN CULTUUR TEN TIJDE VAN DE REPUBLIEK

Het volle leven is een introductie tot de Nederlandse literatuur van de zeventiende en achttiende eeuw, waarbij de vaderlandse geschiedenis als invalshoek is genomen. De lezer krijgt de geschiedenis voorgeschoteld in allerhande geschriften: van liederen uit de Opstand via pamfletten uit het Rampjaar tot stukjes uit de Hollandsche Spectator en De Politieke Kruyer. Daarnaast behandelt...